همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: در شرایطی که هر سال با نزدیکشدن فصل شیوع آنفلوانزا، موضوع واکسیناسیون مورد توجه قرار میگیرد، ورود یک واکسن جدید میتواند با پرسشهای زیادی همراه شود. Hualan نام واکسنی است که امسال بیشتر از گذشته در معرض توجه قرار گرفته و برخی مردم درباره کیفیت، ایمنی و میزان اثربخشی آن سؤال دارند. واکسنی که چند روز پیش بر اساس اعلام سازمان غذا و دارو وارد ایران و در داروخانهها و شبکه بهداشت توزیع شده در حالی که مسعود مردانی، عضو کمیته کشوری آنفلوآنزا در گفتگویی درباره کیفیت واکسن چینی گفته این واکسن تایید نشده و قرار نیست از آن استفاده شود.
عارضه یا اثرگذاری؟
به گفته نوریزاده، شرکت Hualan Biological یکی از تولیدکنندگان واکسن در چین است و واکسن آنفلوانزای این شرکت در سال ۲۰۱۵ موفق به دریافت پیشصلاحیت سازمان جهانی بهداشت شد. این فرایند به معنای آن نیست که یک واکسن بدون عارضه است، بلکه محصول و محل تولید آن از نظر معیارهای مشخص کیفیت، ایمنی و عملکرد مورد ارزیابی قرار گرفتهاند.
بیشتر بخوانید:
واکسن اروپایی آنفلوآنزا به ایران نخواهد رسید!
به این ۲ دلیل نباید واکسن آنفلوآنزا بخریم | پیگیری حقوقی عرضه غیرمجاز واکسن آنفلوآنزا
فرایند تولید
او ادامه میدهد: موضوع دیگری که در ارزیابی یک واکسن اهمیت دارد، کیفیت فرایند تولید آن است. گزارش بازرسی سازمان جهانی بهداشت از کارخانه Hualan در سال ۲۰۲۱ نیز بخشهایی مانند فرایند تولید، کنترل کیفیت، اعتبارسنجی تجهیزات و فرایندها، آموزش کارکنان را بررسی کرده است.
نوریزاده تأکید میکند که تأیید یک واکسن به معنای آن نیست که محصول هیچ عارضهای ندارد. هر واکسن ممکن است عوارضی ایجاد کند و عوارضی مانند درد محل تزریق، تب کوتاهمدت یا احساس خستگی میتوانند پس از تزریق رخ دهند. آنچه در ارزیابی یک واکسن اهمیت دارد، سنجش فواید و خطرات آن بر اساس شواهد علمی است.
تفاوت واکسن چینی با واکسنهای دیگر
اما Hualan چه تفاوتی با واکسنهایی مانند Influvac و Vaxigrip دارد؟ به گفته این استاد دانشگاه، یکی از تفاوتهای مهم در حجم دادههای موجود و تجربه استفاده از این واکسنهاست. واکسنهایی مانند Influvac و Vaxigrip سالها در کشورهای مختلف استفاده شدهاند و در نتیجه دادههای بالینی و اطلاعات حاصل از پایش پس از عرضه بیشتری درباره آنها وجود دارد.
این موضوع به این معنا نیست که درباره Hualan هیچ دادهای وجود ندارد. نوریزاده میگوید: درباره این واکسن نیز مطالعات بالینی، دادههای مربوط به پاسخ ایمنی و مطالعات انجامشده در گروههای سنی مختلف وجود دارد؛ بنابراین تعداد کمتر مطالعات را نباید بهتنهایی معادل خطرناک بودن یک واکسن دانست؛ بلکه باید حجم و کیفیت شواهد و میزان تجربه انباشتهشده را در نظر گرفت. ازسویدیگر، هیچ واکسن آنفلوانزایی ۱۰۰ درصد مؤثر نیست. میزان اثربخشی واکسن آنفلوانزا میتواند از فصلی به فصل دیگر تغییر کند و به عواملی مانند تطابق سویههای موجود در واکسن با ویروسهای در گردش و شرایط فرد دریافتکننده بستگی داشته باشد. هدف واکسیناسیون، کاهش خطر ابتلا و بهویژه کاهش احتمال بروز عوارض شدید بیماری است.
ضرورت اطلاعرسانی درست
به اعتقاد این متخصص، بخشی از نگرانی ایجادشده درباره Hualan میتواند ناشی از اطلاعرسانی ناکافی درباره محصول باشد. وقتی مردم ناگهان با نام یک واکسن جدید مواجه میشوند؛ اما اطلاعات روشنی درباره تولیدکننده، نوع واکسن، فناوری ساخت، مطالعات بالینی، مجوزهای نظارتی، گروههای سنی مجاز و عوارض احتمالی در اختیارشان قرار نمیگیرد، فضای خالی اطلاعاتی میتواند با شایعه پر شود.
نوریزاده معتقد است واکسنها باید مانند هر محصول پزشکی دیگری مورد نقد و بررسی علمی قرار بگیرند، اما نقد علمی با ایجاد ترس تفاوت دارد. در مورد Hualan نیز به جای تمرکز صرف بر کشور سازنده، باید درباره میزان شواهد مربوط به ایمنی و اثربخشی، کیفیت تولید، مجوزهای نظارتی و تجربه استفاده از آن صحبت کرد.