همشهری آنلاین؛ انتخابات کنگره و فرمانداری‌ها در سوم نوامبر (۱۳ آبان)، چیزی فراتر از پیش‌بینی‌ها را در صحنه سیاست داخلی ایالات متحده رقم زد. صحنه سیاسی واشنگتن بیش از هر زمان دیگری به عرصه جدل و نزاع میان جناح‌های محافظه‌کار تبدیل شده است. جی‌دی ونس، معاون ترامپ، در شبکه اجتماعی ایکس صراحتاً جنگ با ایران را عامل شکست جمهوری‌خواهان عنوان کرد. دونالد جونیور ترامپ، فرزند ارشد ترامپ، نیز در پادکست اختصاصی خود جنگ با ایران را مهم‌ترین علت ناکامی جمهوری‌خواهان در انتخابات اخیر دانست.
در انتخابات اخیر کنست رژیم صهیونیستی نیز جناح مخالف جریان حزب لیکود (نتانیاهو) و متحدان راست‌گرای آن توانست تعداد قابل‌توجهی کرسی در کنست به دست آورد. مشارکت احزاب عربی و اعراب اسرائیل در انتخابات نیز سبب شد فهرست‌های عربی بیش از ۱۹ کرسی را از آن خود کنند. پرسش کلیدی که در این میان مطرح می‌شود این است که اساساً مسئله جنگ با ایران چه تأثیری بر صف‌آرایی‌های سیاسی در این کشورها داشته است؟
سونامی آبی؟
خوش‌بینانه‌ترین پیش‌بینی‌ها و نظرسنجی‌ها درباره سهم دموکرات‌ها از کنگره، از جمله نظرسنجی شبکه سی‌ان‌ان در شب پیش از آغاز رسمی انتخابات، از اکثریت شکننده دموکرات‌ها (۲۳۷ کرسی) در مجلس نمایندگان و همچنین اختلافی نهایتاً یک‌کرسی (۵۱ کرسی) در مجلس سنا حکایت داشت. اما نتایج استخراج‌شده تا به امروز، حدود ۲۶۰ کرسی در مجلس نمایندگان را برای دموکرات‌ها نشان می‌دهد.
برخی ایالت‌ها، مانند کارولینای جنوبی، بیش از ۲۴ سال در اختیار جمهوری‌خواهان بودد، اما در این انتخابات به دموکرات‌ها واگذار شد. در ایالتی مانند کانزاس نیز کرسی نمایندگی آن حدود یک قرن (۹۴ سال) در اختیار جمهوری‌خواهان بود که در این انتخابات نصیب دموکرات‌ها شد. در ایالت‌هایی مانند تگزاس نیز که غالباً محافظه‌کاران در رقابت‌های انتخاباتی آن پیروز می‌شدند، این سونامی آبی تغییر و تحول اساسی ایجاد کرد و سناتور دموکرات از این ایالت انتخاب شد.
تقریباً تمام فضای تحلیلی و رسانه‌ای ایالات متحده بر این مسئله متمرکز است که جنگ انتخابی ترامپ با ایران و افزایش هزینه‌های سوخت، حمل‌ونقل و تولید کالا، از عوامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان بوده است. از این رو، در محافل مختلف سیاسی و رسانه‌ای، صحبت از سونامی آبی و پیروزی چشمگیر دموکرات‌هاست.
طمع با محاسبه غلط
در روزهای پس از جنگ ۱۲ روزه، شمار زیادی از رسانه‌ها و تحلیلگران سیاسی بر این باور بودند که ایران، با توجه به تضعیف موقعیت هم‌پیمانان منطقه‌ای خود در لبنان، فلسطین و یمن، همچنین سقوط دولت اسد در سوریه و در کنار آن، ناآرامی‌ها و شکاف‌های اجتماعی داخلی، در ضعیف‌ترین وضعیت ممکن قرار دارد.
این تصویرسازی و انگاره‌سازی نادرست بر این فرض استوار بود که ترامپ و نتانیاهو می‌توانند با یک ضربه نهایی، از طریق یک کارزار بمباران هوایی وترور مقامات ارشد سیاسی و نظامی درکنار حمله به تأسیسات هسته‌ای باقی‌مانده و سایت های نظامی ایران، نظام سیاسی مستقر در تهران را سرنگون کنند.
از سوی دیگر، عملیات موفق ترامپ در ونزوئلا نیز نوعی خیال‌پردازی غیرواقع‌بینانه درباره وضعیت ایران ایجاد کرده بود. در کنار این موارد، طبق مصاحبه‌های وزیر محترم امور خارجه، آقای عراقچی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز در ترغیب ترامپ به تهاجم نظامی علیه ایران مؤثر بودند.
مجموع این عوامل، در کنار مشاوره‌های جریان نئومحافظه‌کار و لابی صهیونیستی در کاخ سفید، سبب شد ترامپ که از روحیه خودبزرگ‌بینی و خودمحوری برخوردار است، در چنین فضای ذهنی و سیاسی برساخته‌ای قرار بگیرد و بر اساس محاسبات غلط، اقدام به جنگ علیه ایران کند. این طمع که ریشه در انگاره‌های غیرواقع‌بینانه و برآوردهای ناقص و غیردقیق داشت، سبب شد حزب جمهوری‌خواه در انتخابات کنگره و فرمانداری‌ها با شکستی سخت و کم‌سابقه مواجه شود.
کنگره و فراتر از آن
موج شکست کم‌سابقه جمهوری‌خواهان در انتخابات اخیر، صرفاً به مجلس سنا و نمایندگان آمریکا محدود نخواهد ماند. تحلیلی که در این زمینه قابل‌اتکاست و متن علت‌یابی شکست از سوی جی‌دی ونس نیز مؤید آن است، نگرانی شدید جریان ماگا از سرنوشت انتخابات ۲۰۲۸ است.
کمپین‌های انتخاباتی درون‌حزبی برای انتخاب نامزد نهایی حزب، کمتر از یک سال دیگر آغاز خواهند شد. در این رقابت‌ها، به احتمال بسیار زیاد، دو جریان در درون حزب جمهوری‌خواه حضور خواهند داشت. جریان نخست، حامیان افراطی ترامپ و نمایندگان موردعلاقه آیپک (لابی یهودی) خواهند بود و در طرف دیگر، جریان ماگا و منتقدان جنگ، احتمالاً به رهبری جی‌دی ونس، حضور خواهند داشت.
عرصه انتخابات درون‌حزبی آمریکا نیز کاملاً تحت تأثیر نتایج و پیامدهای جنگ انتخابی ترامپ ـ نتانیاهو قرار خواهد گرفت. از این رو، زمزمه‌های متعددی در میان افراد برجسته جمهوری‌خواه، نظیر ران دیسانتیس، فرماندار فلوریدا، و افراد نزدیک به ونس و مایک روبیو وجود دارد که از فاصله‌گذاری معنادار آنان با ترامپ و سیاست‌های اجرایی دولتش حکایت می‌کند.
نتانیاهو و معادله احزاب مخالف
در اردوگاه سیاسی صهیونیست‌ها نیز چالش‌های فراگیری پیش روی جریان راست‌گرا ایجاد شده است. حزب یاشار به رهبری آیزنکوت، به دلیل انتقاد از سیاست‌های دفاعی و جنگی نتانیاهو و همچنین پرونده‌های مالی غیرشفاف او و نزدیکانش، توانست کرسی‌های قابل‌توجهی را برای خود به ارمغان بیاورد.
از سوی دیگر، مشارکت کم‌سابقه اعراب اسرائیل و کسب ۱۹ کرسی در کنست، عملاً فضای پیچیده‌ای را پیش روی نتانیاهو و حزبش قرار داد و خطر از دست دادن دولت را نیز برای او برجسته‌تر کرد. در این میان، انتقادات صریح آیزنکوت از نتانیاهو به دلیل آغاز درگیری با ایران نیز از جمله محورهای کلیدی در روند انتخابات و کارزارهای سیاسی آن‌ها بود.
جمع‌بندی
جنگ انتخابی ترامپ که مشخصاً با تحریک و ایده‌پردازی رژیم صهیونیستی و جریان حامی آن در کاخ سفید آغاز شد، مجموعه‌ای از تحولات و اتفاقات را در صحنه سیاسی داخلی آمریکا و رژیم صهیونیستی رقم زد؛ تحولاتی که دامنه تأثیر آن‌ها در برآوردهای اولیه موردتوجه و بررسی دقیق قرار نگرفته بود. از سوی دیگر، با درجه بالایی از احتمال، این پیامدها تا دور بعدی انتخابات در آمریکا تداوم خواهند یافت. همچنین، بخش مهمی از آثار جنگ در حوزه اقتصادی و سیاسی، مانند فشار فروش بر اوراق قرضه و افزایش هزینه‌های تولید کالا در پی افزایش قیمت گازوئیل، هنوز به‌طور کامل آشکار نشده است. از این رو، تحلیل دیگری نیز وجود دارد که بر این نکته تأکید می‌کند که آغاز دور سوم درگیری با ایران، ضریب تصاعد آثار مخرب این جنگ انتخابی را به‌طور چشمگیری افزایش خواهد داد و دامنه پیامدهای درگیری جدید، به‌مثابه یک دنباله هندسی، گسترش خواهد یافت.