همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: شاید برای فهمیدن آینده هوش مصنوعی لازم نباشد سراغ رباتهای انساننما برویم. کافی است به فروشگاه اینترنتی، حساب بانکی و کیف پول دیجیتال خودمان نگاه کنیم. جایی که امروز خودمان محصول را پیدا میکنیم، قیمتها را مقایسه میکنیم و پرداخت را انجام میدهیم، ممکن است فردا یک «عامل هوشمند» این کارها را برایمان انجام دهد. بهاینترتیب، هوش مصنوعی از یک فناوری به بخشی از زیرساخت اقتصاد تبدیل میشود؛ تغییری که میتواند شیوه کار شرکتها، خرید مردم و حتی رابطه ما با بانکها را تغییر دهد.
هوش مصنوعی در اقتصاد و کیف پول ما
شاید برای درک آینده هوش مصنوعی، بهتر باشد برای لحظهای از ChatGPT، تولید تصویر و رباتها فاصله بگیریم. اتفاق مهمتر جایی در حال رخدادن است که کمتر دیده میشود: هوش مصنوعی دارد وارد قلب اقتصاد میشود؛ از کارخانه و شرکت گرفته تا فروشگاه، بانک و کیف پول دیجیتال.
دکتر محمد انبری، فلوشیپ و پسادکتری هوش مصنوعی، برگزیده جشنواره اختراعات سیلیکونولی آمریکا و جایزه پروفسور تسلا، دبیر شورایعالی متخصصین هوش مصنوعی ایران و مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان، معتقد است اثر واقعی AI را باید فراتر از ابزارهای روزمره آن دید.
هوش مصنوعی برای نخستینبار در مقیاسی گسترده وارد حوزههایی شده که تا همین چند سال پیش عمدتاً در اختیار انسان بود؛ از خواندن و تحلیل اطلاعات گرفته تا پیشبینی، تولید محتوا و در نسل جدیدتر، تصمیمگیری و انجام کار.
برآوردهای مککنزی و PwC نیز نشان میدهد هوش مصنوعی میتواند تا سال ۲۰۳۰ تریلیونها دلار به فعالیت اقتصادی جهان اضافه کند. البته این ارقام قابل جمعزدن نیستند، چون روش محاسبه آنها متفاوت است؛ اما یک پیام مشترک دارند: AI میتواند یکی از بزرگترین موجهای تغییر اقتصادی قرن حاضر باشد.
بیشتر بخوانید :
کاهش هزینه کار
به گفته این متخصص هوش مصنوعی، اهمیت هوش مصنوعی فقط در جایگزینکردن انسان نیست. یکی از مهمترین آثار آن میتواند افزایش ظرفیت نیروی انسانی باشد.
اگر کاری که پیشتر چهار ساعت زمان میبرد، با کمک AI در چند دقیقه آماده شود، الزاماً به معنی حذف نیروی انسانی نیست. همان فرد میتواند بهجای پنج کار، ۲۰ کار انجام دهد و زمان بیشتری برای تصمیمگیری، خلاقیت و کنترل کیفیت داشته باشد.
به همین دلیل، دکتر انبری میگوید ارزش اقتصادی هوش مصنوعی در بسیاری از موارد از جایی میآید که هزینه انجام کار پایینتر و توان انجام آن بیشتر میشود.
بانک آینده فقط پول نگه نمیدارد
دکتر محمد عنبری، پژوهشگر و متخصص هوش مصنوعی میگوید بانکها نیز میتوانند یکی از مهمترین عرصههای تحول باشند. AI میتواند اعتبارسنجی را سریعتر کند، تقلب را تشخیص دهد، ریسک را پیشبینی کند و پیشنهادهای مالی شخصیسازیشده ارائه دهد.
به گفته انبری، در آینده ممکن است بانک فقط منتظر درخواست وام از سوی مشتری نماند؛ بلکه با تحلیل دادهها بتواند نیاز احتمالی او به اعتبار را زودتر تشخیص دهد.
همزمان، کیف پول دیجیتال نیز در حال تغییر است. امروز کیف پول الکترونیکی را بیشتر با پرداخت میشناسیم، اما در آینده میتواند محل اتصال پرداخت، اعتبار، هویت، خرید و خدمات مالی شخصی باشد.
اگر این لایه با هوش مصنوعی ترکیب شود، مرز میان «کیف پول» و «دستیار مالی شخصی» کمرنگتر خواهد شد.
در ایران نیز رشد خدمات اعتبار دیجیتال و مدلهایی مانند «الان بخر، بعداً پرداخت کن» نشان میدهد که پرداخت بهتدریج از یک تراکنش ساده به بخشی از تجربه مالی مشتری تبدیل شده است. ترکیب این روند با AI میتواند نسل تازهای از خدمات فینتکی را شکل دهد.
جنگ آینده بر سر انتخاب شماست
به عقیده پژوهشگر و متخصص هوش مصنوعی شاید مهمترین تغییر همین باشد. شرکتها تاکنون برای دیدهشدن در گوگل، شبکههای اجتماعی و اپلیکیشنها رقابت میکردند. اما در آینده ممکن است رقابت بر سر این باشد که هوش مصنوعی شما چه محصولی را پیشنهاد میدهد.
اگر میلیونها نفر از دستیار هوشمند خود بپرسند «بهترین بانک برای من کدام است؟» یا «چه خودرویی بخرم؟»، قدرت تصمیمگیری تا حدی از صفحه فروشگاه به لایه هوشمند انتخاب منتقل میشود.