همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: اما سفر در دل شهرهای ایران، روایتی موازی و شگفتانگیز را نیز آشکار میکند. داستانی از بناهایی که گرچه بر خاک این سرزمین قد برافراشتهاند، اما امضای معمارانی از آن سوی مرزها را بر پیشانی دارند و به زبانی دیگر سخن میگویند.
اینها «معماریهای میهمان» هستند؛ بناهایی که هر کدام سندی از یک مقطع تاریخی مشخصاند. از دژی که ردپای حضور نظامیان اروپایی در خلیجفارس است تا کلیسایی کوچک با آجرهای روسی در قزوین، از کاخ شهرداری که با نظم آلمانی در تبریز بنا شده تا مسجدی با رنگوبوی آسیای جنوب شرقی در آبادان. این ساختمانها تنها مجموعهای از سنگ و آجر نیستند؛ بلکه کپسولهای زماناند که داستان تعاملات، تجارتها، جنگها و دورههای نوسازی ایران را در کالبد خود حفظ کردهاند.
گزارش تصویری پیش رو، سفری به همین آدرسهای آشنا اما، با شناسنامهای بینالمللی است؛ بناهایی که در مبدا غریبه بودند، اما امروز بخشی جداییناپذیر از میراث و هویت چندلایه ایران شدهاند.
معبد هندوها (بندرعباس)
یادگار تاجران هندی در مسیر تجارت ابریشم؛ تلفیقی منحصربهفرد از معماری هندی با گنبدی که آن را از مساجد ایرانی متمایز میکند.
عمارت شهرداری تبریز (کاخ ساعت)
بنایی با مهندسی و نظارت دقیق معماران آلمانی که به سبک بناهای این کشور ساخته شد و امروز به نماد شهر تبریز بدل شده است.
کلیسای کانتور (قزوین)
کلیسایی کوچک با آجرهای قرمز و معماری کاملا روسی که به یادگار از مهندسان روس سازنده راه شوسه در دوران ناصری مانده است.
بند قیصر (شوشتر)
کهنترین ردپا؛ پلی-بندی تاریخی که بخشی از سازههای آبی شوشتر است و بنای آن را به اسیران رومی شکستخورده از شاپور ساسانی نسبت میدهند.
قلعه پرتغالیها (جزیره هرمز)
دژی سرخرنگ در جزیره هرمز، نمادی از حضور استعماری پرتغالیها و معماری نظامی قدرتمند اروپایی در آبهای استراتژیک خلیجفارس.
محله بَریم (آبادان)
منطقهای در آبادان با خانههایی به سبک کاملا انگلیسی که برای اسکان کارمندان و مهندسان خارجی شرکت نفت در گذشته ساخته شده بود.
هتل قدیم رامسر
شاهکاری به سبک «آرت دکو» که با الهام مستقیم از معماری اروپای اوایل قرن بیستم، برای مدرنسازی شمال ایران بنا شد.
مسجد رنگونیها (آبادان)
مسجدی با معماری خیرهکننده و کاملا متفاوت جنوب شرق آسیا و شبه قاره هند که بهدست کارگران مسلمان برمهای (رنگونی) شاغل در صنعت نفت آبادان بنا شد.
قلعه شوش (خوزستان)
قلعهای به سبک شاتوهای قرون وسطایی فرانسه که هیئت باستانشناسی این کشور با استفاده از آجرهای باستانی کاخ آپادانا برای اقامت خود بنا کرد.