همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: سیاهچالهها بهدلیل گرانش فوقالعاده قدرتمندشان حتی به نور هم اجازه فرار نمیدهند، اما دانشمندان حالا نمونهای دیجیتال از این اجرام ساختهاند که میتوان رفتار آن را با تغییر حتی یک بیت اطلاعات بررسی کرد. این آزمایش میتواند راه تازهای برای مطالعه ویژگیهای افق رویداد و قوانین حاکم بر سیاهچالهها در اختیار فیزیکدانان قرار دهد.
به گزارش ساینسآلرت، آنتونینو فلاکی، فیزیکدان دانشگاه کیئو ژاپن، موفق شده است یک سیاهچاله صوتی دیجیتال را با استفاده از مدارهای منطقی بسازد. این سامانه بدون نیاز به سیال، جریان آب یا تجهیزات صوتی، برخی از ویژگیهای فیزیکی سیاهچالهها را در محیطی کاملاً دیجیتال شبیهسازی میکند.
در سیاهچالههای صوتی معمولی، امواج صوتی درون سیالی متحرک رفتاری مشابه نور در فضای خمیده اطراف سیاهچاله دارند. هنگامی که سرعت جریان سیال بهاندازهای افزایش پیدا میکند که امواج صوتی دیگر نمیتوانند در جهت مخالف حرکت کنند، مرزی به نام افق رویداد شکل میگیرد. در این محدوده، امواج امکان فرار ندارند.
فلاکی همین سازوکار را با یک شبکه دیجیتال متشکل از سلولهای ذخیرهکننده اطلاعات بازسازی کرد. این سامانه حدود ۶۰۴ میلیون بیت اطلاعات را در قالب کدهای صفر و یک نگهداری میکند. در هر چرخه زمانی، گیتهای منطقی براساس مجموعهای از قوانین، اطلاعات سلولها را بهروزرسانی میکنند و جریان دیجیتالی مشابه حرکت سیال به وجود میآورند.
آزمایشها نشان دادند افق رویداد این سیاهچاله دیجیتال تا سه ساعت پایدار باقی میماند. همچنین دو ویژگی مهم سیاهچالهها، یعنی زنگزدگی یا فروکشکردن تدریجی اختلالات (Ringdown) و ابرتابش (Superradiance)، در این سامانه مشاهده شدند.
بیشتر بخوانید:
- کشف جدید فیزیکدانان | ذره ناشناختهای که جهان را از نابودی نجات داد
- کشف عجیب یک ریاضیدان درباره سفر در زمان
- چرا جهان ما فقط یک بعد زمانی دارد؟
اما بخش جالب آزمایش زمانی اتفاق افتاد که فلاکی یکی از بیتهای اطلاعاتی داخل افق رویداد را تغییر داد. این تغییر باعث ایجاد اختلالی شد که برخلاف انتظار، بخشی از آن توانست از مرز سیاهچاله عبور کند. امواج کوتاهتر بهدلیل سرعت انتشار بیشتر در سامانه دیجیتال، امکان فرار از افق رویداد را پیدا کردند. هرچه محل ایجاد اختلال از مرز افق رویداد دورتر بود، میزان نشت نیز بهصورت نمایی کاهش مییافت.
البته این نتیجه به معنای نشت اطلاعات از سیاهچالههای واقعی نیست. یافته فلاکی نشان میدهد رفتار افق رویداد در نمونههای شبیهسازیشده میتواند به قوانین فیزیکی سامانه سازنده آنها وابسته باشد. این پژوهش هنوز داوری علمی نشده و نسخه اولیه آن در پایگاه arXiv منتشر شده است.