همشهری آنلاین: رویکرد چند لایه نظام سلامت در استان خراسان رضوی از سطح تیمهای واکنش سریع در میان جمعیت تا بالاترین سطوح مراقبتهای ویژه بیمارستانی است.
مدیریت ظرفیت بیمارستانی و پیشگیری از بحرانهای پزشکی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اعلام وضعیت آمادهباش کامل نظام سلامت، تأکید کرد: تمامی بیمارستانهای استان برای پوشش درمانی احتمالی شرکتکنندگان در حالت آمادهباش قرار دارند.
محمود شبستری با اعلام لغو تمامی مرخصیها و اجرای دقیقترین پروتکلهای آمادگی، تصریح کرد: «حوزه سلامت برای هر سناریویی آمادگی کامل دارد؛ زیرا حفظ سلامت جان زائران، اولویت اصلی ماست.»
بر اساس برنامه عملیاتی دانشگاه علوم پزشکی، مدیریت ظرفیت بیمارستانی با رویکرد «ایجاد فضای خالی برای فوریتها» انجام میشود. طبق اظهارات رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از ۷۲ ساعت پیش از برگزاری مراسم، ظرفیت اتاقهای عمل به تدریج کاهش مییابد و از ۲۴ ساعت قبل، بخشی از ظرفیت بستری بیمارستانها بهمنظور افزایش آمادگی برای پذیرش موارد اورژانسی، بهطور کامل خالی نگه داشته خواهد شد.
علاوه بر این، بخش پیشگیری با هدف کاهش بار مراجعات، بر آموزشهای سریع تمرکز کرده است. ۲۰ برنامه آموزشی سهدقیقهای با محورهای حیاتی نظیر «گرمازدگی، مسمومیت غذایی و مدیریت بیماران قلبی و کلیوی» تهیه شده تا در سطح شهر و میان زائران به کار گرفته شود.
ساختار عملیاتی خدمات درمانی؛ از موتورولانس تا اورژانس هوایی
یکی از نقاط قوت طرح آمادگی، استفاده از تجهیزات چابک برای عبور از گرههای ترافیکی و ازدحام جمعیت است. شبکه امدادرسانی در این مراسم شامل سلسلهمراتبی از تجهیزات است:
۱. تیمهای واکنش سریع و امداد در مسیر
موتورولانسها: در راستای مدیریت سریع در میان جمعیت، مجموعاً ۱۰۰ موتورولانس (۵۰ دستگاه از سوی اورژانس و ۵۰ دستگاه از سوی هلال احمر) با تجهیزات کامل پیشبینی شده است.
آمبولانسهای مستقر: اتوبوسهای آمبولانس با ظرفیت ۱۰ تا ۱۲ تخت، در فواصل ۵۰۰ متر تا ۱ کیلومتری از محل تجمع جمعیت، مستقر خواهند شد.
۲. عملیات امداد هوایی
برای مدیریت موارد اورژانسی که نیاز به انتقال سریع به مراکز تخصصی دارند، ناوگان هوایی نیز به کار گرفته میشود. بر اساس برنامهریزی صورت گرفته:دو بالگرد از مشهد و گناباد در سطح شهر مستقر میشوند. یک بالگرد در نیشابور برای پشتیبانی در مسیرها پیشبینی شده است. دو بالگرد در سبزوار و خراسان شمالی و سه بالگرد هلال احمر نیز در نقاط مشخص در مشهد برای پوشش کامل حریم هوایی آمادهباش هستند.
ایجاد بیمارستانهای صحرایی و مراکز پیشرفته پزشکی
در راستای مدیریت جمعیت میلیونی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد یک ساختار «بیمارستانهای سیار و پیشرفته» را طراحی کرده است که ظرفیت تقریبی ۳۰۰ تخت سیار را فراهم میکند.
مراکز پیشرفته پزشکی (سطح اول): ایجاد ۲۱ مرکز پیشرفته شامل ۶ مرکز اصلی (با ظرفیت ۴۰ تا ۵۰ تخت، کادر پرستاری تخصصی، ماما و تجهیزات کامل مشابه بیمارستان) و ۱۵ مرکز فرعی (با ظرفیت ۱۰ تخت و تیمهای پرستاری مستقر).
بیمارستانهای صحرایی: استقرار ۴ بیمارستان صحرایی با ظرفیت ۵۰ تا ۷۰ تخت در نقاط استراتژیک (با هماهنگی سپاه پاسداران) و همچنین ایجاد یک بیمارستان صحرایی مجهز در مجاورت حرم مطهر.
تیمهای واکنش سریع: استقرار ۳۵۰ تا ۴۰۰ تیم آموزشدیده در دل جمعیت برای مداخلات فوری پزشکی.
سلسلهمراتب بیمارستانی و پوشش شبانهروزی
در لایه نهایی، شبکه بیمارستانی شهر مشهد به صورت سلسلهمراتبی عمل خواهد کرد که شامل؛
خط مقدم: ۶ بیمارستان دولتی، ۳ بیمارستان نظامی و ۳ بیمارستان خصوصی در وضعیت آمادگی ۱۰۰ درصدی قرار دارند.
پشتیبان: ۱۲ بیمارستان دیگر در بازه زمانی ۱۵ تا ۲۱ تیرماه، آمادهباش کامل دارند و سایر بیمارستانها به عنوان نیروهای پشتیبان عمل خواهند کرد.
همچنین برای تأمین نیازهای دارویی و درمانی اولیه، ۱۵۰ درمانگاه شبانهروزی، داروخانههای اطراف حرم و داروخانههای در مسیر تشییع که تا پایان مراسم یا به صورت شبانهروزی فعالیت خواهند کرد، در دسترس زائران قرار خواهند گرفت. همچنین با همکاری نظام پزشکی، مطبهای خصوصی نیز برای ارائه خدمات در روزهای تعطیل، آماده خدمترسانی هستند.
بسیج سراسری توانهای سلامت؛ اعزام تیمهای تخصصی و آمبولانسها از سراسر کشور
در راستای مدیریت ابعاد میلیونی مراسم، تعامل میان نهادهای بهداشتی فراتر از مرزهای استان خراسان رضوی رفته و به یک بسیج سراسری تبدیل شده است. معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در جلسه کمیته بهداشت و درمان ستاد استانی، از گسترش سطح آمادگی به سطح ملی خبر داد.
منصور شکیبا با اشاره به ابعاد گسترده عملیات درمانی، اعلام کرد که دانشگاههای علوم پزشکی استانهای خراسان شمالی، جنوبی و رضوی در وضعیت آمادهباش کامل قرار گرفتهاند.
او در این خصوص اظهار کرد: «با استفاده از ظرفیتهای وزارت بهداشت، تمام دانشگاههای سراسر کشور در وضعیت آمادهباش قرار دارند تا در صورت نیاز، تیمهای تخصصی و تجهیزات لازم را به مشهد اعزام کنند.»
شکیبا با ارائه آماری از روند همکاریها افزود: «تا این لحظه، ۳۰ تیم متخصص با تمام تجهیزات و نیروی انسانی، آمادگی کامل خود را برای حضور در مشهد اعلام کردهاند.»
تقویت لایه اورژانس پیشبیمارستانی؛ استقرار آمبولانسها در نزدیکی جمعیت
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در تبیین لایههای عملیاتی، بر اهمیت بخش «اورژانس پیشبیمارستانی» تأکید کرد و اعلام کرد که این بخش با همکاری مستقیم اورژانس کشور در حال تقویت است.
او تصریح کرد: «تمام ۶۴ دانشگاه سراسر کشور در وضعیت آمادهباش قرار دارند تا در صورت ضرورت، آمبولانسهای خود را به مشهد اعزام نمایند.»
شکیبا در ادامه جزئیات استقرار این ناوگان امدادی را چنین تشریح کرد: «آمبولانسهای اعزامی از روز ۱۷ تیرماه، در فواصل بسیار نزدیک به محل تجمع جمعیت (بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر) مستقر خواهند شد. این خودروها مجهز به تجهیزات کامل بوده و توسط تکنسینهای آموزشدیده برای مواجهه با شرایط بحرانی هدایت میشوند.»