همشهری آنلاین - گروه سیاسی: یونا جرمی باب، خبرنگار ارشد نظامی و تحلیلگر اطلاعاتی روزنامه اسرائیلی جروزالم پست (The Jerusalem Post) در بخشهایی از یک تحلیل با عنوان «صبر راهبردی ایران در مذاکره با ترامپ پس از انتخابات میاندورهای آمریکا نتیجه داد»، نوشت:
اسرائیل و آمریکا در ژوئن ۲۰۲۵ و اوایل سال ۲۰۲۶ ضربات سنگینی به ایران وارد کردند و دولت ترامپ نیز طی ماههای اخیر با اجرای محاصره متقابل، در برابر تهران دست بالا را پیدا کرد.
با این حال، پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه در آمریکا، اگر جمهوری اسلامی بخواهد، اکنون میتواند صرفا با گذشت زمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را پشت سر بگذارد و از میدان به در کند.
در ماه ژانویه، دموکراتها قادر خواهند بود با آغاز تحقیقات، متوقف کردن انتصابها و حتی مسدود کردن بودجههای دفاعی، ترامپ را تحت فشار قرار دهند تا او را از معادلات مربوط به ایران خارج کنند.
آمریکا در این نبرد پیروز نمیشود
این نبردی است که ترامپ میتواند آن را به تعویق بیندازد، اما در واقع قادر به پیروزی در آن نیست. دلیل این وضعیت روشن است: هم دموکراتها و هم جمهوریخواهان (همانطور که نتایج انتخابات در تگزاس، کارولینای جنوبی و ایالتهای دیگری که دموکراتها بهندرت در آنها پیروز میشوند نشان داد) بهشدت از جنگ رویگردان شدهاند؛ یا دقیقتر بگوییم، از پیامدهای آن بر قیمت بنزین ناراضی هستند.
جمهوری اسلامی حاضر نیست در برنامه هستهای امتیازهای بلندمدت بدهد. این محاسبهای سرد و حسابشده بود که جمهوری اسلامی در مقاطع مختلف انجام داد؛ زمانی که میتوانست با دادن امتیازهایی در برنامه هستهای، خیلی زودتر بازسازی کشور و بهبود وضعیت اقتصادی را آغاز کند.
اما در عوض، ترجیح داد بقایای برنامه هستهای خود را حفظ کند و از دادن هرگونه امتیاز بلندمدت خودداری کند.
برای توضیح منطقی این تصمیم غیرمنطقی باید به یک نکته توجه کرد: ایران از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون نتوانسته است غنیسازی اورانیوم را از سر بگیرد. حتی اگر به نقطهای برسد که فشار آمریکا برداشته شود، ممکن است یک سال یا بیشتر طول بکشد تا دوباره بتواند اورانیوم غنیسازی کند. در چنین شرایطی، اگر ایران با توقف سهساله غنیسازی اورانیوم موافقت میکرد، چه چیزی را از دست میداد؟ تقریباً هیچچیز؛ شاید فقط چند ماه.
جمهوری اسلامی سرنگون نمیشود
ایران در دهه ۱۹۸۰، به مدت ۸ سال با عراق جنگید؛ جنگی که در آن بازنده بود [چطور ایران در جنگی که خاک خود را نداد بازنده است؟]، اما سرانجام دو طرف به آتشبسی رضایت دادند که در آن، برتری تسلیحاتی عراق تعیینکننده شروط پایان جنگ نشد.
هر کسی که به ترامپ مشاوره داده است جنگی ۴ یا ۶ هفتهای، یا ۴ تا ۶ ماه محاصره متقابل، قطعا نظام ایران را از پا درمیآورد، تاریخ این کشور را مطالعه نکرده است.
حالا چه اتفاقی ممکن است رخ دهد؟ ترامپ همچنان میتواند به همراه اسرائیل به ایران حمله کند.
چنین حملهای ممکن است برنامه هستهای و موشکی بالستیک ایران را بیش از پیش به عقب براند. همچنین میتواند قدرت نظامی کلی ایران را کاهش دهد و بخشهای دیگری از ساختار حاکمیت را تضعیف کند.
گزینه دیگر ترامپ، توافقی ضعیف با ایران است؛ توافقی که ممکن است با مشاهده شرایط سیاسی و از دست دادن کنترل کنگره به آن تن بدهد یا در نهایت ناچار به پذیرش آن شود.
حتی اگر ترامپ و اسرائیل در روزها یا هفتههای آینده به ایران حمله کنند، در این بازه زمانی نظام جمهوری اسلامی سرنگون نخواهد شد و همچنان میتواند در برابر هر توافقی که تمایلی به پذیرش آن ندارد، مقاومت کند.
در آستانه فاصله گرفتن
منافع اسرائیل چیست؟ نخستین نکتهای که اسرائیل باید درک کند این است که چه دور سوم جنگ با ایران بهزودی آغاز شود و چه نشود، واشنگتن و تلآویو در آستانه فاصله گرفتن از یکدیگر در قبال جمهوری اسلامی قرار دارند.
اسرائیل باید برای دستیابی به بهترین توافق ممکن درباره مسئله هستهای تلاش کند؛ موضوعی که برای ترامپ اهمیت دارد و دموکراتهای آمریکا نیز نمیخواهند در قبال آن بیش از اندازه ضعیف به نظر برسند. در مقابل، مسئله موشکهای بالستیک موضوعی است که حتی ترامپ نیز ممکن است اهمیت چندانی برای آن قائل نباشد.
اسرائیل باید خطوط قرمز خود را هم برای ترامپ و هم برای دموکراتهایی که قرار است کنترل کنگره را در دست بگیرند، بهروشنی مشخص کند. به این ترتیب، اگر ایران در آینده از این خطوط قرمز عبور کند، چه در زمینه هستهای و چه در حوزه موشکهای بالستیک، چنین اقدامی غافلگیرکننده نخواهد بود و آسیب کمتری به روابط اسرائیل و آمریکا وارد خواهد شد.
اسرائیل حتی میتواند بهصورت محرمانه با ترامپ و دموکراتهای کنگره به توافقی برسد که بر اساس آن، در صورت لزوم، چند هفته یا چند ماه فرصت نهایی در اختیار آنها قرار گیرد تا طی ۲ یا ۴ سال آینده توافق تکمیلی دیگری با ایران منعقد کنند؛ پیش از آنکه اسرائیل تصمیم به حمله بگیرد. چنین ترتیبی میتواند در صورت ضرورت اقدام نظامی، از میزان مخالفتها با آن بکاهد.
مهمتر از همه، اسرائیل باید همزمان گفتوگو و هماهنگی خود با آمریکا و متحدان اروپایی درباره ایران را بهمراتب بیشتر از سالهای اخیر افزایش دهد؛ اما در عین حال نباید فراموش کند که اگر «روز قیامت» [کنایه از روز رویارویی با ایران] فرا برسد، این کشور باید همواره برای اقدام مستقل و یکجانبه بهمنظور تضمین بقای خود آماده باشد.