به گزارش همشهری آنلاین، ژئوتوریسم با حفظ ویژگی متمایز هر مقصد محقق می شود. بهترین راه برای انجام این کار، نگاه کردن به زندگی ساکنان محلی است. مکان هایی که در آنها غذا می خورند، بازی می کنند و خرید میکنند، همگی می توانند برای تجربه بهتر جوهره مقصد مورد استفاده قرار گیرند. با رشد ژئوتوریسم، یک طرح طبقه بندی از ویژگی های زمین شناسی پدید آمد که ارزش زمین شناسی محل را در نظر می گرفت و برداشت ها و ارزیابی های گردشگران را منعکس می کرد.
اقدامات اولیه درباره زمین گردشگری نخستین بار توسط آدام سدویک در قرن ۱۷ و ۱۸ انگلستان آغاز شد و پس از آن نخستین تعریف علمی زمین گردشگری یا ژئوتوریسم توسط تام هوز از انگلستان در سال ۱۹۹۵ میلادی به جهان امروز ارائه شد. موضوع گردشگری زمین شناختی و حفظ میراث زمین رسما از زمانی مطرح شد که یونسکو با معرفی یک عنوان جدید در علوم زمین تحت عنوان ژئوپارک از سازمان ها و مراکز زمین شناسی کشورهای مختلف دعوت به همکاری در این زمینه کرد.
برنامه ژئوتوریسم چیست؟
ژئوتوریسم یک برنامه بازاریابی پایدار مقصد و محتواست که برای حمایت از دارایی های منابع طبیعی، جاذبه های فرهنگی و مکانهای مهم تاریخی که یک منطقه را به یک مقصد گردشگری منحصر به فرد و پر جنب و جوش تبدیل می کنند، طراحی شده است. این برنامه بستری را برای برنامه ریزی استراتژیک و اجرای یک استراتژی گردشگری پایدار برای یک منطقه فراهم می کند و یک برند و پلتفرم دیجیتال جذاب را برای ترویج ویژگی ها، جاذبه ها و مشاغل منحصر به فرد منطقه توسعه می دهد.
از سال ۲۰۰۲، ژئوتوریسم وسیله ای مهم برای ایجاد مشارکت های مقصد بوده است که توسعه اقتصادی پایدار را برای جوامع در سراسر جهان ترویج می دهد. در حالی که هیچ نهاد واحدی مالک ژئوتوریسم نیست، این رویکرد گسترش یافته و تحت برنامه راهنمای نقشه ژئوتوریسم انجمن نشنال جئوگرافیک که در سال ۲۰۱۶ به پایان رسید، به خوبی شناخته شد. جاناتان تورتلوت، سردبیر ارشد سابق مجله Traveler، اصطلاح ژئوتوریسم را در سال ۲۰۰۲ به عنوان مفهومی برای تعریف گردشگری پایدار ابداع کرد.
طبیعت بی جان
ژئوتوریسم برخلاف اکوتوریسم (Ecotourism) که جاذبه های طبیعت جاندار را در مرکز توجه قرار داده است، با جاذبه های طبیعت بی جان سروکار دارد. ورود واژه طبیعت بی جان نیز در ایران از سال ۱۳۸۵ و در جهان از سال ۲۰۰۹ میلادی برای نخستین بار توسط بهرام نکوئی صدری (جغرافیدان برگزیده ایران) مطرح شد تا فصل جدیدی از توسعه مفاهیم این صنعت و حفاظت از آن در ایران ایجاد کند.
ژئوتوریسم در ایران
ایران باتنوع زمین شناختی، اقلیم متنوع و ویژگیهای زمین شناسی گوناگون و طبیعت بی جان بی نظیر، می تواند از پدیده های زمین شناختی در سراسر کشور مانند غارها، تنگه ها، دره ها، مناطق فسیلی، دره های نشستی، شکاف های بزرگ زمین شناسی، سازندهای زمین شناختی، گل فشان ها، انواع کانی ها، هرم های ماسه ای، سواحل صخره ای – سنگی، معادن باستانی، کلوت ها و غیره به عنوان میراث های زمین شناختی در قالب ژئوسایت های بالقوه متعدد پس از تدارک زیرساخت های گردشگری به عنوان ابزاری کار ساز در راستای توسعه ژئوتوریسم و تاسیس ژئوپارک ها مورد استفاده قرار دهد. به گفته بهرام نکوئی صدری، ژئوتوریسم در ایران با تاسیس ژئوپارک قشم رسمیت یافته اما به دلیل نبود ابزار تفسیر زمین شناختی در این ژئوپارک در واقع به طور عملی هنوز صنعت ژئوتوریسم در ایران راه اندازی و آغاز نشده است.
ژئوپارک جهانی قشم در غرب جزیره قرار دارد و در حقیقت محدوده ای طولی است که شرق آن به روستای طبل صلخ، غرب آن به روستای گوریکانی، از شمال به ساحل شمالی و از جنوب به ساحل جنوبی منتهی می شود. ژئوپارک قشم دارای هشت سایت اصلی تنگه چاه کوه، دره ستاره افتاده، تنگه عالی، دره تندیس ها، دره شور، نمکدان، دولاب و کورکوراکوه است.