همشهری آنلاین ـ محمد آیینی، شهردار منطقه ۱۲ در یادداشتی برای همشهری نوشت: امام شهید ما، آنچنان توجهی در سطح بالا به فرهنگ و هنر داشت که سخن گفتن از فرهنگ و هنر، بدون یاد کردن از نگاه عمیق، دقیق و راهبردی ایشان به این دو عرصه، ممکن نیست. رهبر شهید انقلاب نهتنها سیاستگذاری آگاه در حوزه فرهنگ، بلکه خود شخصیتی فرهنگی، آشنا با ادبیات، مأنوس با شعر، علاقهمند به کتاب و برخوردار از شناختی کمنظیر از ظرفیتهای هنر بود. به همین دلیل، سخنان ایشان درباره فرهنگ و هنر، حاصل نگاهی تشریفاتی یا مناسبتی نبود؛ بلکه از معرفت، تجربه و دلبستگی عمیق به میراث فرهنگی و هنری ایران اسلامی و ایمان به اثر گذاری بی بدیل در هدایت معنوی جامعه سرچشمه میگرفت.
یکی از شناختهشدهترین تعابیر ایشان این بود که «فرهنگ مثل هواست». این تعبیر کوتاه، دربردارنده یک نگرش بسیار عمیق است. انسان ممکن است همیشه هوا را نبیند، اما لحظهای بدون آن نمیتواند زندگی کند. فرهنگ نیز چنین جایگاهی در حیات یک جامعه دارد. باورها، ارزشها، شیوه سخن گفتن، رفتارهای اجتماعی، نوع روابط خانوادگی، الگوی مصرف، مسئولیتپذیری، قانونمداری، احترام به دیگران و حتی نحوه مواجهه ما با محیطزیست و فضای شهر، همگی تحت تأثیر فرهنگی هستند که در آن تنفس میکنیم.
بر اساس این نگاه، فرهنگ یک فعالیت جانبی در کنار امور اقتصادی یا عمرانی یا امور کالبدی و ساخت و ساز نیست؛ بلکه روح حاکم بر همه این عرصههاست. اگر فرهنگ درست، امیدآفرین و هویتبخش باشد، پیشرفت اقتصادی و عمرانی نیز به ارتقای کیفیت زندگی مردم منجر میشود؛ اما اگر جامعه از نظر فرهنگی دچار ضعف، بیاعتمادی یا گسست هویتی شود، حتی بزرگترین طرحهای عمرانی نیز نمیتوانند بهتنهایی احساس آرامش، تعلق خاطر و رضایت اجتماعی ایجاد کنند.
از همین رو، رهبر شهید و مجاهد عزیز ما بهصراحت تأکید میکردند که «فرهنگ و هنر و ادب در کشور بههیچوجه در حاشیه قرار ندارد؛ بلکه کاملاً در متن است». این سخن برای همه مدیران کشور، بهویژه مدیران شهری، حامل یک پیام روشن است: فرهنگ، پیوست تزئینی برنامههای توسعه شهری نیست؛ بلکه یکی از ارکان اصلی توسعه شهری است. شهری را نمیتوان صرفاً با عناصر کالبدی همچون خیابان، پل، ساختمان و تجهیزات و تاسیسات تعریف کرد. بلکه باید شهر را با شهروندانش و ارتباط آنها با همدیگر در بستر کالبدی آن تعریف کرد. شهر، محل زندگی انسانها، حافظه مشترک نسلها و تجلی هویت یک جامعه است.