همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: آنها نیاکان فرهنگی و علمی ما هستند که از قاب تاریخ بیرون آمده و در قاب شهر نشستهاند تا یادآور شوند که این خیابانها و میدانها تنها مسیر عبور نیستند، بلکه بخشی از هویت ما را در خود جای دادهاند. این تندیسها، نقطههای تلاقی گذشته و حالاند؛ جایی که کودکی دست در دست مادرش، برای لحظهای به چهره سنگی فردوسی خیره میشود یا دانشجویی در سایه مجسمه امیرکبیر، کتابش را ورق میزند.
دیروز با رونمایی از تندیس نقاش نامدار «کمالالملک» در تهرانسر، به این خانواده خاموش اما پرابهت، عضو دیگری اضافه شد. به همین بهانه، به سراغ این همنشینان دائمی شهروندان تهرانی رفتیم؛ از حکیم طوس در قلب میدان فردوسی تا آرش کمانگیر در قامت یک اسطوره ملی در میدان ونک. این گزارش، تلاشی است برای شنیدن قصه این شاهدان خاموش؛ سفری تصویری برای بازخوانی هویت حکشده بر سنگ و فلز در جایجای تهران.
کمالالملک: چهره نقاش بزرگ دوران قاجار و پهلوی، به میدان همنامش در تهرانسر هویت بصری بخشید. این تندیس با هدف آشنایی شهروندان با شخصیت و جایگاه کمالالملک نصب شده است.
فردوسی: اثر جاودان ابوالحسن صدیقی از سال۱۳۳۸ در میدان فردوسی ایستاده است. تختهسنگ زیر پایش نماد کوه قاف و کودک کنارش، زال، پدر رستم است که روایت شاهنامه را کامل میکند.
امیرکبیر: این تندیس برنزی که در ایتالیا ساخته شده بود، بهدلیل وقوع انقلاب اسلامی، ۳۲ سال منتظر ماند تا در سال ۱۳۸۹ به پارک ملت برسد و یادآور صدراعظم تاریخساز ایران باشد.
خیام: تندیس مرمرین خیام نیشابوری، اثر استاد صدیقی از سال۱۳۵۱ در ورودی پارک لاله قرار دارد. این مجسمه بهدلیل قرار گرفتن در دسترس عموم، بارها مورد مرمت قرار گرفته است.
ابوریحان بیرونی: در این اثر، محمدعلی مددی، دانشمند بزرگ ایرانی را با چهرهای محو و نمادین به تصویر میکشد تا بیش از چهره، بر تأثیر علمی و جایگاه او در ستارهشناسی تأکید کند.
سعدی: بزرگترین مجسمه برنزی پایتخت، دومین شاعر بزرگ ایرانی است که پس از فردوسی، در تقاطع خیابان انقلاب، صاحب تندیس شد تا یادآور شیخ اجل در یکی از فرهنگیترین خیابانهای تهران باشد.
آرش کمانگیر: این مجسمه ۱۶متری برنزی در میدان ونک، نمادی از ایثار و مرزبانی است. این اثر که بزرگترین مجسمه برنزی خاورمیانه است، ادای دینی هنری به مقام مرزبانان ایرانزمین محسوب میشود.
زکریای رازی: تندیس کاشف الکل در میدان گمرک (رازی) که توسط استاد علی قهاری کرمانی ساخته شده، بهعنوان نخستین مجسمهای شناخته میشود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در پایتخت نصب شد.
نظامی گنجوی: در ضلع شمالی میدان ونک، تندیس حکیم نظامی گنجوی، شاعر بزرگ پارسیگوی، نصب شده تا نام و یاد این داستانسرای بیبدیل را در یکی از میادین پرتردد تهران زنده نگه دارد.