یه گزارش همشهری‌آنلاین -مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران در حاشیه برنامه در جمع اصحاب رسانه با اشاره به برگزاری رویداد «هم‌آرا» گفت: این رویداد حاصل حدود ۶ ماه فعالیت در اکوسیستم کنشگران خانواده شهر تهران است که با هدف شناسایی ظرفیت‌های مردمی و طراحی راهکارهای خانواده‌محور برای حل مسائل شهری شکل گرفت.
وی افزود: در این فرایند از مجموعه‌های فعال حوزه خانواده دعوت شد تا طرح‌های خود را با رویکرد حل مسئله شهری و محوریت خانواده ارائه کنند. در مجموع حدود ۷۰۰ مجموعه در این فرایند مشارکت داشتند و پس از طی مراحل آموزشی، منتورینگ، تسهیلگری و بررسی طرح‌ها، ۳۰ طرح انتخاب شد که در نهایت ۱۵ طرح به‌عنوان طرح‌های محوری برگزیده شدند.
اردبیلی با بیان اینکه هدف اصلی این رویداد، ایجاد هم‌افزایی میان مجموعه‌های مردمی و پرهیز از فعالیت‌های پراکنده و جزیره‌ای است، اظهار کرد: در این الگو، یک مجموعه مردمی محور طراحی و پیشبرد هر طرح را بر عهده می‌گیرد و سایر گروه‌ها متناسب با توانمندی‌ها و علایق خود به آن می‌پیوندند. به این ترتیب، ظرفیت‌های موجود به یکدیگر متصل می‌شوند و زمینه شکل‌گیری فعالیت‌هایی اثربخش‌تر و جریان‌سازتر فراهم می‌شود.
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران ادامه داد: در بخش نخست رویداد، طرح‌های محوری از سوی کنشگران مردمی ارائه شد و حدود ۲۰۰ مجموعه برای همکاری با این طرح‌ها و بررسی زمینه‌های مشارکت اعلام آمادگی کردند. در ادامه نیز مدیران حوزه فرهنگی و اجتماعی شهرداری، برخی شهرداران مناطق، رؤسای سازمان‌ها و شرکت‌های شهرداری و نمایندگان دستگاه‌های خارج از شهرداری با طرح‌ها آشنا شدند تا زمینه حمایت، مشارکت و فراهم‌کردن امکانات لازم برای اجرای آن‌ها در مناطق و حوزه‌های مختلف بررسی شود.
وی با تأکید بر ضرورت پیوند میان مدیریت شهری و گروه‌های مردمی تصریح کرد: طی سال‌های گذشته، تلاش‌های زیادی برای نهادینه‌کردن نگاه خانواده‌محور در سازمان‌ها، شرکت‌ها و مناطق شهرداری انجام شده است. اتصال این ظرفیت مدیریتی به کنشگران میدانی و گروه‌های میانی می‌تواند به شکل‌گیری یک اکوسیستم خانواده‌محور برای حل مسائل اولویت‌دار شهر تهران کمک کند.
اردبیلی برای توضیح اهمیت این رویکرد به طرح‌های مرتبط با حمایت از مادران دارای فرزند معلول اشاره کرد و گفت: زمانی که یک طرح با مشارکت چند مجموعه مردمی طراحی و تکمیل می‌شود، سازمان‌ها و مناطق شهرداری می‌توانند متناسب با امکانات و نیازهای خود در اجرای آن مشارکت کنند. در چنین شرایطی، ظرفیت مجموعه‌هایی که پیش‌تر به‌صورت جداگانه فعالیت می‌کردند در کنار یکدیگر قرار می‌گیرد و امکان گسترش خدمات در سطح شهر فراهم می‌شود.
وی افزود: ممکن است فعالیت‌های پراکنده بتوانند به تعداد محدودی از افراد خدمات ارائه دهند اما وقتی یک طرح با مشارکت گسترده کنشگران و استفاده از امکانات موجود در شهر توسعه پیدا کند، قابلیت پوشش‌دهی و اثرگذاری آن افزایش می‌یابد.
اردبیلی خاطرنشان کرد: رویداد «هم‌آرا» در واقع نمادی از شکل‌گیری یک اکوسیستم جدید خانواده‌محور برای حل مسائل شهری است. اختتامیه این رویداد به معنای پایان اجرای طرح‌ها نیست بلکه نقطه آغاز پیگیری، حمایت و عملیاتی‌شدن آن‌ها با همکاری مجموعه‌های مردمی و مدیریت شهری است.
توسعه عاملیت اجتماعی خانواده‌ها با مشارکت ۷۰۰ مجموعه مردمی
علی عابدی کمالی، دستیار رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران و دبیر رویداد «هم‌آرا» نیز با اشاره به اهمیت خانواده‌محوری در برنامه‌های مدیریت شهری گفت: خانواده‌محوری طی پنج سال اخیر یکی از اولویت‌های کاری مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران بوده است و در این چارچوب، توسعه عاملیت اجتماعی خانواده‌ها و فراهم‌کردن زمینه کنشگری مؤثر آن‌ها برای حل مسائل اجتماعی در دستور کار قرار داشته است.
وی افزود: تلاش کرده‌ایم در قالب‌های مختلف با خانواده‌های شهر تهران ارتباط برقرار کنیم و تاکنون با حدود ۲۰ هزار خانواده برای تسهیل عاملیت اجتماعی آن‌ها ارتباط داشته‌ایم. در حال حاضر نیز خانواده‌هایی در مناطق مختلف شهر به‌صورت خانوادگی در حال فعالیت و حل مسائل اجتماعی هستند.
عابدی کمالی با اشاره به شناسایی حدود ۷۰۰ مجموعه فعال در حوزه خانواده در تهران اظهار کرد: طی ۶ ماه گذشته، فراخوانی برای دریافت طرح‌های اجتماعی منتشر شد و مجموعه‌های متقاضی پس از طی فرایند آموزشی و بررسی ایده‌ها، طرح‌های خود را ارائه کردند. در نهایت، ۳۰ طرح انتخاب شد که پس از غربالگری نهایی، ۱۵ طرح به‌عنوان طرح‌های محوری برای توسعه همکاری‌های مشترک معرفی شدند.
دبیر رویداد «هم‌آرا» ادامه داد: در این رویداد، طرح‌های محوری با فعالان حوزه خانواده به اشتراک گذاشته شدند تا مجموعه‌ها درباره محورهای همکاری مذاکره کنند و زمینه شکل‌گیری پروژه‌ها و عملیات مشترک فراهم شود. در کنار این مجموعه‌ها، مناطق مختلف شهرداری و سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته نیز به‌عنوان تسهیلگر و حامی بالقوه حضور دارند و می‌توانند متناسب با ظرفیت‌های خود، حمایت یا تسهیل اجرای یکی از طرح‌ها را بر عهده بگیرند.
وی با تأکید بر مسئولیت دبیرخانه رویداد در مرحله پس از اختتامیه گفت: پیگیری اتصال مجموعه‌ها به یکدیگر و فراهم‌کردن زمینه اجرای طرح‌های شکل‌گرفته در مناطق مختلف شهرداری تهران، از وظایف دبیرخانه خواهد بود. امیدواریم این فرایند به توسعه هرچه بیشتر خانواده‌محوری و عاملیت اجتماعی خانواده‌ها در شهر تهران منجر شود.
عابدی کمالی با اشاره به تنوع موضوعی طرح‌های ارائه‌شده افزود: این طرح‌ها حوزه‌های مختلفی از جمله واسطه‌گری ازدواج، فضاهای کاری اشتراکی مادر و کودک، جمعیت و فرزندآوری، موضوعات تخصصی خانواده و تولید بازی‌های خانوادگی با محوریت نوجوانان را در بر می‌گیرند. این تنوع می‌تواند زمینه همکاری میان مجموعه‌هایی با تخصص‌ها و ظرفیت‌های متفاوت را فراهم کند.
هم‌افزایی مجموعه‌های فرهنگی و تقویت بنیان خانواده
مهدی پیرهادی، عضو شورای اسلامی شهر تهران نیز با اشاره به ضرورت افزایش تعامل میان مجموعه‌های فرهنگی و اجتماعی اظهار کرد: بسیاری از مجموعه‌های فرهنگی از فعالیت‌های یکدیگر اطلاع کافی ندارند و این رویداد می‌تواند فرصتی برای معرفی ظرفیت‌ها، تبادل تجربه و شکل‌گیری همکاری‌های مشترک میان آن‌ها باشد.
وی با اشاره به مشارکت بیش از ۷۰۰ مجموعه در این فرایند و انتخاب ۱۵ مجموعه محوری گفت: حدود ۲۰۰ مجموعه برای همکاری با طرح‌های منتخب اعلام آمادگی کرده‌اند. موضوعاتی مانند اوقات فراغت، مادر و کودک، مسائل مادرانه، موضوعات تخصصی خانواده و بازی‌های مرتبط با کودکان و خانواده از جمله محورهایی هستند که در این رویداد مورد توجه قرار گرفته‌اند.
پیرهادی افزود: این رویداد می‌تواند به ارتقای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و گسترش مشارکت اجتماعی در اجرای برنامه‌ها کمک کند. همچنین مجموعه‌های کوچک‌تر می‌توانند با آشنایی با ظرفیت‌های موجود، فعالیت‌های خود را توسعه دهند و از توان مجموعه‌های بزرگ‌تر و برخوردار از امکانات بیشتر بهره‌مند شوند.
عضو شورای اسلامی شهر تهران تأکید کرد: تقویت همکاری میان مجموعه‌های مردمی می‌تواند به توسعه فعالیت‌های اجتماعی، تقویت بنیان خانواده و گسترش حرکت‌های فرهنگی در شهر منجر شود.
مشارکت مردم محور حل مسائل شهری
در بخش دیگری از این رویداد، بر نقش مشارکت شهروندان در پیشبرد برنامه‌های شهری تأکید شد. در همین زمینه پیرهادی با اشاره به تجربه مشارکت مردمی در حوزه محیط زیست گفت: در ابتدای دوره کنونی مدیریت شهری، تعداد خانه‌های محیط زیست در تهران کمتر از ۲۰ تا ۳۰ مورد بود و برخی از آن‌ها نیز مصوب نبودند اما اکنون بیش از هزار خانه محیط زیست در شهر تهران ایجاد شده که توسط مردم اداره می‌شوند. همچنین ۵۰۸ خانه محیط زیست در مدارس فعالیت دارند.
وی افزود: این تجربه نشان می‌دهد که مشارکت مردم می‌تواند به گسترش ظرفیت‌های اجتماعی و افزایش اعتماد متقابل کمک کند. در موضوعاتی مانند شناسایی و پایش آلاینده‌ها در محلات، حفاظت از درختان ارزشمند و گزارش وضعیت آن‌ها نیز حضور و مشارکت شهروندان اهمیت دارد.
پیرهادی با اشاره به تجربه مشارکت عمومی در حوزه سلامت و دیگر عرصه‌های اجتماعی اظهار کرد: در موضوعاتی مانند واکسیناسیون و مقابله با کرونا، مشارکت مردم نقش مهمی در پیشبرد اقدامات داشت؛ از جمله زمانی که شهروندان برای تولید ماسک و ضدعفونی‌کردن مشارکت کردند. تجربه‌های مختلف نیز نشان داده است که هرجا مردم حضور فعال‌تری داشته‌اند، امکان مواجهه با مشکلات و پیشبرد اقدامات جمعی بیشتر شده است.
وی در پایان تأکید کرد: مشارکت همه‌جانبه مردم در عرصه‌های مختلف، از جمله مهم‌ترین ظرفیت‌های کشور برای حل مسائل است و استفاده از این ظرفیت در برنامه‌های شهری می‌تواند به اثربخشی بیشتر اقدامات منجر شود.