همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: آب زمین فقط در اقیانوسها، یخچالها و سفرههای زیرزمینی جریان ندارد و بخشی از آن ممکن است بسیار عمیقتر از چیزی باشد که تاکنون تصور میکردیم؛ جایی نزدیک به ۲۹۰۰ کیلومتری زیر سطح زمین.
به گزارش ساینس الرت، یک پژوهش جدید نشان میدهد بخشی از آب زمین ممکن است در ساختار کانیهایی در اعماق گوشته پایینی ذخیره شده باشد. پژوهشگران در آزمایشهای خود دو نوع جدید از ترکیبات هیدروکسید آهن را شناسایی کردهاند که توانایی جذب و نگهداری هیدروژن و در نتیجه آب را در شرایط بسیار سخت اعماق زمین دارند.
گوشته پایینی زمین از عمق حدود ۶۶۰ کیلومتری آغاز میشود و تا مرز هسته در حدود ۲۹۰۰ کیلومتری ادامه دارد. بیشتر کانیهای فراوان این ناحیه، از جمله بریجمنیت و فروسیکلاز، در حالت عادی خشک در نظر گرفته میشوند و بسیاری از کانیهای دیگر نیز در دما و فشار شدید این بخش از زمین پایدار نمیمانند.
برای بررسی این شرایط، پژوهشگران از دستگاههایی به نام سلول سندان الماسی استفاده کردند. این تجهیزات نمونههای بسیار کوچک را میان دو الماس تحت فشار شدید قرار میدهند و همزمان با لیزر آنها را تا دماهای بسیار بالا گرم میکنند.
نتیجه آزمایشها شناسایی دو ترکیب جدید با فرمولهای Fe5O12Hx و Fe7O12Hx بود. این ترکیبات حتی زمانی شکل گرفتند که مقدار آب موجود در ماده اولیه کمتر از ۰.۱ درصد بود؛ موضوعی که نشان میدهد حتی مقادیر بسیار اندک هیدروژن نیز میتواند در شکلگیری آنها نقش داشته باشد.
بیشتر بخوانید:
- کشف مادهای با رفتار غیرعادی در هسته زمین
- وقتی زمین فقط یک «نقطه آبی» بود! | عکس
- کشف تازه دانشمندان | شهابسنگها حامل حیات به زمین بودند
پژوهشگران میگویند این کانیها به دلیل چگالی بالا و پایداری در شرایط گوشته پایینی، ممکن است در گذشته زمین شکل گرفته و به سمت مرز هسته و گوشته فرورفته باشند. در چنین حالتی، بخشی از آب زمین میتوانسته برای میلیاردها سال در ساختار این کانیها محبوس بماند.
با این حال، دانشمندان هنوز نمیدانند این کانیها واقعا در اعماق زمین وجود دارند و چه مقدار آب میتوانند ذخیره کنند. همچنین مشخص نیست آب محبوس در آنها با چه سرعتی در اثر حرکت مواد گوشته آزاد میشود و از طریق آتشفشانها و ستونهای گوشته دوباره به سطح زمین بازمیگردد.
به گفته پژوهشگران، این یافته میتواند درک دانشمندان از چرخه آب زمین را تغییر دهد و نشان دهد این چرخه تا نزدیکی هسته زمین نیز امتداد دارد.