همشهری آنلاین – گروه سیاسی: امیر محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش درحالی از افزایش «سرعت و برد موشک‌های ارتش»، آن‌هم به‌دلیل حضور نیروهای آمریکایی در فاصله‌هایی تا حدود هزار کیلومتری سواحل ایران، سخن گفته که به تازگی علی بلالی، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، ضمن تاکید بر نوآوری‌های راهبردی در ساخت موشک، متناسب با نیازهای عملیاتی، از عدم وجود نگرانی در «زنجیره تامین» برای تولید تسلیحات و موشک خبر داده بود.
پیش از این، سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران نیز در گفت‌وگویی با اشاره به پیشرفت‌های روزآمد ایران در همه حوزه‌های تسلیحات جنگی، به دشمن هشدار داده بود که اگر دوباره جنگی علیه ایران آغاز شود، قطعاً تسلیحات جمهوری‌اسلامی با گذشته متفاوت خواهد بود؛ تفاوتی که می‌تواند در «نسل کلاهک»، «دقت اصابت»، «برد موشک‌ها» یا هر زمینه دیگری نمود یابد.
این درحالی است که طی ماه‌های اخیر، «پایداری» قدرت موشکی ایران و همچنین پیشرفت‌های مشاهده شده در حوزه «نقطه‌زنی» این تسلیحات توجه بسیاری از تحلیلگران بین‌المللی را به خود جلب کرده‌است.
ارزیابی برد موشک‌های ایران
ارزیابی‌های بین‌المللی، که مبتنی بر داده‌های تاریخی – تحلیلی است، ازجمله اطاعاتی که اندیشکده «مطالعات راهبردی و بین‌المللی» منتشر کرده، نشان‌دهنده برد فعلی موشک‌های ایران است؛ ارزیابی‌هایی که البته تصویری «روزآمد» از برد موشک‌های ایران به‌حساب نمی‌آید.
۱
کوتاه‌برد؛ آغاز زنجیره موشکی
- نکته: برد تا حدود ۳۰۰ کیلومتر
شهاب۱
- برد تقریبی: ۳۰۰ کیلومتر
- از نخستین موشک‌های بالستیک عملیاتی ایران
- پایه‌ای برای شکل‌گیری توان موشکی بومی
فاتح۱۱۰
- برد تقریبی: حدود ۳۰۰ کیلومتر
- موشک سوخت جامد و متحرک
- یکی از پایه‌های مهم خانواده موشک‌های دقیق ایران
۲
افزایش برد؛ عبور از ۳۰۰ کیلومتر
- نکته: برد حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتر
شهاب۲
- برد تقریبی: ۵۰۰ کیلومتر
فاتح۳۱۳
- برد تقریبی: ۵۰۰ کیلومتر
- نسل توسعه یافته فاتح۱۱۰
- استفاده از پیشران سوخت جامد
رعد۵۰۰
- برد تقریبی: ۵۰۰ کیلومتر
- از خانواده موشک‌های سوخت جامد
ذوالفقار
- برد تقریبی: ۷۰۰ کیلومتر
- موشک بالستیک سوخت جامد و متحرک
قیام-۱
- برد تقریبی: ۷۰۰ تا ۸۰۰ کیلومتر
- یکی از موشک‌های سوخت مایع ایران
۳
ورود به محدوده هزار کیلومتر
- نکته: برد حدود ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ کیلومتر
جهاد
- برد اعلام شده: ۱۰۰۰ کیلومتر
- موشک سوخت مایع دارای پرتابگر دوفروندی
- دارای سر جنگی حدودا ۶۰۰ کیلوگرمی
شهاب۳
- برد پایه: حدود ۱۳۰۰ کیلومتر
- یکی از مهم‌ترین موشک‌های بالستیک میان‌برد ایران
- مبنای توسعه چند نسل بعدی موشک‌های دوربرد
دزفول
- برد اعلام‌شده: حدود ۱۰۰۰ کیلومتر
- موشک سوخت جامد و متحرک
حاج قاسم
- برد تقریبی: ۱۴۰۰ کیلومتر
- موشک سوخت جامد
- طراحی‌شده با تأکید بر تحرک و دقت
فتاح۱
- برد اعلام‌شده: حدود ۱۴۰۰ کیلومتر
- موشک بالستیک سوخت جامد
- دارای قابلیت مانور در مرحله پایانی پرواز
۴
محدوده برد ۱۴۰۰ تا ۱۷۰۰ کیلومتر
- نکته: افزایش عمق دسترسی
قاسم بصیر
- برد اعلامی: ۱۴۰۰ کیلومتر
- موشک بالستیک تاکتیکی با پیشران سوخت جامد
- مقاومت ویژه در برابر جنگ الکترونیک
خیبرشکن
- برد اعلام‌شده: حدود ۱۴۵۰ کیلومتر
- سوخت جامد
- طراحی‌شده برای کاهش زمان آماده‌سازی و افزایش تحرک
فتاح۲
- برد اعلام‌شده: حدود ۱۵۰۰ کیلومتر
- نسل جدیدتر خانواده فتاح
- دارای قابلیت‌های مانورپذیری بیشتر در مقایسه با موشک‌های بالستیک کلاسیک
قدر
- برد تقریبی: ۱۶۰۰ کیلومتر
عماد
- برد تقریبی: ۱۷۰۰ کیلومتر
- از موشک‌های مهم نسل جدیدتر شهاب۳
- با تمرکز بیشتر بر هدایت و دقت اصابت
۵
مرز ۲ هزار کیلومتر
- نکته: نقطه عطف توان موشکی ایران
سجیل
- برد تقریبی: ۲۰۰۰ کیلومتر
- موشک بالستیک سوخت جامد
- یکی از مهم‌ترین نقاط عطف برنامه موشکی ایران
- تحرک بالا و زمان آماده‌سازی کمتر در مقایسه با سامانه‌های سوخت مایع
- قرار گرفتن در کلاس موشک‌های بالستیک میان‌برد
خرمشهر
- برد اعلام‌شده: حدود ۲۰۰۰ کیلومتر
- موشک بالستیک بردبلندتر ایران
- یکی از سامانه‌های مهم در خانواده موشک‌های سوخت مایع
- توسعه‌یافته برای حمل محموله سنگین‌تر
سومار
- برد تقریبی: ۲۰۰۰ کیلومتر
- پیشرفته‌ترین موشک کروز ساخت ایران
- تحولی عظیم در برنامه موشکی ایران
تحول در راهبرد وقدرت
تحول در راهبردها و البته کیفیت و قدرت موشک‌های ایرانی، یکی از محورهای مهم مورد تاکید مقام‌های ایرانی در هفته‌ها و ماه‌های اخیر بوده‌است:
- محسن رضایی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی: برای نخستین‌بار موشک ضدناوشکن ایرانی را بالای سر یک ناو آمریکایی آزمایش کردیم. این موشک خاص، جهنمی برای آمریکایی‌ها به وجود آورد و فرار کردند.
- سید مجید ابن‌الرضا، سرپرست وزارت دفاع: تولید موشک و پهپاد یک روز هم متوقف نشده است.
- سردار علی بلالی، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران: یکی از چالش‌های ما، دستیابی به موشک بالستیک دوربردی بود که بتواند هدف متحرک را مورد اصابت قرار دهد. این اقدام در چند روز گذشته (۹ مهرماه ۱۴۰۵) انجام شده و موفقیت‌های بیشتری نیز در راه خواهد بود.
- سردار اسدی معاون بازرسی قرارگاه مرکزی حضرت خاتم‌الانبیا(ص) : برد موشک‌های ایران تا هر نقطه‌ای که لازم باشد افزایش می‌یابد.
- سردار ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای‌مسلح: بخشی از مراکز تولید موشک ما را دشمن با همه ابزارهای کشف اطلاعاتی و فناوری‌هایی که در اختیار دارد، نمی‌داند که کجا است.
- سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران: ما بسترهای تکنولوژیک ساخت موشک‌های با برد خیلی بیشتر را هم داریم که این برمی‌گردد به یک تصمیم سیاسی در کشور که آیا این انجام بشود یا نشود. ایران در صورت ورود به رویارویی جدید، سلاح‌هایی با برد، دقت و قدرت تخریب جدید رونمایی خواهد کرد
تحلیلگران بین‌المللی چه می‌گویند؟
پس از جنگ ۴۰ روزه، قدرت و نقطه‌زنی موشک‌های ایرانی و تقویت توان ایران در این حوزه همواره در کانون توجه رسانه‌ها و تحلیلگران بین المللی قرار داشته است.
- تئودور پستول، مشاور سابق رئیس عملیات دریایی آمریکا در پنتاگون: موشک‌های بالستیک ایران دقیق‌تر و مخرب‌تر از آنچه انتظار می‌رفت شده‌اند. موشک‌های بالستیک ایرانی‌ها به صورت استثنایی فراتر از چیزی است که در ابتدا و حتی در جنگ ژوئن ۲۰۲۵ (جنگ ۱۲ روزه) دیدم.
- آندریاس کریگ، مدرس ارشد دانشکدهٔ مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن: ایران موشک‌های بالستیک و کروز و همچنین پهپادهای مسلحی را توسعه داده که می‌توانند در مسیرهای مختلف و با سرعت‌های مختلف، به اهداف نزدیک شوند.
- جیسون کمپبل، تحلیلگری امنیتی – نظامی آمریکایی: ایران ممکن است در مراحل بعدی جنگ از موشک‌های بالستیک بزرگ‌تر و توانمندتر استفاده کند؛ موشک‌هایی که در حملات اخیر، قابلیت شلیک دقیق‌تر و توان بیشتری برای عبور از دفاع هوایی و موشکی داشته‌اند.
- روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز: توان موشکی ایران همچنان پرقدرت است.
- وبگاه Critical Threats: ایران از موشک‌هایی استفاده می‌کند که سرعت بسیار بالایی دارند و هنگام نزدیک شدن به زمین قابلیت مانور نشان می‌دهند؛ قابلیتی که می‌تواند رهگیری آنها را دشوارتر کند.
- سیدهارت کاوشال، پژوهشگر ارشد مؤسسه سلطنتی خدمات متحد در انگلیس: ایران موشک‌های بالستیکی دارد که می‌توانند به اهدافی در جنوب‌شرقی اروپا برسند، اما تعداد موشک‌های دوربرد آن محدود است.