همشهری آنلاین- معصومه ماهپیکر: حدود ۲۵ نفری هستند که در گوشهای از کتابخانه دکتر حکیمی دور میزی جمع شده و به سخنان پیرمرد ۷۱ ساله هممحلهایشان گوش میدهند. موضوع بحث درباره فواید و مضرات مصرف برنج است. گوشهای میایستم و به سخنانش گوش میسپارم: «در طب سنتی توصیه میشود برنج را بدون مصلح مصرف نکنید. تداوم در مصرف برنج باعث بالا رفتن قند و چربی و غلظت خون میشود. از سبوس دوم برنج میتوانید بهعنوان مصلح برنج استفاده کنید. افرادی که دیابت دارند از خوردن زیاد برنج بپرهیزند. مصرف زیاد برنج باعث بالا رفتن تریگلسیرید میشود. مبتلایان به سرطان نباید زیاد برنج بخورند و...» پای صحبتهای ساکن ۷۱ ساله محله شهرک ولیعصر(عج) مینشینیم تا حرفهایش را در باره فعالیتش در این عرصه بشنویم. او سالهاست به کتابخانه دکتر حکیمی منطقه ما رفت و آمد میکند و جزو کتابخوانان حرفهای منطقه ما هم به حساب میآید.
قصههای خواندنی تهران را اینجا دنبال کنید
درمانی که موجب علاقه شد
بیماری امانش را بریده بود. داروها هم جواب نمیداد. سرانجام به فکر درمان به شیوه سنتی افتاد. امینی از شروع علاقهاش به خواص خوراکیها و طب سنتی میگوید: «سالها قبل به دلیل مشکل مفاصل به پزشکان متعددی مراجعه کردم. دارو و درمان نتیجهای نداشت. بهطور اتفاقی متوجه شدم دکتر غیاثالدین جزایری به روش سنتی بیماران را درمان میکند. به یاد دارم حدود سال ۱۳۵۳ بود. با پرسوجوی بسیار توانستم شماره تلفن دکتر را از روزنامه اطلاعات به دست آورم. وقتی برای درمان نزد دکتر رفتم با سؤالاتی که از من پرسید، در نهایت گفتند بالا بودن اسید اوریک باعث وجود این دردهاست. داروهایی که دکتر داد همه گیاهی بود. به توصیه دکتر باید مراقب تغذیهام میبودم تا بیماریام درمان میشد.»
علاقه به دانستن بیشتر درباره خواص خوراکیها و گیاهان باعث شد تا به طب سنتی علاقهمند شود. امینی میگوید: «از همان زمان مطالعه درباره طب سنتی را شروع کردم و دورههای طب سنتی را در دانشگاه شاهد گذراندم. سالها تحقیق و مطالعه باعث شد تا امروز بهعنوان یک فعال طب سنتی دانستههایم را در اختیار اهالی بگذارم. البته همه آموختههایم را بهصورت دستنوشتههایی در هزار صفحه جمعآوری کردهام و سعی میکنم با مقایسه نوشتههایم با یکدیگر بر دانستههایم بیفزایم.»
آموزش در مساجد
از اینکه میدید هممحلهایهایش برای رهایی از هر درد کوچکی به دنبال دارو هستند و هزینههای گزافی را باید برای درمانشان بپردازند ناراحت بود. دوست داشت به نوعی به آنها کمک کند. امینی میگوید: «وقتی میدیدم تغذیه صحیح در حفظ سلامتی و درمان بیماریها مؤثر است، سعی کردم شیوه صحیح غذا خوردن را به هممحلهایهایم بیاموزم.»
بهترین مکان برای آموزش را مساجد میداند. حضور اهالی هنگام نمازجماعت در مسجد فرصتی است تا او دانستههایش را به هممحلهایهایش بیاموزد. ساکن قدیمی محله با اشاره بهاین موضوع میگوید: «جلسات آموزش طب سنتی را در مساجد ۱۴ معصوم(ع) و امیرالمؤمنین(ع) شروع کردم. اگرچه هضم مفاهیمی که بیان میکردم برای عدهای سخت بود، اهالی استقبال خوبی از این جلسات داشتند.»
دوست دارد جوانان بهخصوص بانوان هم که تغذیه خانواده را آماده میکنند شیوه استفاده از خوراکیهای سالم را آموزش ببینند، به همین دلیل آموزش در کتابخانه دکتر حکیمی را شروع کرده است. امینی درباره کارگاه آموزشیاش در کتابخانه میگوید: «۲ سالی میشود که کارگاه آموزش طب سنتی را در این کتابخانه برگزار میکنم. در این کارگاه درباره اعجاز خوراکیها و مضر بودن برخی مواد خوراکی بحث و گفتوگو میکنیم.»
آموزش بیش از یکصد نفر
در میان شاگردانش از همه قشر میتوان پیدا کرد، از پیر و جوان تا زن و مرد. امینی درباره شاگردانش میگوید: «در طول ۲ سال حدود ۱۰۰ نفر را آموزش دادهام. بیشتر این افراد بانوان هستند. مادران در خانواده مسئولیت مهمی در تهیه غذا برعهده دارند. وقتی نحوه استفاده از خوراکیها و مضرات برخی مواد را بدانند میتوانند هنگام مصرف مواظب باشند سلامت خانوادهشان به خطر نیفتد.»
در حال حاضر ۳۰ نفر عضو ثابت در کلاسهایی که برگزار میکند حضور دارند. فعال عرصه طب سنتی محله میگوید: «کلاس آموزش طب سنتی روزهای چهارشنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۲ به رایگان برگزار میشود. در این کلاسها حدود ۳۰ عضو ثابت دارم که از محلههای مختلف منطقه در کلاسها شرکت میکنند. البته از این تعداد ۲۸ نفر را بانوان و ۲ نفر را هم آقایان تشکیل میدهند.»
امینی میگوید: «ماهها برگزاری کلاسها باعث شده تا اهالی از زمان تشکیل جلسهها مطلع باشند، به همین دلیل اغلب علاوه بر اعضای فعال، افراد گذری هم در کلاسها شرکت میکنند.» اهمیت سلامتی اهالی باعث شده است تا برای بالا بردن آگاهی هممحلهایهایش از تجربه استادان مختلف در کلاسهایش بهرهمند شود. امینی میگوید: «گاهی اوقات با دعوت استادان طب سنتی به جلسات سعی میکنم از تجربه آنها استفاده کنم.»
به روز شدن کتابهای کتابخانهها
عشق و علاقه به مطالعه باعث شده است تا امینی یکی از اعضای فعال کتابخانههای منطقه بهویژه کتابخانه دکتر حکیمی باشد. میگوید از هر فرصتی برای مطالعه استفاده میکند و تاکنون هزاران جلد کتاب را مطالعه کرده است. ساکن قدیمی محله شهرک ولیعصر(عج) در خانهاش کتابخانهای دارد که صدها جلد کتاب را در آن نگه میدارد. او میگوید: «در رشته ادبیات تحصیل کردهام. عشق به دانستن بیشتر باعث شده است تا از جوانی اوقات فراغتم را با کتاب خواندن سپری کنم. اغلب کتابهایی با موضوعات تاریخی، تغذیه و مطالب دینی و مذهبی را مطالعه میکنم. معتقدم هیچ تفریحی لذتبخشتر از مطالعه نیست.»
سرعت در مطالعه او را به فردی تندخوان تبدیل کرده است. معمولاً کتابی را که در دست میگیرد در کمترین زمان مطالعه میکند. از اینکه اینترنت و فضای مجازی جای کتاب خواندن را میگیرد ناراحت است و میگوید: «کتابها به دلیل نام نویسندگانشان منابع معتبری هستند، حال آنکه در اینترنت و فضای مجازی هر موضوعی حتی موضوعات نامعتبر هم مشاهده میشود. پس نمیتوان به نوشتههای فضای مجازی اعتماد کرد.» ساکن قدیمی منطقه از وضعیت کتابخانهها راضی نیست. او میگوید: «در اغلب کتابخانهها سالهاست کتابها عوض نشدهاند. اگر چه تعداد کتابخانهها در محله در سالهای اخیر رشد پیدا کرده است، کاش مسئولان به کتابهای کتابخانهها هم اضافه کنند.»
حفظ سلامتی با تغذیه صحیح
چند سالی میشود که عضو کتابخانه است، به همین دلیل تقریباً هر هفته برای تهیه کتابی جدید برای مطالعه به کتابخانه دکتر حکیمی میآید. زهرا سمیعی چند ماه میشود که در کارگاههای آموزشی طب سنتی امینی شرکت میکند. درباره نحوه اطلاعش از برگزاری کلاسها میگوید: «روزی برای گرفتن کتاب جدیدی به کتابخانه آمدم. وقتی دیدم عدهای دور میزی نشسته و درباره مضرات مصرف نمک بحث و گفتوگو میکنند، کنجکاو شدم تا بیشتر بدانم. دقایقی در گوشهای ایستادم و به حرفهایشان گوش کردم. آن روز متوجه شدم که مصرف زیاد نمک چه عوارضی دارد، در حالی که میتوان از خوراکیهای دیگری به جای نمک استفاده کنم. از همان روز برای حضور در کارگاههای آقای امینی ثبتنام کردم. حالا ۵ ماه میشود که هرچهارشنبه در کلاسهای طب سنتی شرکت میکنم.»
سمیعی مادر خانواده است و میگوید که حضور در کلاسهای آموزشی استاد امینی باعث شده تا در تغذیه اعضای خانوادهاش دقت کند. میگوید: «سلامتی خانوادهام برایم مهم است. وقتی با مصرف صحیح خوراکیها و تهیه غذاهای سالم میتوان سالم بود، چرا این کار را نکنم. از استاد یاد گرفتهام برای اینکه فرزندانم در فصل سرما دچار سرماخوردگی نشوند چه خوراکیها و غذاهایی را به سفرهمان اضافه کنم.»
درمان با شیوه طب سنتی
«متأسفانه امروزه افراد، حتی با کوچکترین سرفه یا عطسه و سردرد سراغ درمانهای خودسرانه میروند و بدون اینکه از عوارض برخی داروها مطلع باشند آنها را مصرف میکنند. در حالی که اگر طبع خود را بشناسند و در مصرف خوراکیهایی که برایشان مضر است دقت کنند سلامتی خود را بیمه میکنند.»
محمدیان، یکی دیگر از افرادی است که اغلب در کلاسهای طب سنتی شرکت میکند. او ادامه میدهد: «با گیاه درمانی و طب سنتی چندان بیگانه نیستم. مادرم اغلب برای درمانهای ساده از طب سنتی استفاده میکند و تا حدودی با خواص گیاهان آشناست. از وقتی در کلاسهای استاد امینی شرکت میکنم سعی کردهام تا با گیاه درمانی و شیوه صحیح تغذیه مراقب سلامتی خود باشم. به نظرم استفاده از این شیوه بسیار بهتر از استفاده از داروهای شیمیایی خواهد بود.»
محمدیان از ساکنان محله شادآباد منطقه است. او میگوید: «اغلب استخوان درد داشتم. از وقتی در کلاسهای طب سنتی کتابخانه دکتر حکیمی شرکت میکنم یاد گرفتم برای کاهش درد چه باید بخورم و از خوردن چه چیزهایی دوری کنم. اگر خواص خوراکیها و مضرات آنها را بشناسیم و بدانیم چگونه آنها را مصرف کنیم کمتر بیمار میشویم و حتی برخی بیماریهای ساده را هم میتوانیم با تغذیه صحیح درمان کنیم.»
هدف، معرفی فرهنگ اصیل ایرانی است
کتابخانه دکتر حکیمی واقع در فرهنگسرای خاتم از جمله کتابخانههای فعال منطقه است که علاوه بر برگزاری کارگاه طب سنتی توسط امینی، کانون ادبی باران را هم دارد که در این کتابخانه مدتهاست فعالیت خود را شروع کرده است. معصومه قاسمی، دبیر کانون ادبی باران درباره این کانون میگوید: «این کانون از مهرماه ۹۳ فعالیت خود را شروع کرده است. کلاسها روزهای پنجشنبه هر هفته از ساعت ۱۰ تا ۱۲ به رایگان برگزار میشود.» در کلاسهای کانون باران، ادبیات ایران و جهان بازخوانی و آموزش داده میشود. این کانون ویژه بانوان است و حدود ۴۰ نفر عضو دارد.»
قاسمی درباره اهداف برگزاری کلاسهای کانون باران میگوید: «هدف اصلی از برگزاری این کلاسها، معرفی فرهنگ اصیل ایرانی و آشتی دادن اهالی با کتاب است. در کارگاه باران، اعضا دور هم جمع میشوند تا در کنار نقد و بررسی به تحلیل کتابها بپردازند.»
میان اعضای کانون ادبی باران، از اقشار مختلف حضور دارند. قاسمی با بیان این موضوع میگوید: «از دانشآموزان دبیرستان تا افرادی با تحصیلات دکتری و خانهداران در کلاسها شرکت میکنند. ما در کلاسهایمان زندگی نویسندگان ایرانی را معرفی کرده و به نقد و بررسی آثارشان میپردازیم و با نمونههای خارجی مقایسه کرده، به نتیجه میرسیم.» بانوی فعال جوان محله تولید دارو دلیل تشکیل کانون را اینگونه بیان میکند: «وقتی میدیدیم بانوان، مجلات زرد و کتب پیش پا افتاده را برای مطالعه انتخاب میکنند به فکر راهی برای معرفی آثار برتر و خوب افتادیم. راهاندازی کانونی که میتوانست این کتابها را معرفی کرده و در کنار آن با کمک افراد به نقد و بررسی این آثار بپردازد، بهترین ایده بود.»
قاسمی به روز نبودن کتابها در کتابخانهها را یکی از مشکلات میداند و میگوید: «مدتهاست تقاضای بهروزرسانی کتابها را دادهایم، اما متأسفانه تاکنون اقدامی صورت نگرفته است. برای اینکه بتوانیم از کتابهای معروف روز استفاده کنیم اغلب آنها را دانلود کرده و بررسی میکنیم. حال آنکه هیچ چیز جای مطالعه کتاب چاپی را نمیگیرد.»
-----------------------------------------------------------------------------------------------
*منتشر شده در همشهری محله منطقه ۱۸ در تاریخ ۱۳۹۵/۰۸/۱۶