قره کلیسا یا کلیسای طاطاووس (تادئوس)، سال ۸۷ به عنوان نهمین اثر ایرانی در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسید تا ارمنیان ایران هم نمایندهای جهانی داشته باشند؛ کلیسایی در ۴۰ کیلومتری شهر ماکو که گفته میشود قدیمیترین کلیسای ساخته شده در ایران و اولین یا دومین کلیسای ساخته شده در جهان است.
همشهری آنلاین، اما این تنها اثر جهانی استان آذربایجان غربی نیست بلکه حدود ۶۰۰ کیلومتر دورتر از بنای این کلیسای سیاه رنگ و در شهرستان تکاب، بنای دیگری قرار دارد که چهارمین اثر ثبت شده ایران در فهرست آثار جهانی است. مجموعه تخت سلیمان در سال ۱۳۸۲ و با فاصله ۲۴ ساله از اثر قبلی ایران، در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسید؛ بنایی که تاریخ آن به روزگاران دور باز میگردد.
قره كليسا تنها كليساي آذربايجان نيست و چندين كليساي كوچك و بزرگ ديگر كه همگي تاريخي اند در منطقه وجود دارد. كليساي سير كوچكترين كليساي ايران است.قره كليسا مهمترين كليساي ايران است و به قولي نخستين كليسا در جهان كه دو گورستان عوام و خواص دارد. هنوز بعضي گورهاي باستاني آن سالم ماندهاند.نقش و نگارهايي از انسان و فرشته روي مرمرهاي بيروني كاخ سردار باغچه جوق نقش بسته است. كاخ كه محل حكومت سردار ماكو بوده، يكي از زيباترين خانههاي اعياني آذربايجان است.آتشكده آذرگشنسب، درياچه مقدس، زندان ديو و چشمههاي آب گرم يعني جاذبههاي منطقه تخت سليمان در اين عكس كنار هم هستند.آذربایجانشهر مياندوآب بين دو رودخانه زرينه رود و سيمينه رود قرار دارد كه در زمان پرآبي رودها تنها راه ورودي به اين شهر همين پلها بودهاند كه امروز بسياري از آنها تخريب شده.جام طلايي حسنلو كه 21 سانتيمتر ارتفاع دارد، يكي از نشانههاي درخشان همين تمدن است.آذربایجانكوه قيه در شمال شهر ماكو مثل يك چتر بزرگ سنگي روي بخش قديمي شهر سايه انداخته؛ شهري كه قدمت آن به دوره مادها ميرسد.اگر به خوی سفر کردید حتما از مقبره شمس تبريزي و برج بلند و معروفش كه با شاخهاي قوچ تزئين شده ديدن كنيد. اينجا دشت چالدران است كه جنگ معروف شاه اسماعيل صفوي و عثمانيها و دلاوريهاي سرداران قزلباش در آن اتفاق افتاد و خاطره تلخ آن شكست را به يادگار گذاشته.