به گزارش همشهری آنلاین، چند روزی است که برخی از رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور یا برخی از بلاگرها با تزریق اخباری ناموثق مانند «وزارت بهداشت در نطنز و اصفهان که مراکز هسته‌ای وجود دارد، قرص ید توزیع کرده است.» یا «برای در امان ماندن از تشعشعات هسته‌ای قرص ید مصرف کنید.» و... سعی در بهم ریختن افکار عمومی کرده‌اند.
به طوری که برخی از مردم واقعا تن به خریدن قرص‌هایی تحت عنوان قرص‌های ید با مبالغی دلاری «۳۰ تا ۵۰» کرده‌اند که این قرص‌ها نه جعبه‌ای دارد نه نشانه‌ای اما به صورت دانه‌ای توسط دلالان و پزشک‌نماها به فروش می‌رسد.
قرص یدید پتاسیم برای مصرف عمومی نیست
محمد هاشمی سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره قرص یدید پتاسیم گفت: قرص یدید پتاسیم دارویی با کاربرد مشخص و تخصصی است که در شرایط خاص مواجهه با ید رادیواکتیو، برای کاهش جذب این ماده در غده تیروئید استفاده می‌شود.
وی ادامه داد: این دارو برای مصرف عمومی و عرضه آزاد طراحی نشده است و تأمین، نگهداری و توزیع آن باید بر اساس دستورالعمل‌های تخصصی و با هماهنگی مراجع مسئول انجام شود.
تحویل قرص‌های یدید به اورژانس کشور
هاشمی درخصوص شیوه خرید و دریافت داروهای یدید پتاسیم گفت: این دارو توسط صنایع دارویی داخل کشور تولید و به سازمان اورژانس کشور تحویل شده و در حال حاضر به میزان کفایت در اختیار این سازمان قرار دارد. بنابراین، خرید و نگهداری خودسرانه آن از سوی مردم ضرورتی ندارد و مدیریت توزیع آن بر اساس ارزیابی مخاطرات و تصمیم مراجع مسئول انجام می‌شود.
علت هجوم مردم برای خرید قرص‌های ید
سخنگوی سازمان غذا و دارو در خصوص چرایی بالا رفتن تقاضای برای تهیه قرص‌های ید گفتا: به نظر می‌رسد انتشار اخبار مربوط به حوادث پرتوی، نگرانی‌های عمومی و برخی تبلیغات و اطلاعات غیرتخصصی در فضای مجازی در افزایش تقاضا برای این دارو تأثیرگذار بوده است. با این حال، مصرف قرص یدید پتاسیم برای عموم مردم ضرورت ندارد و صرف نگرانی از احتمال وقوع حادثه پرتوی، دلیلی برای تهیه یا مصرف آن نیست.
وی تأکید کرد: این دارو پس از ارزیابی سازمان اورژانس کشور به‌عنوان متولی مدیریت توزیع، در صورت شناسایی مناطق پرخطر و تعیین افراد در معرض خطر، در اختیار جمعیت هدف قرار می‌گیرد. بنابراین، مردم نیازی به تهیه و ذخیره‌سازی شخصی این دارو ندارند.
آیا قرص ید واقعا در برابر تشعشعات هسته‌ای مؤثر است؟
هاشمی در پاسخ به این پرسش که آیا قرص یدید پتاسیم واقعاً در برابر عوارض تشعشعات هسته‌ای مؤثر است، گفت: این دارو در شرایط مشخص می‌تواند با اشباع غده تیروئید از ید پایدار، از جذب ید رادیواکتیو جلوگیری کند و خطر آسیب تیروئیدی ناشی از آن را کاهش دهد. با این حال، قرص یدید پتاسیم محافظ عمومی در برابر تشعشعات هسته‌ای نیست و از بدن در برابر سایر مواد رادیواکتیو یا انواع تابش محافظت نمی‌کند.
وی تأکید کرد: تصور اینکه مصرف این قرص می‌تواند فرد را در برابر تمام مخاطرات ناشی از حوادث هسته‌ای و پرتوی ایمن کند، نادرست است. مصرف آن نیز باید صرفاً در شرایط مشخص و بر اساس اعلام و دستور مراجع مسئول انجام شود.
قرص ید در اختیار اورژانس قرار گرفته
سخنگوی سازمان غذا و دارو درخصوص توزیع قرص یدید پتاسیم در داروخانه‌ها گفت: قرص یدید پتاسیم برای عرضه عمومی و فروش آزاد در داروخانه‌ها در نظر گرفته نشده است. این دارو توسط صنایع دارویی داخلی تولید و به سازمان اورژانس کشور تحویل شده و در حال حاضر به میزان کافی در اختیار این سازمان قرار دارد.
وی تاکید کرد: مدیریت نگهداری و توزیع دارو بر عهده سازمان اورژانس کشور است و ارائه آن به مردم نیز پس از ارزیابی شرایط، شناسایی مناطق پرخطر و تعیین افراد در معرض خطر انجام می‌شود. از این رو، عرضه گسترده و بدون ضابطه این دارو در داروخانه‌ها مورد تأیید نیست.
هاشمی توضیح داد: سازمان اورژانس کشور به‌عنوان متولی مدیریت نگهداری و توزیع این دارو، پس از ارزیابی تخصصی مخاطرات، مناطق پرخطر و جمعیت در معرض خطر را شناسایی می‌کند و در صورت نیاز، دارو در اختیار افراد تعیین‌شده قرار خواهد گرفت. سازمان غذا و دارو نیز در چارچوب وظایف خود، مسئولیت‌های مربوط به تأمین و پشتیبانی دارویی را دنبال می‌کند.
اصل و ماهیت داروهای دلالان مشخص نیست
قرص یدید پتاسیم در داروخانه‌ها توزیع نمی‌شود
وی در واکنش به فروش داروهای یدید پتاسیم در داروخانه‌ها گفت: صرف درج عنوان قرص ید یا یدید پتاسیم در تبلیغات و صفحات فروش اینترنتی، اصالت و ماهیت دارو را تأیید نمی‌کند. تشخیص اینکه محصول عرضه‌شده واقعاً حاوی یدید پتاسیم است، چه میزان ماده مؤثره دارد و آیا از نظر کیفیت و ایمنی قابل قبول است، از طریق بررسی مشخصات فرآورده، مستندات ثبت و مجوزهای قانونی و در صورت لزوم آزمایش‌های تخصصی امکان‌پذیر است.
هاشمی تأکید کرد: به مردم توصیه می‌شود به تبلیغات فضای مجازی و ادعاهای فروشندگان درباره اثربخشی یا ضرورت مصرف این محصولات اعتماد نکنند و از خرید فرآورده‌های فاقد اصالت و مجوز خودداری کنند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو گفت: با توجه به اینکه این دارو به میزان کافی توسط صنایع دارویی داخل کشور تولید و در اختیار سازمان اورژانس کشور قرار گرفته است، ادعاهای مربوط به کمیاب بودن آن یا ضرورت خرید فوری و ذخیره‌سازی شخصی مبنای قابل قبولی ندارد. همچنین قیمت‌گذاری دلاری یا ادعای کمیاب بودن این دارو از سوی فروشندگان، به‌هیچ‌وجه دلیلی بر اصالت یا ضرورت مصرف آن نیست.
منشأ داروهای ضد هسته‌ای دلالان مشخص نیست
وی در پاسخ به این پرسش که دلالان قرص‌های یدید را از کجا تهیه می‌کنند، گفت: درباره منشأ محصولات عرضه‌شده توسط افراد و صفحات غیرمجاز، بدون بررسی و مستندات نمی‌توان اظهارنظر قطعی کرد. این محصولات ممکن است از مسیرهای غیررسمی وارد بازار شده باشند یا حتی از نظر ترکیب و ماهیت با آنچه فروشنده ادعا می‌کند، متفاوت باشند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو گفت: شناسایی منشأ، مسیر ورود و نحوه تأمین این فرآورده‌ها نیازمند بررسی مستندات و پیگیری توسط مراجع نظارتی و انتظامی ذی‌صلاح است. با این حال، باید تأکید کرد که قرص یدید پتاسیم مورد نیاز کشور توسط صنایع دارویی داخلی تولید و به سازمان اورژانس کشور تحویل شده و مدیریت توزیع آن نیز از مسیر تعیین‌شده انجام می‌شود.
وی تأکید کرد: برخورد با تخلفات مربوط به فروش اینترنتی غیرمجاز، تبلیغات فریبنده و فعالیت دلالان، حسب مورد با همکاری دستگاه‌های مسئول در حوزه نظارت بر فضای مجازی، تعزیرات حکومتی و مراجع انتظامی و قضایی دنبال می‌شود. مردم می‌توانند موارد مشکوک مربوط به عرضه و تبلیغ فرآورده‌های دارویی فاقد مجوز را از طریق سامانه‌های نظارتی گزارش کنند.
توزیع قرص‌های ید در اصفهان و نطنز واقعیت دارد؟
هاشمی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا توزیع قرص یدید پتاسیم در نطنز واقعیت دارد یا خیر، گفت: توزیع قرص یدید پتاسیم در مناطق مختلف کشور تابع ارزیابی تخصصی سازمان اورژانس کشور به‌عنوان متولی مدیریت این دارو است. این سازمان پس از بررسی مخاطرات احتمالی، مناطق پرخطر و جمعیت در معرض خطر را شناسایی می‌کند و در صورت نیاز، دارو در اختیار افراد تعیین‌شده قرار خواهد گرفت.
وی تأکید کرد: درباره ادعای توزیع این دارو در اصفهان، نطنز یا سایر مناطق، اعلام جزئیات و تأیید اطلاعات باید از سوی مراجع مسئول انجام شود. اصل موضوع این است که داروی مورد نیاز به میزان کفایت تولید داخل شده و در اختیار سازمان اورژانس کشور قرار دارد و توزیع آن نیز بر اساس ارزیابی و برنامه‌ریزی تخصصی صورت می‌گیرد.