به گزارش همشهری آنلاین، در یک سال گذشته که دشمنان دوبار به ایران حمله کردند، فضای شهر باز هم عطر شهادت گرفت و جلوههایی از ۸ سال دفاع مقدس دوباره زنده شدند.
روایت دفن در جنگ تحمیلی سوم
قطعه ۴۲ بهشت زهرای تهران در جنگ ۱۲ روزه تابستان ۱۴۰۴ برای شهدای پایتخت درنظر گرفته شده بود که اکنون و در جنگ تحمیلی سوم، شهدای دیگری به آن افزوده شدند. دفن شهدا همچنان ادامه دارد و بنا به آنچه در شورای شهر تهران گفته شد، پیکرهای بعضی از شهدا هنوز به تشخیص هویت نیاز دارد. همچنین در بعضی از آواربرداریها، پیکرهای جدیدی کشف شده است. در بهشت زهرا ستادی از دستگاههای مرتبط تشکیل شده تا امور مربوط به شهدا را انجام دهد. سازمان ثبت احوال نیز که اسناد هویتی را ثبت و باطل میکند در این ستاد حضور دارد. این سازمان در پاسخ به همشهری اعلام کرد که درج مهر «شهید» در شناسنامه شهدا مطابق روال کاری همیشه و با تأیید بنیاد شهید انجام میگیرد. سازمان بهشت زهرا نیز پیکرها را در قطعه ۴۲ که به همین امر اختصاص یافته است به خاک میسپارد.
اگرچه برخی ناآشناییها باعث شده است که روند انجام این امور برای عموم مردم چندان شناخته شده نباشد اما ارگانهای مسئول بیان میکنند که روال کاری تشییع و تدفین شهدا براساس قوانین و دستورالعملها انجام میگیرد.
آمار لالهها
شناسایی و تفحص شهدا با گذشت بیش از ده روز از شروع آتشبس همچنان ادامه دارد و رقم آن در حال تغییر است اما دو نهاد مسئول آماری از تعداد شهدا ارائه کردند. عباس مسجدی رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور تعداد شهدا را تا پایان روز ۲۱ فروردین ۳ هزار و ۳۷۵ نفر اعلام کرد. رئیس بنیاد شهید در دیدار با رئیسجمهور گفت که تا ۲۹ فروردین پرونده ایثارگری ۳ هزار و ۴۶۸ شهید جنگ تحمیلی سوم در سامانه جامع بنیاد شهید ثبت شده است. درباره جانبازان جنگ تحمیلی سوم آماری ارائه نشده و جمع زیادی از مجروحان جنگ همچنان در مراکز درمانی بستری هستند.
جواز دفن
بررسی علت فوت از سوی پزشک قانونی انجام میشود و هر کسی که در اثر وقوع جنگ به شهادت رسیده باشد در حوزه فعالیت بنیاد شهید و امور ایثارگران است.
رئیس «قرارگاه جنگ تحمیلی رمضان بنیاد شهید» به همشهری میگوید: «روز اول جنگ آییننامههای تشییع و تدفین شهدا به همه استانها فرستاده شد. برای تسریع در روند صدور جواز دفن نیز اختیاراتی به مدیران کل استانی تفویض شد و شیوهنامههای احراز شهادت نیز ابلاغ شد.»
فریده اولاد قباد، با اشاره به اینکه پیکر برخی شهدا هم در مرکز دیانای هستند و باید تشخیص هویت شوند. بیان میکند: «بیش از ۲۰۰۰ نفر از شهدا نظامی و بقیه غیرنظامی هستند اما باید تأکید کنم که آمار شهدای مردمی ما چندان کمتر از شهدای نظامی نیست و این مصداق جنایت جنگی و نقض آشکار قوانین بینالمللی دشمنان است.»
شهروندانی که در اثر آسیبهای ناشی از حمله دشمن جان خود را از دست داده باشند شهید محسوب میشوند. معاون تعاون و امور اجتماعی بنیاد شهید با ذکر مثالی میگوید: «چند روز پیش همراه دیگر مسئولان کشور به دیدار بازماندگان خانواده مولایی رفتیم. آنها ۴ شهید شامل پدر و مادر و دو فرزندشان بودند که در جاده قزوین - زنجان به شهادت رسیدند. در این موارد شورای تامین هر استان پروندهها را پیگیری و ارسال میکند. در بنیاد شهید کمیته احراز و پذیرش، روزانه آمار و مشخصات شهدای نظامی و مردمی را از استانها دریافت میکند و تلاش میکنیم هر تعداد پرونده هم که ارجاع میشود به سرعت مورد رسیدگی قرار گیرد.»
اولاد قباد درباره جانبازان جنگ نیز بیان میکند: «یگانهای نظامی باید کمیسیون پزشکی خود درباره مجروحان را تشکیل دهند و برای مجروحان مردمی هم شورای تامین استان با مشارکت پزشکان معتمد و سایر متخصصان احراز مجروحیت را انجام میدهد.»
با تأیید کتبی بنیاد شهید، تشییع و تدفین هر شخص با عنوان شهید انجام میگیرد.
یادبود شهادت
گسترده بودن منطقه جنگی در تمام کشور و حمله هوایی به مناطق کاملا مسکونی باعث شده که شهادت در جنگ تحمیلی سوم عرصه وسیعی پیدا کند. در این حمله از کودکان مدرسه میناب تا جوانان «پای لانچر» شهید شدند. اگرچه فضای امروزی جامعه با چهار دهه پیش متفاوت است اما نمادها و نشانههای شهادت همچنان فرهنگساز و عامل همبستگی مردمی است.
هماهنگی میان دستگاههای مسئول چون بنیاد شهید، ثبت احوال، آرامستانها و دیگر نهادهای مرتبط؛ زمینههای برای ایجاد یک زیرساخت فرهنگی ماندگار پدید میآورد. پیوستگی میان شهدای دو جنگ تحمیلی گذشته و جنگ تحمیلی سوم از طریق نشانههایی مانند همان «مهر شهادت» ممکن است و میراثی برای نسلهای آینده به جای میگذارد.
کاروان جوان شهیدان
حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی باعث شهادت جمع بزرگی از ایرانیان چه نوزاد و چه سالمند سالمند شد که بخش بزرگی از آنها غیرنظامیان بودند. آمار شهدای جنگ تحمیلی از آغاز جنگ تا ۲۹ فروردین شامل همه گروههای سنی است اگرچه «جوانان» بیشترین کسانی هستند که خون خود را تقدیم میهن کردند.
۳۳۷۵ کل شهدای جنگ تحمیلی سوم
۲۸۷۵ شهید مرد
۴۹۶ شهید زن
ردهبندی سنی شهدا
۷- شهید زیر یک سال
۲۵۵- شهید ۱ تا ۱۲ سال
۱۲۱- شهید ۱۳ تا ۱۸ سال
۹۶۹- شهید ۱۹ تا ۳۰ سال
۷۹۲- شهید ۳۱ تا ۴۰ سال
۶۳۹- شهید ۴۱ تا ۵۰ سال
۲۶۷- شهید ۵۱ تا ۶۰ سال
۱۶۳- شهید ۶۱ تا ۷۰ سال
۶۰- شهید ۷۱ سال به بالا