به گزارش همشهری آنلاین، در این نشست، نشست خبری دومین دوره جایزه جهانی صدر از ساعت ۱۰ تا ۱۲ روز شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ در سالن کنفرانس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد. در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدمهدی ایمانی‌پور، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و رئیس جایزه جهانی صدر، به تشریح اهداف و برنامه‌های دوره دوم این جایزه پرداخت.
هدف جایزه، عرضه جهانی نظریه‌های نوآورانه
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و رئیس جایزه جهانی صدر با تشریح رویکرد دوره دوم این جایزه اظهار کرد: هدف از برگزاری جایزه جهانی صدر فقط تقدیر از نظریه‌ها و آثار علمی نیست، بلکه شناسایی، حمایت، ترویج و عرضه بین‌المللی نظریه‌ها و اندیشه‌های نوآورانه در حوزه علوم انسانی و اسلامی در دستور کار قرار دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی ایمانی‌پور با اشاره به تجربه نخستین دوره جایزه در سال ۱۴۰۳ و تغییرات ایجادشده در دبیرخانه دوره دوم افزود: در دوره جدید تلاش شده است فرایند شناسایی و معرفی نظریه‌های علمی با دقت و گستره بیشتری دنبال شود و آثار و اندیشه‌هایی مورد توجه قرار گیرند که بتوانند به مسائل واقعی و نیازهای معاصر بشر پاسخ دهند.
رئیس جایزه جهانی صدر با تأکید بر اهمیت مسئله‌شناسی و معاصرت در ارزیابی نظریه‌ها تصریح کرد: اندیشه‌ای که قرار است در سطح جهانی مطرح شود، باید ناظر به مسائل زمانه باشد و بتواند برای پرسش‌ها و چالش‌های امروز جامعه بشری پاسخ و راه‌حل ارائه کند.
ایمانی‌پور با اشاره به ساختار دوره دوم جایزه گفت: این دوره در هشت رشته اصلی برگزار می‌شود و دو بخش ویژه نیز برای شناسایی نوآوری‌ها در اندیشه‌های شهید آیت‌الله سیدمحمدباقر صدر و آرا و نظریات نوآورانه رهبر شهید در نظر گرفته شده است. همچنین بخش جوان جایزه با هدف شناسایی و حمایت از اندیشمندان و نظریه‌پردازان زیر ۴۰ سال پیش‌بینی شده است.
او با اشاره به ظرفیت همکاری‌های علمی و بین‌المللی در این رویداد، از همکاری با حوزه‌های علمیه و مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه سخن گفت و افزود: ظرفیت‌های علمی کشورهای مختلف به‌ویژه کشورهایی همچون عراق و پاکستان می‌تواند در شناسایی و معرفی نظریه‌پردازان و آثار برجسته مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی درباره شیوه شناسایی و دریافت آثار نیز توضیح داد: آثار از سه مسیر مورد توجه قرار می‌گیرند؛ نخست، ثبت‌نام و ارائه آثار از سوی خود پژوهشگران و نظریه‌پردازان از طریق سامانه دبیرخانه، دوم، معرفی آثار و اندیشمندان از سوی نهادها، مراکز علمی، جشنواره‌ها و جوایز معتبر و سوم، شناسایی فعال نظریه‌پردازان و اندیشمندانی که ممکن است خودشان آثارشان را برای حضور در جایزه معرفی نکنند.
ایمانی‌پور با اشاره به ضرورت پاسخ‌گویی اندیشه اسلامی به پرسش‌های جهانی خاطرنشان کرد: موضوعاتی همچون حقوق بشر، محیط زیست، اقتصاد اسلامی و سبک زندگی از مسائلی هستند که اندیشه‌های اسلامی می‌توانند در مواجهه با آنها دیدگاه‌ها و پاسخ‌های خود را عرضه کنند. از این منظر، جایزه جهانی صدر بستری برای شناسایی این ظرفیت‌ها و رساندن آنها به مخاطبان جهانی است.
پایان جایزه، آغاز معرفی نظریه‌های اسلامی
معاون بین‌الملل حوزه‌های علمیه، با قدردانی از ابتکار سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در برگزاری جایزه جهانی صدر بر ضرورت هم‌افزایی حوزه و دانشگاه در عرصه نظریه‌پردازی و تولید علوم اسلامی تأکید کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمفید حسینی کوهساری با اشاره به شرایط کنونی جهان اظهار کرد: امروز جهان در دوران گذار و در یک نقطه عطف تاریخی قرار دارد. در این شرایط، تصویری که از ایران در بخش‌هایی از افکار عمومی جهان ارائه می‌شود، غالباً تصویری سیاسی، نظامی و مرتبط با مقاومت است در حالی که انقلاب اسلامی ایران در ذات خود یک حرکت گفتمانی، معرفتی و فرهنگی است و ظرفیت قدرت نرم معرفتی آن باید بیش از گذشته به جهان معرفی شود.
حسینی کوهساری با بیان اینکه اندیشه اسلامی ظرفیت ارائه گفتمان‌های مؤثر در عرصه جهانی را دارد به مفاهیمی همچون عدالت، فطرت، کرامت انسانی، عقلانیت، معنویت، خلافت انسان، جبهه واحد توحیدی و مقاومت اشاره کرد و گفت: این مفاهیم می‌توانند در تعامل با پرسش‌ها و نیازهای فکری جهان امروز مطرح شوند.
معاون بین‌الملل حوزه‌های علمیه با تشریح ظرفیت‌های علمی و پژوهشی حوزه اظهار کرد: حوزه‌های علمیه از ظرفیت گسترده‌ای در عرصه آموزش، پژوهش و تولید دانش برخوردارند و این ظرفیت باید با پیوست بین‌المللی همراه شود تا دستاوردهای آن بتواند در فضای علمی و فکری جهان حضور مؤثرتری داشته باشد.
او با اشاره به ظرفیت‌های تخصصی حوزه‌های علمیه از وجود بیش از ۳۰۰ رشته و گرایش تخصصی، حدود ۱۲ هزار استاد، بیش از ۶ هزار پژوهشگر و نزدیک به ۳۰ انجمن علمی و تخصصی سخن گفت و افزود: جایزه جهانی صدر می‌تواند زمینه‌ای برای معرفی این توان علمی و پژوهشی در سطح بین‌المللی فراهم کند.
حسینی کوهساری با تأکید بر اینکه فعالیت‌های بین‌المللی نباید به برگزاری مراسم اختتامیه محدود شود، تصریح کرد: پایان جایزه باید آغاز جریان تازه‌ای از فعالیت‌ها برای معرفی نظریه‌ها و شخصیت‌های برگزیده باشد.
او ادامه داد: برگزاری نشست‌های علمی، رونمایی از کتاب‌ها، گفت‌وگوهای بین‌المللی و برپایی کرسی‌های نقد و اندیشه در کشورهای مختلف می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. نمایندگی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور نیز ظرفیت مهمی برای پیگیری این فعالیت‌ها و معرفی نظریه‌های برگزیده به محافل علمی و دانشگاهی جهان دارند.
معاون بین‌الملل حوزه‌های علمیه تأکید کرد: جایزه جهانی صدر باید به بستری برای استمرار ارتباطات علمی و معرفی اندیشه‌های اسلامی تبدیل شود تا نظریه‌های برگزیده پس از پایان رویداد نیز در معرض گفت‌وگو، نقد و بررسی در سطح جهانی قرار گیرند.
حوزه علمیه ظرفیت پاسخ‌گویی به نیازهای تمدن نوین بشری را دارد
معاون پژوهشی حوزه‌های علمیه با اشاره به سابقه نظریه‌پردازی در سنت علمی شیعه اظهار کرد: اندیشه‌ورزی و تولید نظریه از عصر امام صادق(ع) در مکتب تشیع مورد توجه بوده و فلسفه و تفکر عقلانی در حوزه‌های علمیه همواره بر پایه تولید نظریه‌های جدید استوار بوده است.
حجت الاسلام فرهاد عباسی با بیان اینکه حوزه‌های علمیه هیچ‌گاه در دانش‌های گذشته متوقف نمانده‌اند، افزود: فقه پویا و فلسفه پویا در پی ارائه اندیشه‌های محکم و بنیادین مبتنی بر معرفت دینی برای تمام عرصه‌های زندگی بشر هستند. فلسفه، تفکر دینی و خود دین با ابعاد مختلف حیات انسان و ساختن دنیا و زندگی او پیوند دارند.
او با اشاره به ظرفیت پاسخ‌گویی مکتب تشیع و معارف اسلامی در شرایط امروز جهان گفت: به برکت انقلاب اسلامی، دین و مکتب تشیع و جعفری توانسته‌اند ظرفیت پاسخ‌گویی خود را در عرصه‌های متنوع زندگی بشر نشان دهند.
عباسی ادامه داد: امروز با توجه به شرایط و تحولات جهان، رسالت حوزه‌های علمیه، پژوهشگاه‌ها، مراکز پژوهشی حوزوی و پژوهشگران این حوزه برای پاسخ‌گویی به نیازهای تمدن نوین بشری بیش از گذشته اهمیت یافته است. پرسش‌های فراوانی نه‌تنها در داخل ایران، بلکه در سراسر جهان متوجه ایران، انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی و حوزه‌های علمیه شده است.
او با تأکید بر ضرورت پاسخ‌گویی مناسب به این پرسش‌ها اظهار کرد: اگر پاسخ‌های علمی و معرفتی به‌درستی تولید و سپس متناسب با مخاطبان جهانی عرضه شوند، می‌توانند مورد توجه افرادی قرار گیرند که در تعامل با ادیان، نحله‌ها و مکاتب مختلف فکری، هنوز پاسخ مناسبی برای پرسش‌های خود نیافته‌اند.
عباسی با اشاره به سیطره تفکر غربی و مادی‌گرایانه در جهان افزود: در شرایطی که به نظر می‌رسید تفکر مادی بر عرصه‌های مختلف زندگی بشر غلبه یافته است، امروز ندای دیگری در برابر آن قرار گرفته و نشان داده است که راه و پاسخ متفاوت و نتیجه‌بخشی نیز وجود دارد.
معاون پژوهشی حوزه‌های علمیه با اعلام آمادگی حوزه‌های علمیه برای مشارکت در این فعالیت علمی گفت: حوزه با افتخار آمادگی خود را برای مشارکت در این حرکت ارزشمند علمی اعلام می‌کند و این همکاری را در امتداد رسالت ذاتی حوزه می‌داند.
حجت الاسلام عباسی با اشاره به تحولات و توسعه ظرفیت‌های علمی حوزه پس از انقلاب اسلامی تصریح کرد: حوزه امروز با حوزه دهه‌های گذشته تفاوت‌های فراوانی دارد و ظرفیت‌های گسترده‌ای در عرصه پژوهش و تولید علم در آن شکل گرفته است.
عباسی در تشریح این ظرفیت‌ها به فعالیت بیش از ۱۰۰ مجله علمی دارای رتبه معتبر، انجمن‌های علمی در بیش از ۲۵ رشته متنوع و بیش از ۷۰ پژوهشکده، مرکز پژوهشی و پژوهشگاه معتبر در حوزه‌های علمیه قم و شهرهایی همچون تهران، اصفهان و خراسان اشاره کرد.
او همچنین طرح گفتمان انقلاب اسلامی و تولید بیش از پنج هزار اثر علمی در قالب‌های مورد نیاز انقلاب اسلامی و مخاطبان جهانی را از دیگر ظرفیت‌های حوزه برشمرد و گفت: حضور حوزه در این عرصه، استمرار وظیفه ذاتی آن در تولید و ترویج اندیشه دینی است و همکاری و پشتیبانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی می‌تواند به تقویت این مسیر کمک کند.
عباسی از پژوهشگران و نظریه‌پردازان حوزوی دعوت کرد جایزه جهانی صدر را فرصتی ارزشمند برای معرفی آثار و اندیشه‌های خود در سطح جهانی بدانند و افزود: این جایزه فرصتی است تا اندیشه‌هایی که در بستر حوزه‌های علمیه شکل گرفته و بخشی از سرمایه و افتخار این نهاد علمی است، به مخاطبان بین‌المللی عرضه شود.
او همچنین از مدیران و مراکز علمی حوزه‌های علمیه خواست در این رویداد همراهی کنند و آثار و دستاوردهای علمی خود را برای حضور در جایزه معرفی و ارسال کنند.
معاون پژوهشی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در ادامه با تأکید بر نقش رسانه‌ها در معرفی ظرفیت‌های علمی حوزه گفت: از اصحاب رسانه انتظار می‌رود روایت بین‌المللی تولیدات حوزه‌های علمیه را برجسته کنند. حوزه امروز صرفاً نهادی محدود به حجره یا مدرسه نیست، بلکه کانون تولید اندیشه، فرهنگ و تربیت میدانی پژوهشگران و اندیشمندان حوزوی است.
عباسی در پایان با تأکید بر اینکه نگاه به جایزه جهانی صدر نباید صرفاً به‌عنوان یک رویداد علمی باشد، خاطرنشان کرد: این جایزه می‌تواند زمینه‌ساز هموارسازی مسیر حکمرانی دینی باشد؛ مسیری که باید برای تحقق آرمان بلند بشریت، یعنی مهدویت، زمینه‌سازی کند.
در پایان این نشست، از پوستر فراخوان دومین دوره جایزه جهانی صدر رونمایی شد. بر اساس برنامه اعلام‌شده، دریافت آثار از ابتدای آذرماه آغاز می‌شود و اختتامیه این دوره نیز برای بهمن‌ماه پیش‌بینی شده است.