به گزارش همشهری آنلاین: نشست خبری رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایراندخت» با حضور مریم اردبیلی رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران و مریم شعبانی، مدیر دفتر تئاتر ویژه بانوان مرکز هنرهای نمایشی سوره و سید مرتضی روحانی، شهردار منطقه ۶تهران برگزار شد.
مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران و رئیس رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایراندخت»، با اشاره به ظرفیتهای هنری و اجتماعی زنان گفت: امروز شاهد شکلگیری تدریجی مجموعهای پویا و ارزشمند در عرصه هنرهای نمایشی بانوان هستیم که توانسته است با بهرهگیری از استعدادهای زنان در حوزههای مختلف، ظرفیت تازهای برای تولید و ارائه آثار هنری ایجاد کند.
او با تبریک فرارسیدن ایام میلاد حضرت فاطمه زهرا(س)، هفته بزرگداشت مقام زن و روز مادر افزود: در دهههای گذشته، الگوی کنشگری اجتماعی زنان در کشور مسیری رو به رشد را طی کرده و با وجود فراز و فرودهای مختلف، توانمندی و نقشآفرینی زنان در عرصههای گوناگون افزایش یافته است.
اردبیلی با اشاره به اهمیت الگوی سوم زن مسلمان اضافه کرد: در برخی الگوهای سنتی و همچنین نگاههای مادیگرایانه، همواره میان زنانگی و نقشآفرینی اجتماعی نوعی تعارض مطرح بوده و زنان ناچار به انتخاب میان این دو معرفی شدهاند؛ در حالی که الگوی مبتنی بر مبانی ایرانی و اسلامی نشان میدهد زنانگی و عاملیت اجتماعی میتوانند در کنار یکدیگر قرار گیرند و ترکیبی مؤثر برای حل مسائل جامعه ایجاد کنند.
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران ادامه داد: امروز حضور زنان توانمند در عرصههای مختلف نشان میدهد که این ظرفیت دیگر صرفاً یک شعار نیست. زنان توانستهاند با حفظ ویژگیها و هویت زنانه خود، در حوزههای گوناگون به جایگاههای اثرگذار دست پیدا کنند.
جایگاه هنرهای نمایشی در بازتاب رویدادهای اجتماعی و تاریخی
اردبیلی با اشاره به جایگاه هنرهای نمایشی در بازتاب رویدادهای اجتماعی و تاریخی گفت: یکی از عرصههایی که ظرفیتهای زنانه و مادرانه میتواند در آن با نقشآفرینی اجتماعی پیوند بخورد، هنرهای نمایشی است. زنان با نوع نگاه و شیوه روایتگری خود میتوانند در بازنمایی وقایع، انتقال مفاهیم و روایت تجربههای اجتماعی به نسلهای آینده نقش مؤثری داشته باشند.
او افزود: هنرهای نمایشی این امکان را فراهم میکند که روایت رویدادها به زبانی قابل فهم برای گروههای مختلف جامعه، با سلایق و دیدگاههای متفاوت، ارائه شود و حتی ظرفیت انتقال این روایتها به مخاطبان بینالمللی نیز وجود داشته باشد.
رئیس رویداد ملی هنرهای نمایشی ایراندخت با بیان اینکه شکلگیری این جریان هنری فراتر از انتظارات اولیه بوده است، اضافه کرد: در این رویداد، هنرمندان مستعدی از نقاط مختلف کشور حول مفاهیم مشترکی همچون ایران، وطن و آینده مشترک گرد هم آمدهاند و آثار ارزشمندی خلق کردهاند.
او با قدردانی از همراهی حوزه هنری و شهرداری منطقه ۶ تهران در برگزاری این رویداد گفت: یکی از ویژگیهای قابل توجه ایراندخت آن است که مجموعه نمایشها و فرایند تولید آنها با اتکا به توانمندی زنان شکل گرفته است. حضور بانوان در تخصصهای مختلف مورد نیاز برای تولید آثار نمایشی نشان میدهد که ظرفیت حرفهای قابل توجهی در میان هنرمندان زن کشور وجود دارد.
ضرورت ایجاد پایگاههای دائمی هنرهای نمایشی بانوان
اردبیلی با تأکید بر اینکه ظرفیت ایجادشده در رویداد ایراندخت باید حفظ و تقویت شود، گفت: این حرکت نباید به یک رویداد مقطعی تبدیل شود، بلکه لازم است با فراهمکردن زیرساختهای مناسب، زمینه استمرار فعالیت گروههای نمایشی بانوان در طول سال فراهم شود.
او با اشاره به امکانات شهرداری تهران در این حوزه گفت: در حال حاضر حدود ۱۷۰ هکتار فضای ویژه بانوان در شهر تهران وجود دارد. بوستانهای بانوان، مجموعههای شهربانو و شهردخت از جمله زیرساختهایی هستند که در مناطق مختلف پایتخت فعالیت میکنند و میتوان از ظرفیت آنها برای گسترش فعالیتهای هنری بهره گرفت.
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران افزود: تعدادی از این مجموعهها دارای سالنهای سرپوشیده مناسب برای اجرای نمایش هستند و برخی بوستانهای بانوان نیز در فصلهای مناسب سال امکان برگزاری نمایشهای روباز را دارند. تلاش میکنیم با تکمیل تجهیزات مورد نیاز، زمینه میزبانی این فضاها از اجراهای نمایشی در طول سال فراهم شود.
اردبیلی ابراز امیدواری کرد که رویداد ایراندخت آغاز مسیری برای توسعه پایگاههای دائمی هنرهای نمایشی بانوان در نقاط مختلف تهران باشد و در آینده این ظرفیت به سایر استانهای کشور نیز گسترش پیدا کند.
هنرهای نمایشی نباید به مخاطبان محدود و خاص اختصاص داشته باشد
اردبیلی با تشریح رویکرد مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران در حمایت از فعالیتهای هنری بانوان گفت: در سالهای گذشته حمایتهایی از تولیدات هنری زنان، از جمله نمایشهای بانوان، انجام میشد که بخش مهمی از آن به خرید بلیت و فراهمکردن امکان استفاده شهروندان از آثار هنری با هزینه کمتر اختصاص داشت.
او ادامه داد: در رویداد ایراندخت تلاش کردهایم این همکاری را عمیقتر کنیم. اگرچه مسئولیت اصلی شکلگیری این جریان هنری بر عهده فعالان و مجموعههای تخصصی هنر بوده است، اما از ابتدای مسیر برای حمایت از تداوم فعالیتها و جلوگیری از توقف این جریان، همکاری و برنامهریزی مشترکی صورت گرفته است.
اردبیلی با اشاره به ضرورت افزایش دسترسی شهروندان به آثار نمایشی گفت: یکی از مسائل موجود، محدود بودن ظرفیت ارتباط مستقیم میان هنرمندان و مخاطبان است. هنرمندان برای تولید یک اثر نمایشی زمان و تلاش فراوانی صرف میکنند تا یک مفهوم، ارزش، فضیلت یا نقد اجتماعی را از طریق زبان هنر به جامعه منتقل کنند؛ از سوی دیگر، شهروندان نیز علاقهمند به استفاده از این آثار هستند، اما امکانات موجود همیشه پاسخگوی این نیاز نیست.
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران افزود: در سالهای اخیر از بسیاری از دختران جوان شنیدهایم که استفاده از برخی محصولات هنری، بهویژه تئاتر، به دلیل هزینههای بالا به فعالیتی تجملی تبدیل شده است. باید تلاش کنیم با افزایش ظرفیت اجرا و استفاده از زیرساختهای موجود در شهر، امکان بهرهمندی گروههای بیشتری از شهروندان از آثار نمایشی فراهم شود.
اردبیلی تأکید کرد: اتصال ظرفیت هنرمندان زن به زیرساختهای شهرداری تهران و جمعیت گسترده مخاطبان علاقهمند میتواند به توسعه هنرهای نمایشی کمک کند. با استفاده از سالنها و فضاهای موجود در مجموعههای ویژه بانوان، ظرفیت تازهای به سالنهای حرفهای نمایش افزوده میشود و امکان دسترسی شهروندان به تئاتر افزایش مییابد.
او همچنین ارتباط گستردهتر هنرمندان با مخاطبان را زمینهساز ارتقای کیفیت آثار دانست و گفت: هنرمندان از طریق دریافت بازخوردهای مستقیم مخاطبان میتوانند شناخت دقیقتری از مسائل جامعه به دست آورند و آثار خود را متناسب با نیازها و دغدغههای مردم توسعه دهند. در مقابل، مخاطبان نیز با دسترسی بیشتر به آثار هنری باکیفیت، فرصت ارتقای سلیقه و شناخت هنری خود را پیدا میکنند.
اردبیلی با اشاره به استقبال شهروندان از برنامههای حمایتی سالهای گذشته افزود: تجربه خرید و عرضه بلیت نمایشها برای شهروندان نشان داده است که تقاضای قابل توجهی برای استفاده از این آثار وجود دارد و میتوان با توسعه امکانات، زمینه بهرهمندی گروههای بیشتری از مردم را فراهم کرد.
وی در عین حال با تأکید بر ضرورت ارزیابی و اصلاح شیوههای اجرایی گفت: هر الگوی جدیدی ممکن است در مسیر اجرا با اشکالاتی همراه باشد. از نقدها استقبال میکنیم و تلاش خواهیم کرد با استفاده از تجربههای بهدستآمده، این مدل همکاری و حمایت را بهبود دهیم.
زنان در بحرانها تنها آسیبپذیر نیستند
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران در بخش پایانی سخنان خود به نقش زنان در مواجهه با بحرانهای اجتماعی اشاره کرد و گفت: در بسیاری از روایتهای رایج، زنان هنگام وقوع بحرانها عمدتاً بهعنوان قربانیان یا گروههای آسیبپذیر معرفی میشوند که نیازمند حمایت ویژه هستند؛ در حالی که تجربه جامعه ایران در یک سال و اندی اخیر، ابعاد دیگری از توانمندی زنان را آشکار کرده است.
اردبیلی افزود: زنان ایرانی، چه آنهایی که در میدان حضور داشتند و چه زنانی که در خانه و دیگر عرصههای اجتماعی فعالیت میکردند، در مواجهه با بحرانها نقشی فعال، مثبت و اثرگذار ایفا کردند. آنان در بسیاری از موقعیتها به عاملی برای حفظ آرامش، استمرار زندگی و افزایش تابآوری جامعه تبدیل شدند.
او با تأکید بر اهمیت بازتاب این تجربهها از طریق هنر اظهار کرد: چنین فرصتهایی در تاریخ همواره تکرار نمیشوند و باید از آنها برای شکوفایی ظرفیتهای فرهنگی و هنری استفاده کرد. هنرهای نمایشی بانوان میتواند بستری برای بازنمایی این تجربهها و انتقال روایت نقشآفرینی زنان ایرانی به نسلهای آینده باشد.
مریم شعبانی، مدیر دفتر تئاتر ویژه بانوان مرکز هنرهای نمایشی سوره، در نشست خبری رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایراندخت» با اشاره به ضرورت حمایت از فعالیتهای نمایشی بانوان گفت: برگزاری این رویداد پاسخی به نیازها و تقاضاهای موجود در حوزه تئاتر بانوان است. در بررسیهای انجامشده از سوی حوزه هنری و دفتر تئاتر بانوان، حدود ۳۰۰ گروه نمایشی بانوان در استانهای مختلف کشور و شهر تهران شناسایی شدند که در زمینه اجرای نمایش ویژه بانوان فعالیت دارند.
او افزود: با توجه به ظرفیت این گروهها، تصمیم گرفتیم زمینهای برای سازماندهی فعالیتها، حمایت از هنرمندان و تقویت توان علمی، اجرایی و تولیدی گروههای تئاتر بانوان فراهم کنیم. بر همین اساس، نخستین اقدام دفتر تئاتر بانوان حوزه هنری، طراحی و برگزاری یک رویداد ملی هنرهای نمایشی با حضور بانوان و برای مخاطبان زن بود تا گروههای فعال در این حوزه بتوانند در یک بستر مشترک گرد هم آیند.
شعبانی با بیان اینکه تقویت همبستگی اجتماعی و امیدآفرینی از اهداف اصلی این رویداد است، اضافه کرد: تلاش کردیم با گردهمآوردن گروههای هنری از اقشار و مناطق مختلف کشور، زمینه تعامل و همبستگی بیشتر میان هنرمندان را فراهم کنیم. در کنار این موضوع، بازنمایی هویت فرهنگی اقوام ایرانی نیز یکی دیگر از اهداف مهم «ایراندخت» به شمار میرود.
مدیر دفتر تئاتر ویژه بانوان مرکز هنرهای نمایشی سوره ادامه داد: ایران از گنجینه ارزشمندی از آیینها، مراسم بومی، ادبیات و اسطورهها برخوردار است. یکی از اهداف ما این بود که هنرمندان و کارگردانان با بهرهگیری از خلاقیت و ابتکار هنری خود، بار دیگر به این ظرفیتهای فرهنگی بپردازند و آنها را در قالب آثار نمایشی روی صحنه ببرند.
او با تشریح بخشهای مختلف رویداد ملی «ایراندخت» گفت: این رویداد در سه بخش نمایشهای صحنهای، نمایشهای حرکتی و نمایشهای میدانی طراحی شد و در مجموع، بیش از ۹۳ گروه نمایشی از سراسر کشور با ارسال آثار خود در آن مشارکت کردند. آثار دریافتشده در مراحل مختلف مورد بازبینی و داوری قرار گرفتند و تعدادی از آنها برای حضور در رویداد انتخاب شدند.
شعبانی در ادامه به اجرای بخشی از آثار نمایشی در فضاهای عمومی شهر اشاره کرد و افزود: در ایام جنگ رمضان، تعدادی از آثار برگزیده بخش نمایشهای میدانی با همت پایگاه بسیج شهید آوینی در میدانهای شهر اجرا شدند. در آن روزها هنرمندان در کنار مردم حضور داشتند و با اجرای نمایش در فضاهای عمومی، ارتباط مستقیمی با مخاطبان برقرار کردند. این اجراها با استقبال قابل توجه مردم همراه شد. پس از ارزیابی اجراهای میدانی، آثار برتر این بخش بار دیگر انتخاب شدند و قرار است همزمان با برگزاری رویداد ملی «ایراندخت» از سوم تا نهم آذرماه، مجدداً در میدانهای شهر به اجرا درآیند.
مدیر دفتر تئاتر ویژه بانوان مرکز هنرهای نمایشی سوره با تأکید بر اینکه «ایراندخت» نباید به یک برنامه مقطعی محدود شود، اضافه کرد: نگاه ما به این رویداد، نگاهی بلندمدت است. هدف این است که جریانی مستمر در حوزه هنرهای نمایشی بانوان شکل بگیرد و هنرمندان بتوانند در سالهای آینده نیز از فرصت تولید، اجرا و ارائه آثار خود برخوردار باشند.
او با قدردانی از همراهی مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران و مریم اردبیلی، رئیس این مرکز، گفت: خوشحالیم که در مسیر تحقق این هدف بلندمدت، مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران در کنار ما قرار گرفته است. واقعیت این است که هنرمندان بهتنهایی نمیتوانند مسئولیتهای بزرگ اجتماعی و فرهنگی را بر دوش بکشند یا به ثبت و روایت رویدادهای تاریخی بپردازند. تحقق چنین اهدافی نیازمند همراهی و حمایت مجموعههای مختلف فرهنگی و اجتماعی است.
شعبانی درباره برنامههای آینده این رویداد نیز بیان کرد: تلاش ما این است که جشنوارههای هنرهای نمایشی بانوان برای بانوان در سالهای آینده با گستره بیشتر و مشارکت گروههای بیشتری برگزار شود. همچنین در نظر داریم زمینه حضور آثار برگزیده راهیافته به «ایراندخت» را در جشنواره تئاتر فجر امسال فراهم کنیم تا این آثار فرصت بیشتری برای اجرا و دیدهشدن داشته باشند.
او در پایان با دعوت از سازمانها و نهادهای فعال در حوزه زنان برای مشارکت در این رویداد گفت: امیدواریم با همراهی مجموعههای فرهنگی و نهادهای مرتبط با حوزه زنان، بتوانیم دامنه فعالیتهای «ایراندخت» را گسترش دهیم و شرایطی فراهم کنیم که این رویداد بیشترین اثرگذاری را در جامعه داشته باشد.
توسعه زیرساختهای هنرهای نمایشی
سید مرتضی روحانی، شهردار منطقه ۶ تهران، در نشست خبری رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایراندخت»، با اشاره به اقدامات مدیریت شهری برای توسعه زیرساختهای هنرهای نمایشی گفت: زمینی در بخش شمالی بوستان هنرمندان و پشت مجموعه تئاتر ایرانشهر که پیشتر در اختیار ارتش قرار داشت، در دوره مدیریت شهری دکتر علیرضا زاکانی خریداری شد و اکنون عملیات ساخت چهار سالن بلکباکس در این محل در حال انجام است.
وی با تشریح جزئیات این پروژه افزود: این مجموعه شامل چهار سالن با ظرفیتها و مساحتهای متفاوت است که دو سالن ۲۵۰ مترمربعی و دو سالن دیگر به مساحتهای ۵۰۰ و ۱۶۰۰ مترمربع را در بر میگیرد. عملیات اجرایی این سالنها در حال انجام است و مجموع پیشرفت فیزیکی پروژه به حدود ۵۰ درصد رسیده است.
شهردار منطقه ۶ تهران درباره زمان بهرهبرداری از این مجموعه گفت: پیشبینی میکنیم یکی از سالنها طی سه تا چهار ماه آینده به مرحله آمادگی برای بهرهبرداری برسد؛ با این حال هنوز زمان مشخصی برای افتتاح آن تعیین نشده و عملیات اجرایی سایر بخشهای پروژه نیز در حال پیگیری است.
روحانی با تأکید بر اهمیت توسعه فضاهای فرهنگی و هنری پایتخت اضافه کرد: با تکمیل و بهرهبرداری از این چهار سالن، حدود دو هزار صندلی به ظرفیت فضاهای نمایشی تهران اضافه میشود. این مجموعه بهعنوان یکی از زیرساختهای جدید هنرهای نمایشی، در اختیار هنرمندان و فعالان تئاتر تهران و کشور قرار خواهد گرفت.
او همچنین با اشاره به تجربه شخصی خود از آشنایی با تئاتر در حدود ۲۵ سال پیش، بر ضرورت فراهمکردن فرصت حضور بیشتر کارکنان دستگاهها و سازمانها در اجراهای نمایشی تأکید کرد و ارائه بلیت رایگان به مجموعههای اداری را اقدامی مناسب برای گسترش آشنایی با هنر تئاتر دانست.