سیل ششم فروردین در جهرم تنها خانه‌ها و زیرساخت‌ها را تخریب نکرد، بلکه هفته‌ها پس از آن، شهروندان این شهرستان با پدیده‌ای تازه روبه‌رو شده‌اند.

به گزارش همشهری آنلاین پس از هجوم بی‌سابقه سوسک‌های سیاه به منازل، معابر و اماکن عمومی. هر چند متخصصان کشاورزی این حشرات را مفید و بی‌خطر می‌دانند، اما مسئولان بهداشت بر ضرورت پاکسازی محیط و اقدام فوری شهرداری تاکید دارند.

تبعات سیل ششم فروردین‌ماه در شهرستان جهرم فقط به تخریب منازل، اماکن تجاری و فرهنگی، آبگرفتگی و از بین رفتن جاده‌ها و پل‌ها محدود نشد؛ این روزها اهالی جهرم شاهد حضور مهمانان ناخوانده‌ای به نام سوسک‌های سیاه هستند.

قطب‌آباد در محاصره

اعضای شورای اسلامی شهر قطب‌آباد با استناد به گزارش‌های مستمر و شکایت‌های متعدد شهروندان، نگرانی عمیق و گلایه شدید خود را از هجوم بی‌رویه و نگران‌کننده سوسک‌های سیاه در منازل، معابر و اماکن عمومی این شهر اعلام کرده‌اند.

آنان در نامه‌ای سرگشاده گفتند: طی هفته‌های اخیر، شدت این پدیده به حدی رسیده که سلامت عمومی، بهداشت محیط، آرامش روانی و کیفیت زندگی ساکنان قطب‌آباد را به طور جدی تحت‌الشعاع قرار داده است؛ متاسفانه، به‌رغم پیگیری‌های حضوری و مکاتبات اولیه توسط شورا و مراجعات مکرر شهروندان به مراکز ذی‌ربط شهرستان (از جمله مرکز بهداشت و ادارات مربوطه)، تاکنون هیچ اقدام عملی، مؤثر و هماهنگی برای کنترل و ریشه‌کن‌سازی این معضل مشاهده نشده است.

این معضل تنها به بخش کردیان و شهر قطب‌آباد محدود نمی‌شود؛ در بخش‌های مختلف شهرستان جهرم و حتی خود شهر جهرم، از جمله فرهنگشهر و بخش سیمکان، نیز با طغیان این حشره مواجه‌اند.

سوسک‌های سیاه؛ شکارگرانی مفید برای طبیعت

مدیر جهاد کشاورزی بخش سیمکان، در این باره می‌گوید: سوسک سیاه نه تنها ناقل هیچ‌گونه بیماری یا آلودگی نیست، بلکه به عنوان شکارگر طبیعی، نقشی کلیدی در کنترل آفات نباتی ایفا می‌کند.

مراد بهجانی تاکید می‌کند: با توجه به ماهیت مفید این سوسک‌ها در چرخه طبیعت و موقتی بودن حضور آن‌ها، استفاده از سموم شیمیایی برای دفع آن‌ها به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود؛ بهترین راهکار برای دور کردن آن‌ها از منازل، کاهش نور محیطی در ساعات شب است.

بهجانی تصریح می‌کند: این سوسک‌ها که به سوسک‌های زمینی معروف هستند، از تخم و لارو حشرات کوچک تغذیه می‌کنند؛ برخلاف سوسک‌های حمام، در فاضلاب زندگی نمی‌کنند و به دلیل ساختار بدنی، توانایی گزیدن انسان را نیز ندارند.

به گفته وی، علت افزایش این گونه، بارش‌های مطلوب اخیر و تغییرات آب‌وهوایی در کنار خشکسالی‌های سال‌های گذشته است که تعادل اکولوژیک منطقه را تحت تاثیر قرار داده است؛ تخریب پوشش گیاهی و چرای بی‌رویه دام در سال‌های قبل، برخی شکارگران طبیعی را حذف کرده بود و اکنون با افزایش رطوبت و وفور منابع غذایی، شاهد انفجار جمعیت این حشرات هستیم که پس از مدتی کوتاه و با کاهش منابع غذایی، جمعیت آن‌ها به طور طبیعی فروکش خواهد کرد.

افزایش موقت حشرات پس از سیلاب طبیعی است

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جهرم، با بیان اینکه مهار حشرات در سطح شهر در گرو اقدام ضربتی نهادهای متولی خدمات شهری در پاکسازی نخاله‌ها و آثار سیلاب از معابر است، ضمن اعلام آمادگی برای تداوم نظارت‌های بهداشتی، توصیه‌هایی برای حفظ سلامت شهروندان ارائه کرد.

هادی مصلی‌نژاد افزود: کارشناسان گروه بهداشت محیط دانشگاه اعلام کرده‌اند که با توجه به وقوع سیلاب اخیر، جابه‌جایی حجم بالایی از گل‌ولای و آب‌گرفتگی مجاری فاضلاب شهری، خروج حشرات به ویژه سوسک‌ها از لانه‌های خود و افزایش مقطعی آن‌ها در سطح شهر پدیده‌ای کاملا قابل پیش‌بینی است که معمولا تا چند هفته پس از بحران‌هایی از این دست تداوم دارد.

وی ادامه داد: اساسی‌ترین و موثرترین اقدام برای کنترل این وضعیت، بهسازی محیط و جمع‌آوری سریع نخاله‌ها، ضایعات و بقایای سیلاب از سطح معابر است؛ دانشگاه علوم پزشکی جهرم در روزهای گذشته جلسات هماهنگی و مشورتی متعددی برگزار کرده و توصیه‌های فنی و تخصصی لازم را به شهرداری جهرم ارائه داده است.

وی تصریح کرد: عملیات بهسازی شهری، جمع‌آوری نخاله‌ها و انجام سمپاشی در معابر و فضاهای عمومی از وظایف ذاتی مدیریت شهری (شهرداری) است و مجموعه بهداشت و درمان وظیفه مشاوره تخصصی، نظارت عالیه و آگاهی‌بخشی به جامعه را بر عهده دارد که این رسالت به صورت مستمر انجام می‌شود.

توصیه‌هایی برای شهروندان

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جهرم توصیه کرد: شهروندان برای کنترل ورود حشرات به منازل، راه‌های نفوذ را مسدود کرده، پسماند را به‌درستی مدیریت کنند، از انباشت وسایل بی‌استفاده بپرهیزند و در صورت نیاز، سمپاشی اصولی را با رعایت نکات ایمنی انجام دهند.

مصلی‌نژاد افزود: پوشاندن درزهای در و پنجره، ترمیم شکاف دیوارها، استفاده از درپوش استاندارد برای کف‌شوی حمام و مجاری فاضلاب خانگی، دفع بهداشتی و روزانه زباله‌ها و اطمینان از بسته بودن درب سطل‌ها و جلوگیری از تجمع کارتن، چوب، ضایعات و وسایل بی‌استفاده در حیاط، پارکینگ و انباری از دیگر توصیه‌هاست.

وی تاکید کرد: در صورت نیاز به سمپاشی داخل فضاهای مسکونی، حتما از سموم دارای تاییدیه و استاندارد استفاده شود و موازین ایمنی، به ویژه دور نگه داشتن کودکان، سالمندان و مواد غذایی از محل سمپاشی، به دقت رعایت گردد.

ماجرا همچنان ادامه دارد

با وجود این اظهارنظرها و توصیه‌ها، نه از حضور این مهمانان ناخوانده در جهرم کاسته شده و نه راه‌حل قطعی برای دفع آن‌ها پیدا شده است.

شهرستان جهرم در فاصله ۱۹۰ کیلومتری جنوب شرق شیراز قرار دارد.