همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: استونهنج، بنای سنگی مشهور بریتانیا، یکی از اسرارآمیزترین محوطههای باستانشناسی جهان به شمار میرود و پژوهشگران حدود ۳۰۰ سال است که تلاش کردهاند رازهای مختلف آن را کشف کنند. اکنون مطالعهای تازه به یکی از پرسشهای قدیمی درباره این سازه پاسخ داده است: سنگ عظیم مرکزی آن چگونه به محل فعلی خود رسید؟
به گزارش اینترستینگ اینجینیرینگ، موضوع این پژوهش «سنگ محراب» (Altar Stone) است؛ تختهسنگی از جنس ماسهسنگ که حدود ۴.۹ متر طول، بیش از یک متر عرض و نزدیک به ۶ تن وزن دارد. سالها بود که دانشمندان درباره منشأ این سنگ و نحوه انتقال آن به استونهنج بحث میکردند.
تحقیقات پیشین نشان داده بود که این سنگ از حوضه اورکادی در شمالشرق اسکاتلند آمده است؛ منطقهای که حدود ۷۰۰ کیلومتر با استونهنج فاصله دارد. با این حال، هنوز مشخص نبود که این تختهسنگ عظیم چگونه چنین مسافت طولانی را طی کرده است.
برخی پژوهشگران معتقد بودند یخچالهای طبیعی در عصر یخبندان ممکن است سنگ را به جنوب بریتانیا منتقل کرده باشند. این فرضیه سالها یکی از محتملترین توضیحات برای جابهجایی سنگ محسوب میشد اما تیم پژوهشی جدید با ترکیب روشهای زمینشناسی و مدلسازی حرکت یخچالهای طبیعی، این فرضیه را مورد بررسی قرار داد.
نتایج نشان داد یخچالها احتمالا توانستهاند برخی سنگها را تا منطقه «داگر بانک» در دریای شمال جابهجا کنند، اما شواهدی وجود ندارد که نشان دهد آنها سنگ محراب را تا جنوب انگلستان رساندهاند.
بیشتر بخوانید:
- شگفتانگیزترین ایستگاههای مخفی و سازههای مهندسی در زیر پوسته زمین
- دانشمندان موفق شدند بوی وقایع تاریخی را بازآفرینی کنند
به گفته پژوهشگران، محتملترین توضیح این است که جوامع عصر نوسنگی با برنامهریزی دقیق، همکاری گسترده و صرف نیروی انسانی این سنگ را در چند مرحله جابهجا کردهاند. به احتمال زیاد بخشی از مسیر از طریق خشکی و بخشهایی نیز با استفاده از رودخانهها یا مسیرهای ساحلی طی شده است.
«آنتونی کلارک»، نویسنده اصلی مطالعه، میگوید انتقال سنگی با این ابعاد در چنین مسافتی نیازمند سازماندهی پیچیده، شناخت دقیق محیط و همکاری گسترده میان جوامع انسانی بوده است؛ موضوعی که نشان میدهد مردم آن دوران از تواناییهای فنی و اجتماعی پیشرفتهتری نسبت به تصورات پیشین برخوردار بودهاند.
پژوهشگران قصد دارند در مطالعات آینده منشأ دقیق سنگ محراب در شمال اسکاتلند را مشخص کنند و مسیر احتمالی انتقال آن را با جزئیات بیشتری بازسازی کنند؛ مسیری که هزاران سال پیش توسط انسانها و بدون هیچ فناوری مدرن طی شده است.