فارن‌پالیسی نوشت: شوک ناشی از سیاست‌های ترامپ به نظام ائتلافی آمریکا هزینه‌های سنگینی به همراه داشته و بخش عمده این رویکرد باید کنار گذاشته شود.

همشهری آنلاین - گروه سیاسی: دموکرات‌ها پس از بازگشت به قدرت، نمی‌توانند صرفا سیاست خارجی ترامپ را معکوس کنند. جهان تغییر کرده و متحدان آمریکا نیز دیگر به واشنگتن اعتماد سابق را ندارند.

فارن افرز نوشت:

با در اختیار گرفتن کنترل قاطع کنگره صدوبیستم آمریکا از سوی دموکرات‌ها، اکنون زمان آن فرا رسیده است که این حزب چشم‌انداز خود را درباره آینده سیاست خارجی ایالات متحده ارائه کند. رد قاطع دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از سوی رای‌دهندگان، این وسوسه را در میان دموکرات‌ها تقویت کرده است که به یک چرخش کامل در سیاست خارجی روی بیاورند؛ با این فرض که هسته اصلی دموکراسی آمریکا همچنان پابرجاست و اجماع سیاست خارجی دوران پیش از ترامپ نیز می‌تواند احیا شود. اما در زمینه همکاری با متحدان آمریکا، چنین رویکردی اشتباهی بزرگ خواهد بود.

کنگره آینده نقش مهمی در تعریف این چشم‌انداز جدید سیاست خارجی دارد؛ چشم‌اندازی که رئیس‌جمهور بعدی آمریکا بتواند در سال ۲۰۲۹ آن را مبنای کار خود قرار دهد. اکثریت دموکرات در کنگره باید با استفاده از اختیارات خود در زمینه نظارت، قانون‌گذاری و دیپلماسی مستقل، به دنبال پایه‌گذاری مولفه‌های یک رویکرد تازه آمریکایی باشد، نه اینکه صرفا خسارت‌های دوران ترامپ را معکوس کند. چنین اقدامی در ۲ سال آینده مسیر سیاست خارجی آمریکا را به‌تدریج تغییر خواهد داد، بر مباحث سیاست خارجی در رقابت‌های مقدماتی انتخابات ریاست‌جمهوری آینده تاثیر خواهد گذاشت و به رئیس‌جمهور بعدی امکان می‌دهد با جهانی مواجه شود که در سال ۲۰۲۹ شکل متفاوتی خواهد داشت.

وسوسه تغییر کامل مسیر سیاست ترامپ در قبال متحدان قابل درک است. رئیس‌جمهور آمریکا طی ۲ سال گذشته با ادبیاتی خصمانه و رفتارهای توهین‌آمیز، نزدیک‌ترین دوستان این کشور را هدف قرار داده است؛ از جنگ تجاری با کانادا گرفته تا تهدید به حمله و تصرف گرینلند. این اقدامات هزینه‌های راهبردی آشکاری برای آمریکا داشته است. با این حال، ضعف‌های رویکرد ترامپ و نارضایتی گسترده افکار عمومی آمریکا از آن، به معنای صدور مجوزی برای بازگشت شتاب‌زده به سیاست‌های گذشته نیست.

با وجود این، در واشنگتن و پایتخت کشورهای متحد آمریکا، این دیدگاه رو به گسترش است که با روی کار آمدن رهبری جدید در کنگره و تنها ۲ سال فاصله تا تشکیل دولت بعدی، واشنگتن باید حداکثر انعطاف و سازش را در برابر دوستان خود نشان دهد. از نگاه طرفداران این رویکرد، سفرهای عذرخواهی، لغو فوری تعرفه‌ها از نخستین روز دولت جدید و بازگرداندن نیروهای نظامی خارج‌شده از کشورهای متحد، اقداماتی ضروری برای بازسازی اعتماد ازدست‌رفته هستند.

اما این رویکرد از ۲ جهت با مشکل مواجه است.

نخست اینکه بازسازی اعتماد متحدان را بر مسئله‌ای مهم‌تر مقدم می‌داند: تغییر و نوسازی توافق‌های قدیمی در چارچوب ائتلاف‌ها. نظام ائتلافی آمریکا برای شرایط جهان در سال‌های نخست جنگ سرد شکل گرفت و بر بازدارندگی متعارف و هسته‌ای تکیه داشت تا تهدیدها را از مرزهای این کشور دور نگه دارد. کارنامه این نظام چشمگیر بوده است: هیچ‌یک از متحدان آمریکا تاکنون مورد حمله قرار نگرفته‌اند و تضمین‌های دفاعی پیمان‌های آمریکا تنها یک بار فعال شده‌اند؛ آن هم در پی حملات ۱۱ سپتامبر و به درخواست واشنگتن.

اما در جهان پس از جنگ سرد، آمریکا و متحدانش باید در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، تامین امنیت زنجیره‌های حیاتی تامین، هماهنگی در سیاست‌های اقلیمی و صنعتی و مقابله با تهدیدهای فضای سایبری با یکدیگر همکاری کنند. بازگشت دوباره به الگوی قدیمی ائتلاف‌ها، بدون اصرار بر نوسازی ضروری آنها، به معنای از دست دادن فرصتی برای سازگار کردن این پیمان‌ها با فرصت‌ها و تهدیدهای جدید است؛ وضعیتی که اثربخشی شبکه ائتلافی آمریکا را به‌شدت کاهش خواهد داد.

دومین مشکل این است که تغییر شتاب‌زده سیاست‌ها، این واقعیت را نادیده می‌گیرد که متحدان آمریکا پس از انتخاب مجدد ترامپ و تجربه دومین دوره تنبیهی و خصمانه او، نگاه متفاوتی به واشنگتن پیدا کرده‌اند.

اکنون رهبری آمریکا در مسائل جهانی با مشکلی چهارساله روبه‌رو است. کشورهای دوست و شرکای آمریکا، پس از مشاهده اینکه این کشور در فاصله کمتر از یک دهه، ۲ بار گرفتار آشفتگی سیاسی شده و موقعیت جهانی خود را قربانی کرده است، به این نتیجه خواهند رسید که هر توافق آینده با واشنگتن، صرفا به مدت ۴ سال اعتبار دارد و با تغییر دولت ممکن است اعتبار خود را از دست بدهد.

اگر آمریکا در چنین شرایطی خواهان همکاری نزدیک متحدانش باشد، باید به آنها فضای کافی بدهد تا در صورت تغییر دوباره مواضع واشنگتن، بتوانند استقلال و تاب‌آوری خود را حفظ کنند.

پذیرش این واقعیت، رهبران دموکرات را وادار می‌کند در ۲ موضوع مشخص در برابر توصیه‌های رایج مقاومت کنند: تعرفه‌های تجاری و تقسیم بار مسئولیت‌های دفاعی میان متحدان.

تعرفه‌ها؛ اهرم فشار ترامپ را رایگان واگذار نکنید

جنگ تجاری ترامپ هم از نظر سیاست‌گذاری و هم از نظر سیاسی شکست‌خورده است و متحدان آمریکا را به اندازه رقبای این کشور تحت فشار قرار داده است. بسیاری از متحدان واشنگتن استدلال خواهند کرد که لغو تعرفه‌ها، پیش‌شرط ضروری بازسازی اعتماد آنها در دوران پس از ترامپ است.

اما لغو یک‌جانبه و فراگیر تعرفه‌ها علیه متحدان و شرکای آمریکا، چه از طریق مصوبه کنگره و چه در نخستین روزهای فعالیت دولت جدید، اشتباه خواهد بود.

در عوض، دموکرات‌ها می‌توانند از قدرت تازه خود در کنگره برای مهار تعرفه‌های غیرقانونی‌ای استفاده کنند که هزینه‌های مصرف‌کنندگان آمریکایی را افزایش داده‌اند؛ از جمله تعرفه‌های مرتبط با نیروی کار اجباری. آنها همچنین می‌توانند عوارض بی‌منطق علیه کانادا را لغو کنند.

این اقدامات باید زمینه را برای تدوین یک دستورکار گسترده‌تر در حوزه اقتصاد بین‌الملل در سال ۲۰۲۹ فراهم کند؛ دستورکاری که اقتصاد آمریکا را تقویت و پیش‌بینی‌پذیری را برای کارگران و کسب‌وکارها احیا کند.

این مسیر می‌تواند با برنامه‌ای برای کاهش تدریجی تعرفه‌های باقی‌مانده علیه متحدان آغاز شود؛ بخشی از یک توافق اقتصادی جدید که شامل اقدامات مشترک و قاطع علیه رویه‌های تجاری ناعادلانه چین و توافق‌های تازه درباره فناوری و همکاری در زنجیره تامین باشد.

آمریکا نباید اهرم تعرفه‌ای ترامپ را بی‌قیدوشرط کنار بگذارد، بلکه باید از آن برای ایجاد همکاری‌های جدید استفاده کند؛ همکاری‌هایی که منافع اقتصادی مردم آمریکا و کشورهای دوست این کشور را تامین کند.

تقسیم هزینه‌های دفاعی؛ بازگشت به سیاست عذرخواهی اشتباه است

برنامه مرحله‌ای برای تغییر تعرفه‌ها می‌تواند الگویی برای رویکرد جدید دموکرات‌ها در زمینه تقسیم مسئولیت‌های امنیتی و دفاعی میان متحدان نیز باشد.

محکوم کردن رفتارهای توهین‌آمیز ترامپ، ارتقای جایگاه ائتلاف‌ها به‌عنوان یک اولویت راهبردی و اذعان صریح به اینکه چین و روسیه تهدیدهایی مشترک برای آمریکا و متحدانش هستند، می‌تواند به بهبود روابط واشنگتن با شرکایش کمک کند.

اما دموکرات‌های کنگره نباید سفرهای عذرخواهی به راه بیندازند یا اطمینان‌بخشی‌های بی‌قیدوشرطی ارائه کنند که دستاوردهای متحدان در مسیر تقویت توان دفاعی خود را تضعیف کند.

در عوض، دموکرات‌ها باید متحدان آمریکا در اروپا و آسیا را تشویق کنند که سرمایه‌گذاری در حوزه دفاعی خود را ادامه دهند و سیاست‌های واشنگتن را به‌گونه‌ای تنظیم کنند که فعالانه از این تلاش‌ها حمایت کند؛ حتی اگر با افزایش نقش متحدان، بخشی از نفوذ آمریکا در این کشورها کاهش یابد.

پس از جنگ فاجعه‌بار با ایران که ذخایر تسلیحاتی و دفاعی آمریکا را به‌شدت تحلیل برده است، کنگره باید منابع مالی لازم برای گسترش سریع برنامه‌های تولید مشترک مهمات و دیگر سامانه‌های حیاتی نظامی با متحدان را تامین کند تا توان بازدارندگی آمریکا و شرکایش دوباره تقویت شود.

همچنین، با وجود ایرادهای جدی در روندی که دولت ترامپ برای بازبینی آرایش نیروهای نظامی آمریکا در سراسر جهان در پیش گرفته است، دموکرات‌ها باید با ذهنی باز به مزایای راهبردی بازتنظیم حضور نظامی آمریکا در برخی مناطق نگاه کنند.

نوسازی ائتلاف‌ها، نه احیای الگوهای قدیمی

دموکرات‌ها که اکنون از قدرت بیشتری برخوردار شده‌اند، باید از این فرصت برای تاکید دوباره بر جایگاه متحدان در مرکز راهبرد جهانی آمریکا استفاده کنند. اما این کار نباید به معنای بازگشت به الگوهای قدیمی تقسیم مسئولیت‌ها باشد؛ الگوهایی که در بسیاری از موارد به متحدان اجازه می‌داد از زیر بار مسئولیت‌های خود شانه خالی کنند و وابستگی‌هایی ایجاد می‌کردند که دیگر نه متحدان حاضر به پذیرش آنها هستند و نه آمریکا باید به تداومشان دامن بزند.

واشنگتن همچنین نباید به شیوه‌های سنتی همکاری بازگردد؛ شیوه‌هایی که تعهدات نظامی را در اولویت قرار می‌دادند، در حالی که منافع این تعهدات ممکن است انتزاعی و کم‌اهمیت به نظر برسند و در مقابل، حوزه‌های اقتصادی و فناوری را که بیشترین منفعت را برای مردم آمریکا دارند، نادیده می‌گرفتند.

شوک ناشی از سیاست‌های ترامپ به نظام ائتلافی آمریکا هزینه‌های سنگینی به همراه داشته و بخش عمده این رویکرد باید کنار گذاشته شود. اما دموکرات‌ها باید مشخص کنند که کدام‌یک از سیاست‌های ۲ سال گذشته فرصت‌ها یا اهرم‌های فشار تازه‌ای ایجاد کرده‌اند و به جای واگذاری رایگان این فرصت‌ها، از آنها هوشمندانه استفاده کنند.

بازسازی روابط حیاتی آمریکا با متحدانش ضروری است، اما این کار پروژه‌ای بلندمدت خواهد بود. پس از ۲ دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، امتیازدهی‌های سریع و شتاب‌زده نمی‌تواند ریشه‌های ساختاری تردید متحدان درباره قابل اعتماد بودن آمریکا را از بین ببرد.

جهانی که رئیس‌جمهور بعدی آمریکا در سال ۲۰۲۹ با آن مواجه خواهد شد، تفاوت چشمگیری با جهان سال‌های ۲۰۲۵ یا ۲۰۲۱ خواهد داشت. دوران پس از جنگ سرد در میان آشفتگی و تحولات عمیق به پایان رسیده است و ریاست‌جمهوری ترامپ که عامدانه جایگاه جهانی آمریکا را تخریب کرده، هنوز ۲ سال دیگر از آشفتگی و بی‌ثباتی را پیش رو دارد.

دموکرات‌های کنگره به جای آنکه تا سال ۲۰۲۸ صرفا منتظر پایان دوره ترامپ بمانند و همه سیاست‌های مخرب او را یک‌جا معکوس کنند، این فرصت را دارند که پلی برای عبور سیاست خارجی آمریکا به دوران جدید بسازند.

کنگره با اولویت دادن به نوسازی و افزایش تاب‌آوری نظام ائتلافی آمریکا در سطح جهان، می‌تواند به جای مخالفت واکنشی با تحولات بنیادین جهانی، با این تغییرات همراه شود و زمینه را برای آغاز دوره تازه‌ای از رهبری جهانی واشنگتن در سال ۲۰۲۹ فراهم کند.