بررسی سرنوشت فیلم‌های نامزد و برگزیده دو جشنواره اخیر فیلم فجر در اکران | کمدی‌ها در برابر جشنواره

همشهری آنلاین: فیلم «شماره ۱۰» به کارگردانی حمید زرگرنژاد که از چهارشنبه هفته گذشته به روی پرده رفته، ‌با ۱۰ نامزدی و ۴ جایزه از چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر یکی از موفق‌ترین فیلم‌های این دوره از جشنواره بود. مجید صالحی که به رغم تلاش‌های سالیان اخیرش برای بازی در نقش‌های جدیِ درام‌های اجتماعی هنوز توده مردم او را به عنوان بازیگر فیلم‌ها و سریال‌های کمدی به یاد می‌آورند، برای بازی در این فیلم جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را ـــ به طور مشترک با علی نصیریان برای بازی در فیلم «هفت بهارنارنج» ـــ از جشنواره چهل‌ویکم فجر گرفت. اما نه این جایزه مجید صالحی و نه سه جایزه دیگر این فیلم، شامل جوایز بهترین طراحی صحنه، بهترین چهره‌پردازی و بهترین موسیقی متن، در اکران به کمک «شماره ۱۰» نیامده تا تماشاگران را به دیدن فیلمی که نوروز امسال، پیش از اکران در سینما، ‌از تلویزیون پخش شده ترغیب کند. هرچند، استقبال نکردن از «شماره ۱۰» به پخش نوروزی آن از تلویزیون ارتباط زیادی ندارد چراکه در همان ایام هم نه رسانه‌های رسمی و نه شبکه‌های اجتماعی همچون فیلم‌هایی که موضوع یا موضع یا صحنه‌ای‌شان واکنش‌های زیادی را برمی‌انگیزند، درباره این فیلم بحث نکردند. اکران «شماره ۱۰» و گیشه ناموفق آن سبب شد که نگاهی بیندازیم به سرنوشت فیلم‌های چندنامزدی و برگزیده جشنواره‌های چهلم و چهل‌ویکم فجر در اکران و استقبالی که از آنها شده است.

جدول فیلم‌های چندنامزدی و برگزیده چهلمین جشنواره فیلم فجر، ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۴۰۰

ردیف	فیلم	تعداد نامزدی	تعداد جوایز	سال اکران	رتبه در جدول اکران	میزان فروش (تومان)	تعداد تماشاگر
۱	موقعیت مهدی	۱۴	۵	۱۴۰۱	۱۲	۱۲ میلیارد و ۵۹۶ میلیون	۴۱۴ هزار و ۲۲۷
۲	علف‌زار	۱۳	۴	۱۴۰۱	۶	۲۲ میلیارد و ۱۱۲ میلیون	۶۴۷ هزار و ۴
۳	برف آخر	۱۲	۴	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۴	نگهبان شب	۹	۱	۱۴۰۲	۱۷	۲ میلیارد و ۳۸۰ میلیون	۵۵ هزار و ۵۵۳
۵	دسته دختران	۷	۱	۱۴۰۲	۱۳	۴ میلیارد و ۲۸۰ میلیون	۱۳۷ هزار و ۵۱۹
۶	ضد	۷	۲	اکران نشده	اکران نشده	ـــ	ـــ
۷	خائن‌کشی	۶	۱	اکران نشده	اکران نشده	ـــ	ـــ
۸	بدون قرار قبلی	۵	۲	۱۴۰۱	۲۱	۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیون	۱۳۳ هزار و ۸۳۰
۹	شادروان	۳	۰	۱۴۰۱	۱۳	۹ میلیارد و ۵۱۴ میلیون	۲۸۶ هزار و ۵۴۶
۱۰	شهرک	۳	۰	۱۴۰۲	۲۱	یک میلیارد و ۲۸۸ میلیون	۳۰ هزار و ۵۶۹
۱۱	بی‌رویا	۳	۱	قاچاق شد	ـــ	ـــ	ـــ
۱۲	۲۸۸۸	۲	۰	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۳	بیرو	۲	۰	۱۴۰۱	۴۴	۹۶ میلیون و ۱۶۲ هزار	۳ هزار و ۴۲۰
۱۴	مرد بازنده	۲	۰	۱۴۰۱	۱۷	۶ میلیارد و ۲۴۶ میلیون	۱۷۴ هزار و ۹۷
۱۵	ملاقات خصوصی	۲	۰	۱۴۰۱	۴	۳۳ میلیارد و ۹۳۷ میلیون	۸۶۵ هزار و ۲۳۷

۳ از ۱۵ بزرگ‌تر است

در جدول اکران سال ۱۴۰۱، سه فیلم پرفروش نخست در جشنواره چهلم حضور نداشتند:

۱. «انفرادی» : میزان فروش: ۷۷ میلیارد و ۵۸۶ میلیون تومان/ تعداد تماشاگر: ۲ میلیون و ۴۳۴ هزار و ۵۴۶ نفر

۲. «بخارست» : میزان فروش: ۵۴ میلیارد و ۸۲۸ میلیون تومان/ تعداد تماشاگر: یک میلیون و ۶۲۶ هزار و ۱۳ نفر

۳. «سگ‌بند» : میزان فروش: ۴۲ میلیارد و ۱۴۷ میلیون تومان/ تعداد تماشاگر: یک میلیون و ۳۱۶ هزار و ۵۷۷ نفر

* مجموع فروش ۳ فیلم نخست جدول اکران ۱۴۰۱: ۱۷۴ میلیارد و ۵۶۱ میلیون تومان

* مجموع فروش ۱۵ فیلمِ نامزد و برگزیده جشنواره چهلم: ۹۶ میلیارد و ۲۸۲ میلیون تومان

* ۳ فیلم نخست جدول اکران ۱۴۰۱ تقریبا ۲ برابر ۱۵ فیلم نامزد و برگزیده جشنواره چهلم فروختند.

* مجموع مخاطبان ۳ فیلم نخست جدول اکران ۱۴۰۱: ۵ میلیون و ۳۷۷ هزار و ۱۳۶ نفر

* مجموع مخاطبان ۱۵ فیلمِ نامزد و برگزیده جشنواره چهلم: ۲ میلیون و ۷۴۸ هزار و ۲ نفر

* ۳ فیلم نخست جدول اکران ۱۴۰۱ تقریبا ۲ برابر ۱۵ فیلمِ نامزد و برگزیده جشنواره چهلم تماشاگر داشتند.

* ۳ فیلم نخست جدول اکران ۱۴۰۱ در ژانر کمدی بودند، ولی در میان ۱۵ فیلم نامزد و برگزیده جشنواره چهلم فقط «شادروان» را با مسامحه می‌توان کمدی محسوب کرد.

* از میان نامزدها و برگزیدگان جشنواره چهلم، تنها دو فیلم «ملاقات خصوصی» و «علف‌زار» در جدول اکران تک‌رقمی هستند و در ژانر درام اجتماعی جای می‌گیرند.

جدول فیلم‌های چندنامزدی و برگزیده چهل‌ویکمین جشنواره فیلم فجر، ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۴۰۱

ردیف	فیلم	تعداد نامزدی	تعداد جوایز	سال اکران	رتبه در جدول اکران	میزان فروش (تومان)	تعداد تماشاگر
۱	سینمامتروپل	۱۲	۳	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۲	اتاقک گلی	۱۱	۴	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۳	شماره ۱۰*	۱۰	۴	۱۴۰۲	۲۹	۱۵۶ میلیون و ۶۳۲ هزار	۳ هزار و ۸۳
۴	یادگار جنوب	۱۰	۲	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۵	کت‌چرمی	۹	۱	۱۴۰۲	۵	۱۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون	۳۰۹ هزار و ۹۲۷
۶	در آغوش درخت	۸	۲	اکران نشده	اکران نشده	ـــ	ـــ
۷	غریب	۷	۵	۱۴۰۲	۸	۱۰ میلیارد	۲۴۱ هزار و ۵۹۹
۸	بچه‌زرنگ*	۵	۰	۱۴۰۲	اکران از ۵ مهر
۹	عطرآلود	۳	۰	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۰	آنها مرا دوست داشتند	۳	۰	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۱	وابل	۳	۱	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۲	سرهنگ ثریا	۲	۰	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۳	جنگل پرتقال	۲	۰	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۴	هفت بهارنارنج	۲	۱	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۵	بعد از رفتن	۲	۰	۱۴۰۲	۲۳	۹۵۱ میلیون و ۴۸۲ هزار	۱۹ هزار و ۴۹۷
۱۶	روایت ناتمام سیما	۲	۰	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۷	استاد**	۱	۱	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۸	چرا گریه نمی‌کنی؟ **	۱	۱	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ
۱۹	گل‌های باوارده**	۱	۱	اکران نشده	ـــ	ـــ	ـــ

* اکران این فیلم‌ها به تازگی آغاز شده است.

** این سه فیلم تک‌نامزدی بودند، ولی چون در میان برگزیدگان حضور داشتند در جدول آمدند.

بی‌نیاز از اکران

در اولین نگاه به جدول نامزدها و برگزیدگان جشنواره چهل‌ویکم فجر این‌طور به نظر می‌رسد از آنجا که اغلب فیلم‌های این جدول اکران نشده‌اند قاعدتا نمی‌توان از موفقیت یا شکست آنها در اکران سخن به میان آورد. ولی وقتی به یاد بیاوریم که امسال پرفروش‌ترین فیلم سینمای پس از انقلاب یعنی «فسیل» فروشی بیش از ۲۶۲ میلیارد تومان داشته و از سوی دیگر موفق‌ترین فیلم جشنواره چهل‌ویکم در گیشه «کت‌چرمی» بوده که کمی بیش از ۱۴ میلیارد تومان فروخته، می‌توان تخمین زد که فیلم‌های دیگر این جدول چه وضعی در نمایش عمومی خواهند داشت. احتمالا یکی از دلایل اکران نشدن اغلب فیلم‌های جدول فوق این است که صاحبان‌شان با وضعیت فعلی اکران حدس می‌زنند فیلم‌شان به چه سرنوشتی دچار خواهد شد. پخش ۳ فیلم «شماره ۱۰»، «هایپاور» و «هوک» در ایام نوروز از تلویزیون به طور ضمنی تایید این موضوع است که اغلب این فیلم‌ها دغدغه اکران ندارند. البته «بچه‌زرنگ» انیمیشن است و چون تا اینجای سال انیمیشنی اکران نشده، شاید بتواند نظر بچه‌ها و خانواده‌ها را جلب کند و به لطف اکران مخصوص مدارس گیشه موفقی داشته باشد. موفقیت فیلم کودکانه «نارگیل ۲» با وجود کیفیت پایینش نشان می‌دهد که با تبلیغات مناسب و جلب توجه کودکان، «بچه‌زرنگ» هم احتمالا در گیشه ناکام نخواهند ماند، هرچند شاید برای جبران هزینه‌های تولیدش باید خیلی بیشتر از «نارگیل ۲» بفروشد. نکته دیگر این است که فعلا گیشه به کام کمدی‌هاست و در میان نامزدها و برگزیدگان جشنواره چهل‌ویکم فیلم کمدی‌ای وجود ندارد.