همشهری آنلاین – مریم سرخوش: تصویر عمومی از خدمترسانی حوزه سلامت در کشور در طول جنگ، فداکاری پرستاران و پزشکان و کادر درمان است اما این همه خدماتی نیست که در نظام سلامت ارائه میشود؛ خط مقدم سلامت و پیشگیری از بیماریها حوزه بهداشت است که خدماتش همپای بخش درمان از اولین روز جنگ (۹ اسفند) بیوقفه ادامه داشته است.
طی این مدت به گفته دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت نزدیک به ۳.۵ میلیون خدمت در سراسر کشور ثبت شده است. دامنه خدمات ارائهشده نیز قابل توجه است؛ از واکسیناسیون کودکان و مراقبت مادران باردار گرفته تا کنترل آب آشامیدنی و پیگیری و تحویل دارو به بیماران مبتلا به سل و اچایوی حتی با وجود حمله به برخی مراکز بهداشتی.
به گفته رئیسی در دوران جنگ تحمیلی سوم، ۲۴۵ مرکز شامل معاونت بهداشت، مرکز بهداشت شهرستان، مرکز خدمات جامع و پایگاه سلامت، خانه بهداشت، مرکز شبانهروزی، همچنین مرکز منتخب بحران در سراسر کشور دچار آسیب شدند. اما حتی یک مرکز هم تعطیل نشد و خدماترسانی به مردم ادامه یافت. واکسیناسیون بهویژه در میان مادران باردار هم طی این مدت با پوشش ۱۰۰درصدی انجام شده که نشاندهنده تعهد و کارآمدی نظام سلامت کشور است.
نگاه ویژه به خدمات ضروری
معاون وزیر بهداشت درباره بخشی از اقدامات انجام شده در ایام جنگ تحمیلی سوم بیان میکند: برقراری خدمات در مراکز شبانهروزی، افزایش آمادگی برای مراجعات سرپایی، تشدید کنترل و نظارت بهداشت محیط و نظارت بر کنترل آب و غذا، اولویت مراقبت از مادران باردار و نوزادان و همچنین واکسیناسیون، استفاده از ظرفیت کارکنان در پاسخگویی به هات لاین پیشبینی شده و الزام تداوم خدمات ضروری و استفاده از ظرفیت خدمات غیرحضوری، استفاده از ظرفیت سفیران سلامت و برنامهریزی در جهت توانمندسازی آنها، هماهنگی جهت استفاده از زیرساخت ۴۰۳۰ و ۱۹۰ برای خدمات مشاورهای و راهنمایی جمعیت عمومی و... از جمله این موارد است.
او ادامه میدهد: امنیت مراکز واکسیناسیون هم اهمیت زیادی داشت و به همین دلیل مکانهای امن برای اجرای برنامه واکسیناسیون در نظر گرفته میشود. توزیع واکسن براساس نیاز سه ماهه در بین شهرستانها، تمرکز بر واکسیناسیون گروههای پرخطر (زنان باردار و کودکان زیر ۵ سال) و واکسنهای حیاتی (سرخک، فلج اطفال، کزاز) همچنین واکسیناسیون اضطراری در صورت شیوع بیماریهای عفونی هم برنامهریزی و انجام شد.
به گفته رئیسی پیگیری و تحویل دارو به کلیه بیماران مبتلا به سل و اچآیوی مثبت هم از دیگر اقدامات بود و علاوه بر این مراکز دیدهوری و نمونهگیری در بیمارستانها و شبکههای بهداشت بر اساس نظام مراقبت سندرمیک فعال بودند.
هیچ خدمتی متوقف نشد
رئیسی با تاکید بر متوقف نشدن خدمات حوزه بهداشت به چند آمار اشاره و عنوان میکند: در مجموع ۳ میلیون ۴۳۴ هزار و ۹۳۱ خدمت از ۹ اسفند تا ۱۶ فروردین ارائه شده که از این تعداد بیش از ۲ میلیون خدمت برای مادران باردار بوده است. حدود ۳ میلیون ویزیت و نزدیک به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار هم خدمت مرتبط با فشار خون ارائه شده است. تعداد واکسنهای تلقیح شده هم به بیش از یک میلیون دوز میرسد و آمار خدمات دیابت هم حدود یک میلیون و ۸۰ هزار است.
او همچنین درباره بخشی از فعالیتهای مرکز سلامت محیط کار در ایام جنگ هم توضیح میدهد: بیش از ۹۸۰ هزار بازرسی مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی، بیش از ۲۷۰ هزار بازرسی مراکز عمومی، بیش از ۶۲ هزار مورد نمونهبرداری از آب آشامیدنی و... انجام شده است.
به گفته معاون بهداشت وزارت بهداشت در حوزه سلامت روان هم بیش از ۲۵۳ هزار غربالگری اولیه در جمعیت تحت تاثیر حادثه انجام شده است.
رئیسی درباره خدمات واکسیناسیون گروههای هدف در جنگ تحمیلی سوم هم میگوید: برای گروه هدف زیر یکسال بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار، یک تا ۶ سال بیش از ۴۰۰ هزار و برای بالاتر از ۶ سال (شامل مننژیت، بزرگسال و سایر واکسنها) حدود ۷۴ هزار دوز واکسن تزریق شده است.