همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: کلات، به‌عنوان قطب اصلی تولید گردو در خراسان رضوی، این روزها صحنه تماشایی کار و تلاش بی‌وقفه روستاییان است؛ جایی که نوای ضرباهنگ چوب‌های بلند بر شاخسار درختان و ریزش دانه‌های برکت، سکوت کوهستان را می‌شکند. «گردوتکانی» در این خطه، آیینی جمعی و پرمشقت است که دست‌ها را به رنگ پاییز می‌آراید و رنج یکساله را به شیرینی محصول پیوند می‌زند. این قاب‌ها، روایتی تصویری است از اوج برداشت مرواریدهای سبز در نگین کوهستانی خراسان و همت باغداران سختکوش کلات.
شهرستان کلات نادری در سال ۱۴۰۵ از ۶۵۰هکتار باغ گردو، بیش از هزار و ۵۰۰تن محصول برداشت کرده است.
گردوی کلات محصولی با مغز روغنی، طعم مطلوب و پوست چوبی نازک است که علاوه بر تأمین نیاز بازار محلی، به مشهد نیز عرضه می‌شود.
روستاهای سررود، حمام‌قلعه و سینی‌کهنه از مناطق تولید گردو در شهرستان کلات هستند که باغ‌های کوهستانی آنها بخشی از ظرفیت کشاورزی منطقه را تشکیل می‌دهند.
شرایط اقلیمی کلات در تولید گردوی باکیفیت نقش مؤثری دارد؛ با این حال، بیش از ۹۰درصد درختان گردو بومی و مرتفع هستند که برداشت محصول را برای باغداران دشوار کرده و گاهی به مصدومیت آنان منجر می‌شود.
در سال‌های گذشته، آفت کرم خراط خسارت زیادی به درختان گردو وارد کرد؛ اما با اقدامات کارشناسان حفظ نباتات، جمعیت این آفت طی دو سال اخیر کاهش یافته است.
گردوی کلات براساس ویژگی‌هایی مانند رنگ و میزان روغن مغز و ضخامت پوست چوبی، در سه درجه کیفی عرضه می‌شود.
در کنار حفظ کیفیت محصول، مقابله با آفات، رسیدگی به باغ‌ها و جبران خسارت‌های ناشی از سیلاب و تغییرات اقلیمی، از عوامل مؤثر در پایداری تولید این محصول در سال‌های آینده است.
باغ‌های گردوی کلات، علاوه بر نقش اقتصادی در منطقه، بخشی از ظرفیت کشاورزی و هویت بومی این شهرستان کوهستانی به‌شمار می‌روند.