همشهری آنلاین-رابعه تیموری:شکوفایی صنعت جوراببافی در روستای لتگاه باعثشده جریان زندگی در آن تداوم داشته باشد و درحالیکه پیداکردن شغل، بسیاری از روستاییان کشور را روانه شهرهای کوچک و بزرگ کرده، روستای لتگاه محل اشتغال بسیاری از روستاییان و شهرنشینان استان همدان شده است.
هیاهوی خوشایند
صدای جریان آب در بستر رودخانه همجوار روستا، شروع هیاهوی روز را خبر میدهد. آفتاب دم چاشت در مراتع سرسبز اطراف لتگاه، پهن شده و خیکهای ورآمده گلههای میش و بز نشان میدهد از خروسخوان سحر در حال چرا بودهاند، اما همینکه کوچهپسکوچههای روستا نمایان میشوند، یکبارههای و هوی دشت جای خود را به سکوتی سنگین میدهد. اندک کارگرانی مانند علی و مصطفی که از قافله کارگران سحرخیز روستا جا ماندهاند، در رفتوآمدند. کارگاههای فراوان روستا، لابهلای خانههای حیاطدار جا خوش کردهاند و تا در یکی از آنها باز میشود، سروصدای دستگاههای جوراببافی، سکوت دم صبح را میشکند.
علی و مصطفی در کارگاهی کار میکنند که مانند اغلب کارگاههای روستا، خانوادگی اداره میشوند و نسبت فامیلی آنها و ۲داییزادهشان باعث شد که پول فروش زمینهای کشاورزی آبا و اجدادیشان را برای راهانداختن کارگاه روی هم بگذارند. چند جوان هم که ساکن شهرستان بهار و روستای حسینآبادند، همکارشان هستند و در کنار آنها کار میکنند. با آنکه با پسوپیشکردن چند برنامه دستگاههای کامپیوتری کارگاه، نقش روی جورابهای نخی یا حولهای تغییر میکند، اما طراحی این نقشها فقط از مصطفی برمیآید.
مدیر کارگاه سردوزی و زیگزاگزدن لبههای جورابها را به خانمها سپرده که با دقت و حوصله بیشتری با دستگاه زیگزال کار میکنند اما حتی خانمها نمیتوانند مانند مصطفی فرز و باسلیقه جورابهای بافتهشده را اتو بزنند.
تولید شبانهروزی
بسیاری از همولایتیهای علی و مصطفی همپیشه و همصنف آنها محسوب میشوند و در روستای لتگاه کمتر کسی است که از بافت جوراب، سررشته نداشته باشد. میلاد اصغری، دهیار روستا هم در این صنعت دستی بر آتش دارد. او که مانند سایر اهالی، کارگاهش را همراه اعضای خانوادهاش میچرخاند، به همشهری میگوید: «هزینه بهصرفه تولید جوراب باعث شده اهالی از این شغل استقبال کنند و به شغل موروثی آنها تبدیل شود. بسیاری از اهالی قدیمی روستا در گذشته بخشی از خانه و ملک خود را بهکارگاه و کارخانه تبدیل کردهاند و بعد از گرفتن مجوز تجاری بهصورت فامیلی یا خانوادگی کار را شروع کردهاند. کودکان خانواده هم از خردسالی در این کارگاهها آموزشدیدهاند و در بزرگسالی وارث این کاسبی خانوادگی خود شدهاند.» رونق تولید در لتگاه باعث شده بسیاری از جوانان شهر و روستاهای مجاور هم در آنجا مشغول کار شوند: «لتگاه از معدود روستاهای کشور است که فرد بیکار در آن پیدا نمیشود. ما حتی به نیروی کار غیربومی نیاز داریم و جوانان همدان، بهار و روستاهای اطراف برای مشغولشدن در کارگاههای جوراببافی که برخی بهصورت شبانهروزی مشغول کارند به اینجا میآیند.»
٤دهه قدمت
نخستین کارگاه جوراببافی روستای لتگاه را مرحوم حاجترابعلی سعیدی در دهه۵٠ راه انداخته است: «سال١٣٤٨ مرحوم حاجماشاءالله صیادی و چند نفر دیگر به تهران رفتند و در آنجا روش کار با دستگاههای دستی جوراببافی را یاد گرفتند. سال ١٣۵٤ مرحوم ترابعلی سعیدی که در تهران به این شغل مشغول بود، در لتگاه کارگاه جوراببافی دایر کرد و عدهای از اهالی در آن مشغول شدند. کمکم تعداد این کارگاهها افزایش پیدا کرد و هر روز افراد بیشتری در این حرفه سرمایهگذاری کردند.» وجود ٣٣٠کارخانه جوراببافی که هر روز بدون تعطیلی و در ٣شیفت کاری فعالیت میکنند، باعث تولید روزانه ١٨هزار جین و سالانه ٣٦٠میلیون جفت جوراب در اینروستا شده است. علاوه بر شهرهای دور و نزدیک ایران، کشورهای افغانستان، عراق و آذربایجان مصرفکننده تولیدات مردم لتگاه هستند تا صنعت جوراببافی اینروستا علاوه بر زنده نگهداشتن زیست مردمانش، برای کشور هم سودآوری ارزی داشته باشد.
رونق زیست روستایی در لتگاه
لتگاه یکی از روستاهای استان همدان به شمار میآید که در دهستان مهاجران بخش لالجین شهرستان بهار واقع شده و سومین روستای بزرگ بخش لالجین محسوب میشود.
وجه تسمیه
دلیل نامگذاری اینروستا به نام روستای لتگاه، تلاقی ٢رودخانه قرهچای و قوریچای در اراضی دشت لتگاه بودهاست که ابتدا به نام لاتگاه (نام ترکی) بهمعنای جای جمعشدن رسوبات حاصل از سیلاب رودخانهها نامگذاری شده و بعدها نام لاتگاه به لتگاه تغییر کرده است.
رونق کشاورزی و دامداری
با آنکه جوراببافی باعث اشتغال مستقیم ٢هزار و ۵٠٠نفر و اشتغال غیرمستقیم ١۵٠٠نفر از افراد بومی لتگاه و مناطق همجوار شده اما هویت روستایی لتگاه تداوم پیدا کرده و دامداری و کشاورزی از مشاغل پررونق اینروستای قدیمی به شمار میآید. مرتع روستای لتگاه از وسیعترین مراتع و قطب دامداری شهرستان بهار است و در آن یونجه، گندم، جو، ذرت و علوفه دامی کشت میشود.
جمعیت ۱۸۴۴ نفر
تعداد خانوار ۵۵۳ خانوار
وسعت اراضی مسکونی روستا 52 هکتار
وسعت اراضی کشاورزی روستا ۱۱۱۵ هکتار
بیشتر بخوانید:سفر به استان همدان