همشهری آنلاین: در این فیلم مریلا زارعی به دلیل ایفای نقش اول سیمرغ فیلم فجر را دریافت کرد و خودش این روزها شهر به شهر در مراسم اکران این فیلم حضور می یابد. فروش شیار ۱۴۳ با اکران در ۸۰ سینمای کشور به حدود یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان رسیده است. با کارگردان «شیار ۱۴۳» گفتوگویی انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
این روزها فیلم «شیار ۱۴۳» علاوه بر اکران در سینماها، در مراسمهای مختلفی در تهران و شهرستانها نمایش داده میشود. برایمان از تماشای فیلم با مادران شهیدی که فیلم به آنها تعلق دارد بگویید؟
همانطور که میدانید فرش قرمز فیلم در مراسم افتتاحیه، زیر پای مادران شهید پهن شد اما قبل از این هم در اکرانهای دانشگاهی، مراسم مختلفی داشتیم که از مادران شهید دعوت و از آنها تقدیر شد. این برای من بسیار جالب بود، بسیاری از مادرانی که فیلم را میدیدند بعد از تماشای آن به من میگفتند که زندگی آنها را به تصویر کشیدهام و یا حتی سؤال میکردند که چگونه از داستان زندگی آنها خبر داشتهام که در بارهاش فیلم ساختهام. این برای من لذتبخش بود که توانستم این زندگیها را به تصویر درآورم. ما در این سرزمین از این دست مادران که چشم انتظار فرزندان خود هستند، کم نداشتهایم، کسانی که چنین لحظاتی را تجربه کردند و در حقیقت این فیلم هم ادای دین به مقام این مادران است.
مادران شهدا، بعد از دیدن فیلم واکنش خاصی داشتند؟
طبیعی است این مادران، از اینکه روزها و سالهای عمرشان به تصویر کشیده شده است خوشحال شوند و نه فقط آنها که حتی مردم عادی هم از دیدن «شیار ۱۴۳» خوشحال شدند و میگفتند شما ما را به یاد قهرمانان جنگ انداختید. اینکه با یک فیلم خاطرات سالهای جنگ و مادرانی که صبوری کردند، زنده شد، برای مردم اهمیت داشت. خود مادران هم زمانی که میبینند که یادشان زنده است آرامش پیدا میکنند.
شخصیت الفت با بازی خانم زارعی در «شیار ۱۴۳» از ویژگیهای مادرانه برخوردار است و کاملاً شخصیتپردازی شده است چقدر بین اطرافیانتان چنین زنانی را دیده و با آنها ارتباط داشتید؟
در اطــــــراف من رزمندههای بسیاری بودند. دایی، برادر و پسرخالههایم رزمنده بودند و پدرم در زمان نوجوانیام در جبهه بود. آن زمان همه به نوعی با جنگ و دفاع مقدس درگیر بودند طبعاً من هم از این فضا دور نبودم.
هیچ وقت فکر میکردید روزی بخواهید فیلمی درباره این دلاوریها و رشادتها بسازید؟
من آن زمان نوجوان بودم و دوست داشتم نویسنده بزرگی شوم. مخصوصاً وقتی داستانی از یک نویسنده میخواندم. پدرم اما عشق زیادی به سینما داشت و من بعدها دوست داشتم فیلمسازی شوم که پدرم از من راضی باشد اما واقعاً فکر نمیکردم چنین چیزی محقق شود و بعد به مرور از حوزه فیلم کوتاه، مستند و... به اینجا رسیدم.
کمی درباره داستان «شیار ۱۴۳» توضیح دهید و اینکه چگونه از رمان خودتان اقتباس کردید؟
من در سال ۸۱ رمانی با عنوان «چشم سوم» نوشتم که ماجرایی واقعی بود و بعد برای ساختن فیلم جزییات دیگری را به داستان و به یکی از شخصیتهای این رمان اضافه کردم. مثلاً اقلیم کرمان را در کار وارد کردم و فضاهای فولکلوریک را به کار گرفتم. همه این جزییات کمک کردند که کار بیشتر قابل باور باشد. آن کتاب براساس خاطراتی بود که اختر نیازپور مادر شهید محمد جعفر رضایی تعریف میکرد. او قهرمان واقعی کتاب و فیلم من است. این زن به زبان کردی حرف میزد و چندان فارسی بلد نبود. زمانی که خاطراتش را شنیدم، متوجه شدم ویژگیهای دراماتیکی دارد که میتوان آن را به تصور کشید.
فکر میکردید با فیلمی که قرار است در حوزه دفاع مقدس ساخته شود اینقدر ارتباط برقرار شود؟
بله. ببینید ما در سینمای جنگ خوب کار نکردیم. جز برخی از فیلمسازان ما مثل، حاتمی کیا، ملاقلی پور و ... باقی کارهایی که در این حوزه ساخته میشود، دچار کلیشه و شعار شده است. ما حقایق دفاع مقدس را در برابر مخاطب تفسیر نکردیم و حالا وقتی فیلمی ساخته میشود که برشی واقعی از جنگ را نشان میدهد، همه را تحت تأثیر قرار میگیرند.
پس نگران نبودید که بعضی به دلیل وجود آثار کلیشهای با آن ارتباط برقرار نکنند؟
خیر. نگران نبودم چون میدانستم قرار است چهکاری انجام دهم. من سعی کردم آنچه را که درست است به نمایش بگذارم.
در شخصیتپردازی نقش الفت از مریلا زارعی چه خواسته بودید که این نقش به خوبی به نمایش درآید؟
فیلمسازی نوعی تعامل است و این کار هم تعاملی بین من و گروه بود. من و خانم زارعی قبل از بازی صحبتهای زیادی داشتیم. همچنین حین کار و تولید و ضبط هم با هم بحث و گفتوگو داشتیم و این تعامل بود که نقش را شکل داد. البته این تعامل با بازیگران دیگر هم وجود داشت و به همین دلیل است که همه بازیها یکدست هستند. یک بخش قضیه هم همین است که مادران شهدا با ما همراه شدند. همنشینی با آنان برای من بسیار تأثیرگذار بود. همین که در کنارشان هستم پر از انرژی میشوم و در کنار آنها بودن برایم پر از برکات است.
----------------------------------------------------------------------------------------
منتشر شده در همشهری محله منطقه ۱۱ در تاریخ ۱۳۹۳/۹/۱۹