همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: این روزها انقلابی بزرگ در دنیای هوش مصنوعی و رباتیک رقم خورد. محققان بینالمللی توانستهاند با الهام از سیستم عصبی انسان، نانو پوستی طراحی کنند که واکنشهای حسی خیرهکنندهای از خود نشان میدهد.
پوست الکترونیکی هوشمند
تصور مشترک همه ما از رباتها، موجوداتی سخت، فلزی و بیاحساس است که بزرگترین ضربهها هم نمیتواند خدشهای به آرامش آهنی آنها وارد کند. اما دنیای فناوری در همین چند روز گذشته فرضیات ما را به کل تغییر داده است. دانشمندان در یک پروژه علمی، موفق به توسعه نوعی پوست الکترونیکی هوشمند شدهاند که نهتنها لمس، بلکه «درد» و تغییرات ناگهانی دما را هم حس میکند. این دستاورد بیسابقه قرار است نسل آینده اندامهای مصنوعی و رباتهای جراح را دگرگون کند.
حس جادویی ماشینها
پروژههای شبیهسازی پوست انسان سالهاست که در آزمایشگاههای جهان دنبال میشود، اما دستاورد جدیدی که در روزهای اخیر معرفی شده، یک جهش بزرگ به شمار میرود. دانشمندان موفق شدهاند نوعی بافت الکترونیکی بسیار نازک و انعطافپذیر بسازند که مجهز به هزاران حسگر مینیاتوری در مقیاس نانو است. این پوست با لایهبرداری از رفتار سلولهای عصبی انسان (نورونها)، میتواند بین یک لمس آرام، یک فشار سنگین و صدمهای که باعث ایجاد درد میشود، تمایز قائل شود.
بیشتر بخوانید :
تقلید از سیستم عصبی انسان
به گزارش Science Daily بزرگترین چالش در نمونههای قدیمی این بود که رباتها نمیتوانستند شدت فشار یا خطر را درک کنند. اما در این فناوری نوظهور، دانشمندان از مواد دوبعدی پیشرفته و هوش مصنوعی مینیاتوری درون سیستمی استفاده کردهاند. وقتی این پوست هوشمند در معرض یک عامل آسیبرسان مانند حرارت شدید یا جسم تیز قرار میگیرد، حسگرها سیگنالهای الکتریکی پرسرعتی را به پردازنده مرکزی میفرستند که دقیقاً شبیه به مکانیزم انتقال درد از پوست به مغز انسان است. ربات با دریافت این پیام، بلافاصله واکنش نشان داده و دست خود را عقب میکشد.
ضرورت احساس درد در رباتها
اما چرا باید به یک موجود آهنی حس درد را تزریق کرد؟ پاسخ دانشمندان بسیار کاربردی است: برای محافظت و افزایش کارایی. رباتهایی که در صنایع حساس یا مناطق بحرانی (مثل مهار آتشسوزی یا آواربرداری) کار میکنند، اگر حس دردی نداشته باشند، آنقدر به کار خود ادامه میدهند تا قطعاتشان ذوب شود یا بشکند. حس درد به ربات این هوشمندی را میدهد که محدودیتهای خود را بشناسد و از خودش در برابر نابودی محافظت کند. از طرفی، این پوست قرار است روی پروتزهای حرکتی (دستوپای مصنوعی) برای انسانها نصب شود تا افرادی که اندام خود را از دست دادهاند، دوباره بتوانند دنیای اطرافشان را لمس کنند و خطر سوختگی یا بریدگی را متوجه شوند.