همشهری آنلاین - گروه سیاسی: گزارش روزهای اخیر رویترز از عبور چند نفتکش حامل گاز مایع نفتی و سوخت جت ایران از مسیر خلیج عمان، در شرایط تداوم محاصره دریایی آمریکا، از باقی ماندن روزنههایی برای صادرات انرژی ایران حکایت دارد؛ با این حال، شواهد موجود نه از عبور قطعی نفتکشهای حامل نفت خام در روزهای اخیر حکایت میکنند و نه نشان میدهند که واشنگتن عامدانه اجازه عبور این کشتیها را داده است.
گزارشهای منتشرشده درباره تردد کشتیهای ایرانی در محدوده خلیج عمان، بار دیگر پرسشهایی را درباره میزان کارآمدی محاصره دریایی آمریکا علیه ایران مطرح کرده است. بررسی گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که با وجود محدودیتهای اعمالشده، برخی محمولههای انرژی ایران توانستهاند از این محدودیتها عبور کنند؛ اما تعمیم این موضوع به شکست کامل محاصره یا عبور آزادانه کشتیهای تجاری، با شواهد موجود سازگار نیست.
خبرگزاری رویترز در گزارشی در روز جمعه، با استناد به دادههای رهگیری کشتیها و اطلاعات منابع مرتبط با امنیت دریایی، از عبور دستکم ۸ نفتکش حامل گاز طبیعی مایع (LPG) ایران از زمان ازسرگیری محاصره در اواسط ژوئیه خبر داد. بر اساس این گزارش، یک نفتکش حامل سوخت جت نیز در سپتامبر به میانمار رسیده است. بخشی از محمولهها از طریق انتقال کشتیبهکشتی در نزدیکی سواحل عمان جابهجا شدهاند؛ روشی که میتواند ردیابی مبدا و مسیر محمولهها را دشوارتر کند.
گزارش رویترز در ۱۶ اکتبر منتشر شده، اما اطلاعات آن به مجموعهای از ترددها از اواسط ژوئیه مربوط است؛ بنابراین نمیتوان نتیجه گرفت که این کشتیها مشخصا در فاصله ۱۵ تا ۱۸ اکتبر از محاصره عبور کردهاند. افزون بر این، عبور محمولههای الپیجی و سوخت جت را نباید معادل ازسرگیری صادرات نفت خام دانست. دادههای شرکت ردیابی کپلر که در گزارش رویترز مورد استناد قرار گرفته، از توقف صادرات دریایی نفت خام ایران در سپتامبر حکایت دارد.
پنهانسازی مبدا محموله، انتقال کشتیبهکشتی، محدودیتهای اطلاعاتی و احتمال صدور مجوز برای برخی ترددها میتوانند در این روند نقش داشته باشند.
در مجموع، شواهد موجود نشان میدهد محاصره آمریکا نتوانسته همه مسیرهای صادرات فرآوردههای نفتی ایران را مسدود کند؛ با این حال، برای نتیجهگیری درباره عبور کشتیهای تجاری در روزهای اخیر، شکست کامل محاصره یا چشمپوشی عمدی واشنگتن، هنوز شواهد کافی در دست نیست.