به گزارش همشهری آنلاین، نزدیک به ۹ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام جهان از زمان ثبت اوج شاخصهای جهانی در ماه اوت تاکنون از بین رفته است. موج فروش در هفته منتهی به جمعه ۲۹ آبان شدت گرفت و از سهام شرکتهای فناوری به بازار فلزات و سایر داراییها گسترش یافت. نگرانی درباره بازده سرمایهگذاریهای سنگین در هوش مصنوعی و احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا، دو عامل اصلی این ریزش هستند.
شدیدترین نشانه این بحران در بورس تایوان دیده میشود. شاخص اصلی سهام این کشور در یک هفته ۱۷.۵ درصد سقوط کرد؛ بزرگترین افت هفتگی از سال ۱۹۹۰. ارزش بازار سهام تایوان نیز از زمان ثبت رکورد در ۶ اکتبر حدود یک تریلیون و ۱۲۰ میلیارد دلار کاهش یافته و نزدیک به ۲۸ درصد از ارزش خود را از دست داده است. در کره جنوبی نیز سهام سامسونگ و اسکی هاینیکس، دو شرکت بزرگ صنعت تراشه، در معاملات جمعه حدود ۷ درصد افت کردند.
بخش بزرگی از موج سقوط بازارهای جهانی از والاستریت آغاز شده است. بورس نزدک آمریکا از اوج تاریخی خود در ۶ اکتبر تاکنون بیش از 8 تریلیون دلار از ارزش بازارش را از دست داده و فقط در هفته گذشته بیش از ۴ تریلیون دلار از ارزش شرکتهای حاضر در این بورس کاسته شده است. شاخص S&P 500 نیز با افت بیش از ۱۰ درصدی نسبت به رکورد اکتبر وارد محدوده اصلاح بازار شده است. این تحولات نشان میدهد نگرانی درباره سودآوری سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی، دیگر محدود به چند شرکت فناوری نیست و به یکی از مهمترین عوامل فشار بر بازار سهام آمریکا تبدیل شده است.
چرا سهام هوش مصنوعی سقوط کرد؟
طی ماههای گذشته شرکتهای بزرگ فناوری میلیاردها دلار برای ساخت مراکز داده، خرید تراشه و توسعه زیرساختهای پردازشی هزینه کردهاند. اکنون سرمایهگذاران درباره میزان سودآوری و زمان بازگشت این سرمایهها تردید دارند. افزایش بدهی شرکتها و مخالفتهای سیاسی با توسعه مراکز داده نیز به این نگرانیها دامن زده است. حتی سهام شرکت آنتروپیک، که در بزرگترین عرضه اولیه سهام تاریخ وارد بورس شد، در معاملات روز بعد در مقطعی حدود ۱۳ درصد افت کرد.
از سوی دیگر، احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا نیز فشار بر بازارها را تشدید کرده است. بر اساس آمار ها، معاملهگران احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در دسامبر را حدود ۹۶ درصد برآورد میکنند.
شدت نگرانی سرمایهگذاران به شاخص ترس والاستریت نیز رسیده است. شاخص ترس وال استریت یا VIX روز جمعه به ۳۰ واحد رسید؛ بالاترین سطح از اواخر مارس. همزمان بازده اوراق ۱۰ساله آمریکا در یک هفته ۱۷ واحد پایه کاهش یافت که نشاندهنده انتقال بخشی از سرمایهها از سهام به اوراق دولتی امنتر است.
با وجود این ریزش کمسابقه، هنوز نشانهای از سرایت کامل بحران به تمام بازارهای مالی دیده نمیشود؛ اما ادامه افت سهام فناوری میتواند آزمون دشواری برای آینده سرمایهگذاری جهانی در هوش مصنوعی باشد.