همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: ساخت سازه‌های بزرگ فضایی همیشه با یک محدودیت اساسی روبه‌رو بوده است: موشک‌ها نمی‌توانند سازه‌هایی با ابعاد بسیار بزرگ را به‌صورت یکپارچه به مدار زمین منتقل کنند. به همین دلیل، مهندسان معمولا تجهیزات را به شکل تاشده به فضا می‌فرستند یا آن‌ها را در چند مرحله به یکدیگر متصل می‌کنند. اما فناوری جدید می‌تواند روش سومی را به این فرایند اضافه کند؛ ساخت سازه در همان جایی که قرار است مورد استفاده قرار بگیرد.
به گزارش مؤسسه فناوری کالیفرنیا (کلتک)، یک سامانه رباتیک خودکار که با حمایت آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته دفاعی آمریکا (دارپا) توسعه یافته، توانسته است برای نخستین بار یک سازه را به‌صورت مستقل در مدار زمین مونتاژ کند. این سامانه که ASTRA نام دارد، قطعات جداگانه را دریافت می‌کند و با اتصال آن‌ها به یکدیگر، بخش‌های مختلف یک سازه خرپایی را می‌سازد.
این روبات از یک بازوی مکانیکی متحرک تشکیل شده است که قطعات سازه را از محفظه‌های مخصوص برمی‌دارد و با استفاده از اتصالات طراحی‌شده، آن‌ها را در موقعیت مناسب قرار می‌دهد. پس از تکمیل هر بخش، سامانه یک لایه بازتابنده نازک را نیز روی آن نصب می‌کند تا در نهایت ساختاری شبیه یک آنتن بازتابنده فضایی شکل بگیرد.
هدف اصلی این پروژه، آزمایش امکان ساخت سازه‌های بسیار بزرگ در فضاست؛ سازه‌هایی که انتقال یکپارچه آن‌ها با موشک‌های امروزی امکان‌پذیر نیست. این فناوری در آینده می‌تواند برای ساخت آنتن‌های ارتباطی عظیم، تلسکوپ‌های فضایی بزرگ‌تر و صفحات خورشیدی با ابعاد گسترده مورد استفاده قرار بگیرد.
بیشتر بخوانید:
- آنتروپیک از نزدیک شدن هوش مصنوعی به خودبهبودی خبر داد
- تلسکوپ فضایی ناسا پس از ۲۲ سال سقوط کرد
- هوش مصنوعی راه تازه‌ای برای دیدن سیاره‌های پنهان پیدا کرد
سامانه ASTRA در ۳۰ مارس ۲۰۲۶ به مدار پایین زمین فرستاده شد و طی ماه‌های بعد عملیات مونتاژ را انجام داد. این محموله فضایی در ابتدا دو بخش از سازه را به‌صورت آماده حمل می‌کرد و قرار بود ربات با اتصال قطعات باقی‌مانده، یک آنتن بازتابنده به قطر ۱٫۴ متر بسازد. در جریان آزمایش، روبات موفق شد بخش سوم سازه را نیز در مدار مونتاژ کند.
با این حال، محدودیت زمانی مأموریت اجازه نداد تمام بخش‌های آنتن ساخته شود و پروژه در مرحله نمایش اولیه فناوری باقی ماند. با وجود این، پژوهشگران معتقدند آزمایش موفقیت‌آمیز نشان داده است که ساخت خودکار سازه‌های فضایی امکان‌پذیر است.
دارپا امیدوار است فناوری‌های توسعه‌یافته در این پروژه، در آینده ساخت سازه‌هایی به طول صدها متر یا حتی چند کیلومتر را در فضا ممکن کنند؛ سازه‌هایی که می‌توانند نسل تازه‌ای از تجهیزات ارتباطی، رصدی و تأمین انرژی را شکل دهند.