به گزارش همشهری آنلاین، این رقابت سالانه برای دانش‌آموزان دوره متوسطه برگزار می‌شود و هر کشور معمولا یک تیم اصلی ۵ نفره را اعزام می‌کند. المپیاد بین‌المللی نجوم و اخترفیزیک (IOAA) با بسیاری از المپیادهای علمی تفاوت دارد، چون فقط حل مسئله روی کاغذ نیست و مهارت عملی رصد آسمان هم بخش مهمی از رقابت است.
سازوکار مسابقه چگونه است؟
المپیاد نجوم و اخترفیزیک در سه بخش برگزار می‌شود.
- آزمون نظری: مسائل نجوم و اخترفیزیک؛ از مکانیک سماوی و ستاره‌ها گرفته تا کهکشان‌ها، کیهان‌شناسی، اپتیک و محاسبات نجومی.
- تحلیل داده: شرکت‌کننده داده‌های واقعی یا شبیه‌سازی‌شده نجومی، نمودار، طیف، منحنی نوری و مانند آن را تحلیل می‌کند.
- رصد: تشخیص اجرام و صورت‌های فلکی، کار با نقشه آسمان، تلسکوپ یا آزمون‌های آسمان‌نما. در دوره‌هایی که شرایط رصد واقعی مناسب نباشد، بخشی از آزمون می‌تواند در آسمان‌نما انجام شود.
عملکرد ایران در ۲ دوره گذشته
- دوره هجدهم در بمبئی هند برگزار شد و هر ۵عضو تیم ایران مدال طلا گرفتند. اعضای تیم عبارت بودند از: علی نادری، حسین معصومی، هیربد فودازی، ارشیا میرشمسی کاخکی و حسین سلطانی.
- دوره هفدهم شهر واسوراس برزیل میزبان بود و بازهم هر ۵ عضو تیم ایران طلا گرفتند. اعضای تیم ایران در آن دوره، حنانه خرم‌دشتی، آروین رسول‌زاده، محمدمهدی کشاورزی، آریا فاتح‌کرداری و علی نادری لردجانی بودند.
تاریخ برگزاری:
۳ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۲۵ سپتامبر تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶)
میزان استقبال:
حضور بیش از ۶۶ کشور و ۳۲۰ دانش‌آموز از سراسر جهان
رتبه تیم ایران:
کسب مقام قهرمانی جهان برای سومین سال پیاپی
اعضای تیم ملی و مدال‌آوران ایران
- سارینا علم‌پور (مدال طلا)
- محمدحسین حسینی (مدال طلا)
- هیربد فودازی (مدال طلا)
- حسین معصومی (مدال طلا)
- ارشیا میرشمسی کاخکی (مدال طلا)
زوم
المپیاد بین‌المللی نجوم و اخترفیزیک یکی از معتبرترین رقابت‌های علمی دانش‌آموزی جهان است که استعدادهای برتر را در حوزه‌هایی مانند نجوم، اخترفیزیک، کیهان‌شناسی و تحلیل داده‌های رصدی به رقابت می‌کشاند. اهمیت این المپیاد تنها به کسب مدال محدود نمی‌شود، بلکه بستری برای شناسایی و پرورش نسل آینده دانشمندان و پژوهشگران علوم فضایی است. شرکت‌کنندگان علاوه بر دانش نظری، توانایی خود در حل مسائل پیچیده، تحلیل داده و رصد آسمان را می‌آزمایند. حضور ده‌ها کشور نیز به این رقابت اعتبار جهانی می‌بخشد. موفقیت در این المپیاد می‌تواند نشانه‌ای از ظرفیت علمی و آموزشی بالای یک کشور در علوم پایه باشد.