همشهری آنلاین- لیلا شریف: روزگاری توییتر و حالا شبکه اجتماعی خودساخته ترامپ به نام تروث سوشال به ویترینی برای برونریزی رئیسجمهور آمریکا تبدیل شده است تا جایی که براساس آخرین بررسیها او در ۵۰روز دست به انتشار ۸۵۴پیام زده است. استفاده از شبکههای اجتماعی برای انتقال پیامهای سیاسی در سطح بینالمللی، شیوهای است که بسیاری از سیاستمداران آن را خوب یاد گرفتهاند اما وضعیت خارج از کنترل ترامپ در انتشار پیام، نشان میدهد که رفتار او در استفاده از این ابزار، عجیب است. نحوه استفاده ترامپ از تروث سوشال در بزنگاه حمله به ایران و دوران آتشبس، نهتنها با تعجب چهرههای سیاسی و رسانهای همراه شده است بلکه برخی، پیامهای شبانه و رگباری او را ریشه در عدمتعادل روانیاش میدانند.
سیاست لحظهای و بحران اعتماد
یکی از اصلیترین انتقادها به ریاستجمهوری توییتری این است که ترامپ سیاست را به واکنشهای لحظهای تبدیل میکند. در چنین مدلی، مرز میان خبر، احساس شخصی، تبلیغات انتخاباتی و موضع رسمی کمرنگ میشود. منتقدان ترامپ از این حرف میزنند که شبکههای اجتماعی بر پایه سرعت و هیجان طراحی شدهاند؛ ویژگیهایی که همیشه با تصمیمگیری سنجیده سیاسی همخوان نیست. در واقع رفتار ترامپ موجب شد تا این ابهام ایجاد شود که محدود شدن سیاست به چند کاراکتر تا چه حد کیفیت حکمرانی و تعاملهای بینالمللی را به حاشیه میبرد.
واقعیت با عدد و رقم
NPR (ان پی آر) یک رسانه آمریکایی است که در روزهای اخیر دست به انتشار نموداری تحلیلی از پیامهای ترامپ در تروث سوشال زد. این تحلیل نشان میدهد که از ۱۱دی ۱۴۰۴تا ۱۱اردیبهشت ۱۴۰۵، موضوعاتی مانند حمله به دمکراتها، تعرفهها، ونزوئلا، ایران و... جزو موضوعاتی بودند که ترامپ با انتشار پیام، برای مدتی آنها را در مرکز توجه افکار عمومی قرار داد و سپس به موضوع دیگری پرداخت تا هدف دیگری را در تیررس افکار عمومی قرار دهد. اما اگر بخواهیم با توجه به این نمودار از نقطه اوج پیام ترامپ در مورد ایران صحبت کنیم، باید بگوییم بیشترین تعداد پیام در هفته آخر فروردینماه رقم خورده است؛ دورانی که آتشبس شروع شده بود و ترامپ با انتشار ۴۰پست در مورد مذاکره، مسائل هستهای و احتمال تشدید درگیری، تلاش کرد از یک سو خود را بهعنوان بازیگر اصلی جا بزند و از طرف دیگر هم با ترفندهای قدیمی، نمودار قیمت نفت را برای ساعاتی کاهشی کند.
واکنشها به بیشفعالی ترامپ
چهرههای مختلفی به توییتهای سردرگم ترامپ واکنش نشان دادهاند و اگر بخواهیم به یک مورد داخلی و خارجی اشاره کنیم، شاید این دو مورد برای شفافسازی مناسب باشند:
*غلامعلی رجایی، فعال اصلاحطلب: هرچند ترامپ ظرف ۲هفته، ۲۰۰ توییت میزند اما واقعیت این است که جنگ با توییتهای ترامپ اداره نمیشود. البته ممکن است در فراز و فرود مقطعی بازار بورس و قیمت نفت تأثیر بگذارد اما نمیتواند در بلندمدت مؤثر باشد.
*هری سیسون، فعال سیاسی حزب دمکرات: دونالد ترامپ،۱۱اردیبهشت دوباره یک حمله عصبی دیروقت در شبکههای اجتماعی داشت و در کمتر از یک ساعت ۴۲پیام منتشر کرد. این مرد حالش خوب نیست.
جنگ روانی در روزهای جنگ
فارغ از پیامهای عجیب و بیمحتوایی که ترامپ در تروث سوشال منتشر میکند، اگر بخواهیم فقط براساس کلمه کلیدی صحبت کنیم، باید بگوییم که بررسی پیامهای رگباری ترامپ در شبکه اجتماعی تروث نشان میدهد که او از روز حمله به ایران یعنی ۹اسفند تا ۲۹فروردینماه در طول ۵۰روز، دست به انتشار ۸۵۴پیام در تروث سوشال زده است که از میان این پیامها ۱۷۴پیام یعنی ۲۰.۴درصد کل پیامها مربوط به ایران بود.
ماجرای اخراج از توییتر و فیسبوک
پس از شکست ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، او با استفاده از توییتر (شبکه ایکس فعلی) و فیسبوک، بارها ادعای تقلب گسترده انتخاباتی را مطرح کرد؛ ادعاهایی که بدون ارائه شواهد معتبر منتشر میشدند. این پستها بهسرعت در فضای آنلاین دستبهدست شدند و بهگفته مدیران این پلتفرمها، خطر گمراهکردن افکار عمومی و تضعیف اعتماد به فرایند دمکراتیک را بهدنبال داشتند. نقطه اوج این روند، وقایع مربوط به حمله هواداران ترامپ به ساختمان کنگره آمریکا بود؛ اتفاقی که شرکتهای فناوری آن را نشانهای از خطر تحریک به خشونت از سوی پیامهای ترامپ دانستند.
مدیران توییتر اعلام کردند که برخی از توییتهای ترامپ با سیاستهای این پلتفرم درباره تحریک خشونت و تمجید ضمنی از اقدامات خشونتآمیز در تضاد بوده است. فیسبوک نیز با استناد به خطر «آسیب واقعی به مردم»، ابتدا حسابهای ترامپ را تعلیق و سپس این تعلیق را تمدید کرد. از نگاه این شرکتها، حضور فعال رئیسجمهور وقت در شبکههای اجتماعی، در آن مقطع میتوانست به تشدید ناآرامیهای سیاسی منجر شود. در واکنش به این تصمیمها، ترامپ آنها را متهم به سانسور سیاسی کرد و گفت که دیگر به این پلتفرمها بازنخواهد گشت. نتیجه این تقابل، راهاندازی شبکه اجتماعی Truth Social (تروثسوشال) در سال ۲۰۲۲ بود.