به گزارش همشهری آنلاین، در روزهایی که خاورمیانه در بزنگاههای تازهای از تنش، مذاکره و بازآرایی قدرت ایستاده، نام حسن احمدیان بیش از هر زمان دیگری در رسانههای بینالمللی شنیده میشود؛ استادی از دانشگاه تهران که از پشت میز کلاسهای دانشگاه، راهش به استودیوی شبکههایی چون سیانان، الجزیره و اسکاینیوز عربی باز شده و حالا تحلیلهایش درباره سیاست خارجی ایران و تحولات منطقه، بخش ثابت پوشش رسانهای مهمترین رویدادهای روز شده است. صدای او در گفتوگوهای اخیر به گوش مخاطبانی در سراسر جهان رسیده که میخواهند بدانند ایران در معادلات تنشآلود فعلی چگونه میاندیشد و چه محاسباتی پشت تصمیمهایش نهفته است.
احمدیان تحلیلگری دانشگاهی است؛ کسی که میان دانشگاه و رسانه میایستد و تلاش میکند پیچیدگی رویدادهای منطقه را با نگاهی تحلیلی، مبتنی بر داده و به دور از جنجال توضیح دهد. حضور پررنگ او در رسانههای عربی او را به یکی از چهرههای قابل توجه در فضای تحلیل سیاسی تبدیل کرده؛ کارشناسی که خوانش متفاوتی از رقابتهای منطقهای، آینده گفتوگوهای ایران و آمریکا و بازتعریف موازنه قدرت در خاورمیانه ارائه میدهد. او در مقابل مخالفخوانهایی که در مناظره با لحن تند و تیز صحبت میکنند با آرامشی ستودنی از ایران میگوید.
احمدیان کیست؟
احمدیان در مناظرههایی که اغلب با حضور تحلیلگران عربزبان و گاه کارشناسان آمریکایی برگزار میشود با تسلط چشمگیر به زبان عربی و آشنایی دقیق با ادبیات سیاسی منطقه، تلاش میکند روایت ایران از تحولات جنگ را مطرح کند. احمدیان، استادیار مطالعات منطقهای دانشگاه تهران و پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات علمی و راهبردی خاورمیانه است. او دکتری مطالعات منطقهای با تمرکز بر خاورمیانه و شمال آفریقا را سال ۲۰۱۴ از دانشگاه تهران دریافت کرد و پیش از آن نیز در دانشگاه تبریز و تهران تحصیل کرده بود. فعالیتهای علمی او بیشتر بر سیاست خارجی ایران، تحولات سیاسی خاورمیانه، روابط نظامی و جنبشهای اسلامگرا متمرکز است. احمدیان همچنین دورههایی پژوهشی در دانشگاه هاروارد گذرانده است. در ماههای اخیر حضور رسانهای او بهویژه در برنامههای شبکه الجزیره بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است تا جایی که بسیاری احمدیان را کشف الجزیره میدانند.
صندلی داغ
از میان تمام گفتوگوها و مناظرههایی که با میانداری حسن احمدیان برگزار شده است، پاسخهای کوبنده او به 2 کارشناس عرب و آمریکایی در یک مناظره به سرعت در شبکههای اجتماعی مورد استقبال قرار گرفت و این برنامه شبکه الجزیره را ماندگار کرد. در این مناظره وقتی روزنامهنگار آمریکایی گفت:«آمریکا هیچ مشکلی با مردم ایران ندارد، ما مردم ایران را دوست داریم و مردم ایران هم فکر میکنم که ما را دوست دارند.» با جواب صریح و بدون وقفه حسن احمدیان مواجه شد:«ایرانیها معنای محبت آمریکا را از همان نخستین حملهای که فرزندانشان را در مدرسه میناب به خاک و خون کشید، فهمیدند. علاقه آمریکایی، 40 روز با کشتن ایرانیها ادامه پیدا کرد.
ایرانیها در نتیجه این جنگ از ایالات متحده متنفرند.» در بخش دیگری از مناظره نیز خطاب به صالح المطیری، کارشناس عرب که در مورد حمله به کشورهای خلیجفارس و تأسیسات غیرنظامی سؤال کرده بود، پاسخی داد که بارها و بارها در شبکههای اجتماعی دست بهدست شد:«آیا اخلاقی است که اجازه دهید، زمین و آسمان و دریا برای حمله به ایران استفاده شود؟شما شریک این جنگ هستید. اگر این را قبول ندارید، شما به من بگویید که چرا 3 جنگنده را در کویت که از ایران بازمیگشتند، هدف قرار دادید؟ چون گمان کردید که ایرانی هستند. ترامپ 3 بار از 5کشور بهطور مشخص تشکر کرد. هیچکدام از این کشورها آن را تکذیب نکردند.»
گفتوگو با کریستین امانپور
چند روز پیش گفتوگوی احمدیان با کریستین امانپور، خبرنگار سیانان داغ شد. امانپور از این استاد ایرانی پرسید:«آیا فکر میکنید ایران در این مقطع بتواند یک محاصره از سوی آمریکا را تحمل کند؟» احمدیان هم پاسخی داد که باز به ترند شبکههای اجتماعی تبدیل شد:«فکر میکنم زمان به نفع ایران کار میکند. در دوره اول دولت ترامپ، صادرات نفت ایران برای حدود یکسال به روزانه 300هزار بشکه کاهش یافت و با این حال ایرانیها توانستند اقتصادشان را سرپا نگه دارند. البته فشار بر ایران بسیار زیاد و رو به افزایش است اما هنوز خیلی کمتر از دوره اول ترامپ است. ایرانیها به سختی یادگرفتهاند که چگونه تحریمها و فشار اقتصادی آمریکا را دور بزنند. از سوی دیگر، کمبود مهمات و مسائل دفاعی در طرف ایالات متحده و اسرائیل وجود دارد، همچنین انتخابات میاندورهای نزدیک است که بر دولت آمریکا فشار وارد میکند. بازارها نیز در نتیجه محاصره و البته جنگی که باعث وضعیت کنونی تنگه هرمز شده، آسیب دیدهاند.»
چهره محبوب شبکههای اجتماعی
احمدیان این روزها بهعنوان یک چهره محبوب و عاقل در میان کاربران عرب و ایران شناخته میشود و تأیید این محبوبیت را میتوان در توییتها و ویدئوهای اینستاگرامی دید. «دکتر حسن احمدیان، استاد دانشگاه تهران به زبان عربی کاملا مسلط از ایران دفاع کرد. بعد یک مشت پر از نفرت، اسم دانشگاه و استادان ایرانی که میآید تمسخر میکنند. درکی از توسعه دانش در ایران تحت تحریم و انزوای آکادمیک ندارند.» این توییت کاربری به نام سارا در شبکه اجتماعی ایکس در توصیف احمدیان، تنها برشی از میزان توجه کاربران این شبکه اجتماعی است.
در سوی دیگر میدان نیز کاربران عربزبان به شیوه خود از سخنوری و تحلیل دقیق احمدیان حمایت کردند، درست مانند ویدئو یک کاربر مصری که با کنایه به حکام عربی، حسن احمدیان را بزرگترین خطر برای افکار عمومی کشورهای عربی معرفی میکند:«توی برنامهای که 7میلیون بیننده عربزبان دارد، یک استاد دانشگاه ایرانی میاد که عربی زبان دومش است و به این زیبایی تمام اتفاقات را تحلیل میکند. بهتره الجزیره بار دیگه ایشون رو دعوت نکنه، چون تحلیلگرهای عرب خیلی ضعیف ظاهر شدن.»
در یکی از واکنشهای جالب در فضای مجازی عربی نیز کاربری بخشی از مناظره احمدیان را بازنشر کرد: «الجزیره مثل مادری شده که سالها فرزندانی ناسپاس به دنیا آورده، اما ناگهان پسری پیدا کرده که باعث افتخار است؛ حالا او را همهجا با خود میبرد.»