پاي صحبت هر حج رفتهاي درباره خريد كه بنشينيد، صحبتهايش را با جنسهاي بنجل درجه 3 چيني و قيمتهاي بيجهت بالا شروع ميكند و اينكه چرا بايد پولمان را در اين بازارها تلف كنيم، درحاليكه همان كالاها در كشور خودمان با كيفيت بهتر و قيمت پايينتر پيدا ميشوند. با اين همه باز هم بعضيها اصرار دارند كه حتما بخشي از سوغاتيهايشان را از كشور عربستان بياورند. براي كمشدن مشكلات اين نوع خريد ريزهكاريهايي وجود دارد كه اگر به آنها واقف باشيد، ميتوانيد همان خريد محدود را هم به درستي مديريت كنيد و بدون اينكه لطمه زيادي به زيارت و برنامههاي دعايتان وارد شود، تكليف خريد را مشخص كنيد. براي اينكه بدون برنامه در بازارها نچرخيد، قبل از هر چيز بايد هدف خريد را انتخاب كنيد. معمولا 2 حالت بيشتر وجود ندارد، حجاج يا ميخواهند براي خودشان خريد كنند يا براي اقوام سوغات بياورند. در هر كدام از اين موارد سناريوي خريد متفاوت است.
- در داخل خارجي خريد كنيد!
اگر اصراري به خريد اجناس بيكيفيت چيني از مكه و مدينه نداريد و از سوي ديگر نميخواهيد از بازارهاي تهران و شهر خودتان هم خريد كنيد، فروشگاههاي شاهد بهترين گزينه هستند. اين مراكز كه در سالن ترانزيت خروجي فرودگاهها قرار دارند، مخصوص آن دسته از زائراني هستند كه نميخواهند وقتشان را براي خريد در ايام حج تلف كنند و علاوه بر اين، نميخواهند هزينهاي هم براي حملونقل كالاها از مكه به مدينه و بعد ايران پرداخت كنند. اكثر اجناس فروشگاههاي شاهد به دلار مشخص شدهاند ولي با ارزهاي رايج ديگر هم قابل خريداري هستند. براي خريد اين كالاها كه برعكس نمونههاي مشابه خارجي همگي داراي كارت ضمانت و گارانتي هستند، تا يكماه بعد از بازگشت به ايران ميتوانيد با پر كردن اظهارنامه گمركي به اين فروشگاهها مراجعه كنيد. بد نيست بدانيد سال گذشته 35هزار نفر از حجاج از همين فروشگاهها خريد كردند.
- اگر ميخواهيد براي خودتان خريد كنيد
توصيه تكراري و البته بسيار ضروري تمام مسئولان كاروان از همان لحظهاي كه برنامه حجتان قطعي ميشود، اين است كه چمدانها را موقع برگشت سنگين نكنيد و فقط اگر چيزي واقعا مورد نيازتان بود كه در داخل كشور پيدا نميشد، به فكر خريد بيفتيد. پس بهتر آن است كه بودجهاي را كه براي خريد اختصاص دادهايد، صرف اجناسي كنيد كه واقعا كيفيتي بهتر از كالاهاي وطني دارند و به قول معروف مفت گران نيستند. در اين حالت بايد دور مراكز خريد ارزانقيمت كه طبيعتا كيفيت بالايي هم ندارند، خط بكشيد و وقتتان را بيهوده در شلوغي آنها تلف نكنيد. توصيه اين است كه براي كسب اطلاعات درست، سعي كنيد با راننده تاكسيهاي مكه و مدينه به زبان عربي يا انگليسي ارتباط برقرار كنيد.
در اين صورت ميتوانيد آمار دست اولي از مراكز خريد معتبر و غذاخوريهاي خوب و مناسب خانواده بهدست آوريد اما اگر چنين امكاني نداريد، از ايرانيهاي ساكن آنجا هم ميتوانيد اخبار موثقي بگيريد. پاساژ طيبه واقع در شمال مسجدالنبي، پاساژ الجزيره در جنوبشرق مسجدالنبي و فروشگاه القمّه از بازارهاي خوب و متنوع مدينه هستند كه با وجود قيمتهاي نسبتا بالا از كيفيت خوبي هم برخوردارند.
امتياز اين مراكز خريد در اطميناني است كه از اصل بودن اجناس داريد. علاوه بر اين، محدوديتي هم در نوع كالا وجود ندارد و ميتوانيد از لباس و كيف و كفش تا لوازم برقي و خانه در آنها پيدا كنيد. در مراكز خريد هم اگر بتوانيد با فروشندهها به عربي يا انگليسي صحبت كنيد، راهنماييهاي بهتري ميگيريد. حدود قيمت در اين بازارها از 80ريال عربستان به بالاست و معمولا جنسي با قيمت پايين به چشمتان نميخورد.
- اگر ميخواهيد براي سوغات خريد كنيد
اگر اصرار به خريد در طول ايام حج داريد، فروشگاههاي «تاپتن top ten» كه تمام محصولاتشان به قيمت 10 ريال عربستان است يا فروشگاههاي «باوارث»، تقريبا بهترين پيشنهادها براي خريد سوغاتي هستند. در اين بازارها با صرف 100ريال عربستان ميتوانيد براي حدود 15نفر سوغات بخريد. البته بيشتر اجناس اين مراكز با جنس مرغوب در ايران وجود دارند.
نكته اينكه بيشتر فروشگاههاي شهر مدينه، حجاج را بهطور رايگان با وسيله نقليه از هتل يا مسجدالنبي تا مركز خريد ميبرند و برميگردانند. بين اين فروشگاهها، «الساحه» و «مدينه مول» براي خريد لباسهاي بچگانه و زنانه مناسب هستند. در مقابل، تنوع لباسهاي مردانه و پسرانه در مكه بيشتر است و ميتوانيد از فروشگاههاي «باوارث»، «باوارث بلازا» و مجمع «اريامالدولي» خريد كنيد. اگر فقط به فكر خريد لباس و كفش و ساعت براي سوغات نيستيد، ميتوانيد در مكه سري به سوپرماركت زنجيرهاي «نوري» بزنيد. انواع مواد خوراكي با قيمت مناسب در اين مغازه موجود است كه بهعنوان نمونه زيتون آن براي سوغاتي مناسب است. با اين حال توصيه اين است كه اگر قصد خريد سوغات به تعداد زياد داريد، از ايران خريد كنيد يا حداقل خريد در عربستان را براي افراد درجه يك خانواده محدود كنيد.
با اين كار، هم پول كمتري از كفتان ميرود، هم وقتتان بيهوده هدر نميشود و هم مشتري اصلي جنسهاي درجهچندم چيني نميشويد. فراموش نكنيد كه دعاي خير شما براي عزيزانتان در حرمين شريفين و مسجدالنبي، بهترين سوغاتي است كه ميتوانيد براي دوستان و آشنايان بياوريد.