پرونده منظر فرهنگی و تاریخی قلعه‌های الموت مورد تایید ارزیابان یونسکو قرار گرفته است و هم اکنون مراحل بررسی نهایی را می‌گذراند تا تیر ۱۴۰۵ در اجلاس یونسکو در کره جنوبی درباره ثبت جهانی آن تصمیم‌گیری شود.

به گزارش همشهری ‌آنلاین، پرونده الموت مهر ۱۴۰۴ از سوی کارشناسان و ارزیابان یونسکو بررسی شد و مورد بازدید میدانی قرار گرفت. قلعه الموت به معنای آشیانه عقاب یکی از قلعه‌های تاریخی ایران است که بخش‌های زیادی از آن ویران شده و آثاری از آن برجا مانده است.

دژ الموت در منطقه الموت قزوین، شمال شرقی روستای گازرخان و در فاصله حدود ۱۰۵ کیلومتری از قزوین قرار دارد. موقعیت قلعه بر فراز صخره‌ای به بلندای ۲.۱۶۳ متر از سطح دریا که بلندی صخره از زمین‌های پیرامون خود ۲۰۰ متر و گستره دژ ۲۰ هزار متر مربع است. این صخره با شیب تند و پرتگاه‌های عمیق، خطرناک و غیرقابل دسترسی بخشی از معماری استحکامات دژ را تشکیل می‌دهد.
برای ثبت جهانی و قرار گرفتن قلعه الموت در فهرست میراث جهانی، علاوه بر هسته اصلی (قلعه الموت واقع در روستای گازرخان)، ۶ قلعه دیگر که با قلعه اصلی مرتبط هستند نیز در نظر گرفته شده است. برخی از قلعه‌های الموت مربوط به قبل از دوره اسماعیلیه و قرن پنجم است و بیش از هزار سال قدمت دارد. آنچه نام الموت را در تاریخ ماندگار کرده ورود حسن صباح به این منطقه در اواخر قرن پنجم هجری است. او این دژ را به مرکز فرمانروایی اسماعیلیان نزاری تبدیل کرد که حکومتی ۱۸۰ سال ادامه داشت.
سرپرست پایگاه میراث فرهنگی الموت با اشاره به اینکه پرونده الموت مهر ۱۴۰۴ مورد تایید کارشناسان یونسکو قرار گرفت، به همشهری گفت: «خوشبختانه پرونده الموت قابل قبول بود و ایرادی نداشت. تعهدات ما به یونسکو اجرای برنامه های کوتاه مدت ۲ ساله، میان مدت و بلند مدت ۱۰ ساله است.»
حمیده چوبک ادامه کاوش ها، حفاظت و مرمت را از مهم‌ترین برنامه‌ها خواند و افزود: «برای حفظ حریم قلعه همکاری نهادهای مختلف لازم و به منابع اعتباری نیاز است.»
او قلعه الموت را یک میراث جهانی دانست که حتی اگر در یونسکو هم ثبت نشود باز هم نقش تعیین کننده و موثری در فرهنگ و تمدن ایران و جهان دارد. چوبک حضور بومیان الموت را یکی از نکات مثبت از دیدگاه ارزیابان یونسکو عنوان کرد و ادامه داد: «برای رسیدن به مرحله ثبت جهانی قلعه الموت ۲۵ سال تلاش و پیگیری شده است. بیشتر کارکنان این پایگاه نیز بومیان الموت بودند؛ کسانی که در الموت ساکن هستند و علاقه دارند تا الموت ثبت جهانی شود. حضور بومیان الموت یعنی مدیریت پایدار، ماندگار و مداوم که نگاه یونسکو نکته مثبتی است. روستاها پشتیبان منابع انسانی و اقتصادی قلعه‌ها بودند و امروز هم توسعه پایدار منطقه در گرو آگاهی و مشارکت مردم بومی است.»
گلیم بافی، جاجیم بافی و خراطی از صنایع دستی ساکنان الموت است که سرپرست پایگاه میراث فرهنگی الموت از آن به عنوان رونق گردشگری در برنامه بلند مدت یاد کرد. چوبک یادآور شد: «اهالی الموت خودشان را ضامن حفاظت و بهره وری از این میراث می‌دانند و امیدوارند که به زودی خبر خوش ثبت جهانی قلعه الموت را بشنوند. قلعه‌های الموت فقط سازه‌های نظامی نیستند، بلکه بخشی از یک قلمرو گسترده را تشکیل ‌داده‌اند که روستاها نیز در آن نقش داشتند.»
اجلاس جهانی یونسکو از ۲۸ تیر تا ۹ مرداد در کره جنوبی برگزار می‌شود. تصویب این پرونده سی‌امین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو خواهد بود.