معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران با تشریح عوامل مؤثر بر خشکیدگی و زوال فیزیولوژیک برخی درختان پایتخت، تغییرات اقلیمی، بحران منابع آب، افت سطح آب‌های زیرزمینی، کاهش بارش‌های مؤثر، افزایش دمای هوا و تشدید پدیده جزیره حرارتی شهری را از مهم‌ترین عوامل مؤثر در این زمینه عنوان کرد.

به گزارش همشهری آنلاین، حسین کلیدری با تأکید بر ضرورت بررسی علمی و داده‌محور وضعیت درختان شهر تهران اظهارکرد: درختان کهنسال، از جمله گونه‌هایی از چنار و برخی سوزنی‌برگان مستقر در بوستان‌های شهری و کمربندهای سبز جنگلی تهران، بخشی از سرمایه‌های طبیعی، هویت اکولوژیک و ریه‌های تنفسی پایتخت محسوب می‌شوند و حفاظت از این سرمایه‌ها نیازمند نگاه علمی، مسئولانه و چندوجهی است.

وی افزود: خشکیدگی یا زوال فیزیولوژیک درختان شهر تهران موضوعی متعلق به امروز نیست بلکه نتیجه انباشت فشارهای محیطی و جمعیتی در طول سالیان متمادی است. بنابراین بررسی این مسئله باید مبتنی بر داده، شواهد علمی و ارزیابی کارشناسی باشد و از اظهار نظرهای شتاب‌زده و غیرکارشناسی پرهیز شود.

کلیدری با اشاره به مهم‌ترین عوامل مؤثر بر وضعیت درختان تهران گفت: تغییرات اقلیمی، خشکسالی هیدرولوژیک، افت بی‌رویه سطح ایستابی چاه‌ها، کاهش حجم آب قنوات، دیرزیستی درختان و افزایش دمای هوای شبانه در تابستان از جمله عوامل مهمی هستند که بر سلامت و تاب‌آوری درختان شهر تهران تأثیر می‌گذارند.

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران ادامه داد: پدیده جزیره حرارتی در کلان‌شهر تهران به‌ویژه در مناطق متراکم و پرجمعیت موجب افزایش دمای محیط می‌شود و در کنار افزایش ترافیک و انتشار آلاینده‌ها، شرایط زیستی درختان را دشوارتر می‌کند. افزایش دما همچنین موجب تشدید تبخیر و تعرق شده و نیاز آبی درختان را افزایش می‌دهد به‌گونه‌ای که در برخی شرایط، نیاز آبی از ظرفیت استاندارد فیزیولوژیک گیاه فراتر می‌رود.

وی کاهش تجمعی بارش‌های مؤثر و افزایش روزهای دارای دمای بحرانی در فصل رشد را از دیگر عوامل مهم برشمرد و تصریح کرد: در برخی مواقع حتی بارش‌های موجود نیز به دلیل غلبه سطوح بتنی و آسفالتی به روان‌آب‌های مهارنشده تبدیل می‌شوند و عملا امکان نفوذ مناسب آب و تغذیه آبخوان‌ها و سفره‌های زیرزمینی کاهش می‌یابد.

راهبرد مدیریت شهری حفظ درختان موجود

کلیدری با اشاره به سیاست‌های سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران در مواجهه با این شرایط گفت: راهبرد سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران همواره بر پایه حفظ درختان موجود، صیانت از سرمایه‌های سبز شهر و استفاده از گونه‌های گیاهی مقاوم و سازگار با شرایط اقلیمی تهران استوار بوده است.

وی افزود: هدف اصلی این رویکرد، احیای فضای سبز، افزایش تاب‌آوری پوشش گیاهی و ایجاد سازگاری بیشتر میان گونه‌های مورد استفاده و شرایط اقلیمی آینده شهر تهران است.

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران تأکید کرد: برای مواجهه مؤثر با چالش‌های پیش‌روی فضای سبز تهران لازم است مدیریت شهری، جامعه علمی، کارشناسان محیط زیست و سازمان‌های مردم‌نهاد در یک چارچوب مشترک و مبتنی بر داده و شواهد علمی همکاری کنند.

جانمایی زمین‌های بازی براساس ظرفیت بوستان‌ها

کلیدری در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت زمین‌های بازی کودکان در بوستان‌های شهر تهران اظهار کرد: تعداد و جانمایی زمین‌های بازی در بوستان‌های موجود و بوستان‌های در حال احداث در مرحله طراحی اولیه و با توجه به وسعت بوستان، پوشش گیاهی، معابر و سایر مؤلفه‌های موجود تعیین می‌شود.

وی افزود: افزایش تعداد زمین‌های بازی در برخی بوستان‌ها بدون توجه به ظرفیت کالبدی و پوشش گیاهی موجود ممکن است موجب وارد شدن خسارت به فضای سبز یا تغییر در ساختار و شکل اولیه بوستان شود. بنابراین جانمایی این فضاها باید متناسب با ظرفیت هر بوستان انجام شود.

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران همچنین با اشاره به موضوع ایمنی زمین‌های بازی و رعایت الزامات HSE گفت: کارشناسان HSE مستقر در مناطق به‌صورت روزانه از بوستان‌ها بازدید می‌کنند و در صورت مشاهده هرگونه نقص یا اشکال، موضوع بلافاصله برای رفع نقص و جلوگیری از بروز حوادث احتمالی پیگیری می‌شود.

توجه ویژه به مناطق کم‌برخوردار در توسعه بوستان‌ها

کلیدری با اشاره به سیاست مدیریت شهری برای توسعه امکانات در مناطق کم‌برخوردار تهران گفت: در این مناطق، با توجه به امکان تملک اراضی و همچنین مساحت بالاتر املاک تملک‌شده، ظرفیت بیشتری برای پیش‌بینی و اجرای مجموعه‌ای از امکانات و عناصر پارکی وجود دارد.

وی ادامه داد: در طراحی بوستان‌های مناطق کم‌برخوردار، اجرای المان‌ها و امکاناتی مانند پایه‌های روشنایی، ست‌های ورزشی و زمین‌های بازی کودکان با ضریب بالاتری مورد توجه قرار می‌گیرد.

وی از بوستان‌های ولایت در منطقه ۱۹، قائم در منطقه ۱۸، بعثت در منطقه ۱۶ و آزادگان در منطقه ۱۵ به‌عنوان نمونه‌هایی از بوستان‌هایی که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته‌اند، نام برد.

تأکید بر استفاده از تجهیزات نوآورانه در بوستان‌های هوشمند

معاون فضای سبز سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران همچنین با اشاره به شیوه‌نامه ابلاغی شهردار تهران درباره بوستان‌های هوشمند اظهار کرد: در بوستان‌های تازه‌احداث، استفاده از تجهیزات و المان‌های نوآورانه، استاندارد و متناسب با نیازهای روز شهروندان مورد تأکید قرار گرفته است.

کلیدری گفت: در طراحی و احداث بوستان‌های جدید تلاش می‌شود حتی‌المقدور از لوازم بازی و المان‌های نوآورانه و مجهز به استانداردهای روز استفاده شود تا ضمن ارتقای ایمنی، رفاه کودکان، شهروندان و مراجعه‌کنندگان نیز تأمین شود.

وی تأکید کرد: رویکرد مدیریت شهری در توسعه فضای سبز همزمان بر حفاظت از درختان و پوشش گیاهی موجود، افزایش تاب‌آوری فضای سبز در برابر تغییرات اقلیمی و ارتقای کیفیت خدمات و امکانات بوستان‌ها برای شهروندان استوار است.

منبع: خبرگزاری شهر