همشهری آنلاین – گروه سیاسی: روز دوشنبه خبری در رسانهها منتشر شد مبنی بر اینکه کلاهک عمل نکرده یک فروند موشک تاماهاوک آمریکایی، که در جریان حمله متجاوزانه بامداد ۲۱ خردادماه در اطراف تهران رهگیری شده بود، خنثی شدهاست؛ خبری که توجه کارشناسان نظامی بینالمللی را به خود جلب کردهاست.
وبگاه تخصصی «دیفنس سکیوریتی آسیا» روز سهشنبه در گزارشی به اهمیت این موضوع پرداخت و تاکید کرد که «کشف یک کلاهک منفجر نشده موشک کروز BGM-۱۰۹ Tomahawk آمریکایی در نزدیکی ورامین تهران، به سرعت بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای اطلاعاتی استراتژیک در جنگ اخیر در حال ظهور است، چراکه براساس گزارشها، سختافزار ناوبری قابل شناسایی و تمامیت ساختاری این موشک حفظ شدهاست». مهمترین محورهای این گزارش را در ادامه میخوانید:
اصل ماجرا
- یک کلاهک منفجرنشده و نسبتاً سالم از موشک کروز آمریکایی BGM-۱۰۹ Tomahawk در نزدیکی ورامین در جنوبشرق تهران کشف شدهاست.
- بخشهایی از سامانه هدایت و ناوبری موشک، از جمله یک واحد اندازهگیری اینرسی (IMU) با نشان شرکت آمریکایی «Honeywell» ظاهراً سالم باقی ماندهاست.
- گفته شده این تجهیزات اکنون در اختیار کارشناسان فنی و نظامی ایران قرار گرفتهاست.
- این رویداد میتواند یکی از مهمترین دستاوردهای اطلاعاتی ایران در جریان جنگ اخیر باشد.
چرا این خبر مهم است؟
- اهمیت اصلی موضوع، به فناوریهای پیشرفته هدایت و ناوبری موشک تاماهاوک مربوط میشود.
- این موشک از دقیقترین موشکهای کروز جهان محسوب میشود و برای رسیدن به هدف، از ترکیبی از سامانههای زیر استفاده میکند:
- ناوبری اینرسی (INS)
- سامانه موقعیتیاب جهانی (GPS)
- فناوری تطبیق عوارض زمین (TERCOM)
- سامانه تطبیق تصویری دیجیتال (DSMAC)
* این فناوریها به تاماهاوک امکان میدهند در ارتفاع پایین، با دقت بالا و حتی در شرایط جنگ الکترونیک به اهداف خود حمله کند.
* دسترسی به قطعات سالم این موشک، میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره طراحی و عملکرد این سامانهها در اختیار متخصصان ایرانی قرار دهد.
نگرانی از مهندسی معکوس ایران
- ایران سابقه طولانی در استفاده از تجهیزات نظامی خارجی برای توسعه فناوریهای بومی دارد.
- در دهههای گذشته، تهران بارها از تجهیزات بهدستآمده در میدان نبرد یا فناوریهای خارجی برای ارتقای توان نظامی خود استفاده کردهاست.
- نمونههای مهم عبارتند از:
- استفاده از فناوری موشکهای شوروی Kh-۵۵
- بهرهبرداری از پهپادهای آمریکایی بهدستآمده
- توسعه موشکهای کروز بومی مانند سومار و هویزه
- حفظ و بازسازی جنگندههای اف.۱۴ تامکت با تولید قطعات داخلی
* تحلیلگران غربی معتقدند ایران ممکن است از اطلاعات بهدستآمده از این موشک، برای بهبود نسل آینده موشکهای کروز خود استفاده کند.
چه اطلاعاتی برای ایران ارزشمند است؟
- کارشناسان معتقدند مهندسان ایرانی احتمالاً روی بخشهای زیر تمرکز خواهند کرد:
- سامانه ناوبری: بررسی عملکرد حسگرها، دقت هدایت و روشهای مقاومسازی در برابر اختلالهای الکترونیک
- معماری الکترونیکی: مطالعه نحوه اتصال زیرسامانهها، طراحی مدارها و شبکه انتقال داده داخلی موشک
- محافظت در برابر جنگ الکترونیک: شناخت روشهای آمریکا برای مقابله با اخلال در سیگنالها و پارازیتها
- مواد و ساختار بدنه: بررسی فناوریهای مورد استفاده در عایقبندی، کاهش لرزش، مدیریت حرارتی و افزایش دوام موشک
- افزایش برد و دقت: استفاده از مفاهیم مهندسی استخراجشده برای بهبود موشکهای بومی ایران
- نکته مهم: هدف ایران احتمالاً کپی کامل تاماهاوک نیست، بلکه استخراج فناوریها و مفاهیم قابل انتقال به سامانههای داخلی است.
پیامدهای راهبردی
- اهمیت این حادثه فراتر از کشف یک موشک منفجرنشدهاست.
- هر قطعه سالمی که از یک سلاح پیشرفته در اختیار ایران قرار گیرد، میتواند به منبعی برای انتقال دانش فنی تبدیل شود.
- این حادثه، نمونهای از «نبرد فناوری» در جنگهای مدرن است.
- حتی بقایای یک موشک میتواند در بلندمدت بر موازنه قدرت نظامی تأثیر بگذارد.
- اگر ایران بتواند از اطلاعات بهدستآمده بهرهبرداری کند، ممکن است چند نتیجه ویژه داشته باشد:
- افزایش دقت موشکهای کروز ایرانی
- بهبود مقاومت آنها در برابر جنگ الکترونیک
- ارتقای سامانههای هدایت و ناوبری
- افزایش برد و بقاپذیری موشکها