همشهری آنلاین، شقایق عرفی نژاد: در باره آمار تماشاگران این سالنها اطلاعات دقیقی وجود ندارد، اما ۱۴۱ اجرا هر شب در تهران در طول یک ماه، عدد قابل ملاحظهای است. برای این که میزان بالا بودن این رقم را متوجه شوید در نظر بگیرید که در برادوی در منهتن آمریکا که مرکز مهم تئاتری این کشور است، هر شب بسته به فصل ۳۰ تا ۳۸ نمایش در ۴۱ سالن روی صحنه میرود و در پاریس که به تعدد اجراها در جهان معروف است، هر شب به طور میانگین ۳۰۰ تا ۳۲۰ تئاتر اجرا میشود.
در میان این نمایشها گونههای مختلفی وجود دارد که آنها را در سالنهای دولتی و خصوصی، تئاتر کودک و و تئاتر کمدی آزاد میتوان دستهبندی کرد. این را هم نمیشود اضافه نکرد که این اجراها البته فقط از جنبه کمی و آماری قابل توجهند، اگرنه وضعیت کیفی بیشتر نمایشها طوری است که اکبر زنجانپور در یک نشست که به تازگی برگزار شد، از این که ۶۰ سال از عمرش را صرف تئاتر کرده است، اظهار پشیمانی میکند.
از نمایشهای تاریخی تا کمدی در سالن های دولتی
در سالنهای رسمی دولتی و خصوصی، از جمله تئاترشهر، تماشاخانه ایرانشهر، تالار مولوی و تالار سنگلج، در مجموع در مهرماه ۷۸ نمایش روی صحنه رفتهاند. در تئاترشهر نمایشهای «کورش» کار نادر برهانی مرند، «جزیره» به کارگردانی اکبر زنجانپور، «بی امان؛ اشک» کار محسن بخشی، «بی چیز» با طراحی و کارگردانی حسنا قبادی و «بوران» کار کامبیز بنان اجرا داشتند که از میان آنها نمایش تاریخی کورش همچنان اجراهایش ادامه دارد. کورش البته تنها نمایش تاریخی مهرماه با موضوع شخصیتها و اساطیر ایرانی نبود. «آرش» به کارگردانی علی سرابی که در هتل اسپیناس پالاس روی صحنه رفت، «سیاوش» کار حسین پارسایی، اجراشده در سالن تنیس باشگاه انقلاب و «پسران فریدون» به کارگردانی علیرضا معتمدی در تالار وحدت نمایشهای دیگری بودند که با این مضمون و با صحنه و دکور گرانقیمت و بازیگران شناختهشده اجرا رفتند و این اتفاق در شرایطی رخ داده که پیش از این اجرای حتی یکی از این نمایشها مقدور نبود. بخش دیگری از نمایش ها هم البته کمدیها هستند.
تئاتر کودک فقط ۱۲ اجرا
از ۱۴۱ نمایش اجراشده در مهرماه تهران، سهم تئاتر کودک تنها ۱۲ اجرا بوده است. نمایشهای مأموریت غیرممکن ۲، بستور سپهسالار کوچک، ونوش و کوهستان دنیای اسمارتیزی، گارفیلد، پینوکیو، هپل تنبل و خروس قهرمان، کلوچه جادویی، جوجه کلاغ شکمو، سیندرلای کارتنی، نیم وجبی، راپونزل و مینیونها نمایشهایی هستند که در تالار هنر، فرهنگسراها و کانون پرورش فکری اجرا شدهاند.
کمدیهای آزاد
اما بخش عمده ای از نمایشهای اجراشده ماه گذشته، نمایشهایی بودند که آنها را با نام تئاتر آزاد میشناسیم. یعنی کمدیهایی که خارج از استانداردهای صحنهای و با شوخیهای بزرگسالانه مکرر، تماشاگران زیادی دارند. در این نمایشها بازیگران تئاتری یا سینمایی حضور ندارند، اما تماشاگرانشان بسیار خوب آنها را میشناسند. آنها نه دنبال بازی خوب هستند، نه برای دیدن دکور و صحنه آمدهاند و نه حتی داستان نمایش برایشان چندان اهمیت دارد. این تماشاگران صرفا برای خنده آمدهاند و مادام که این نمایشها بخندانندشان به دیدن آنها میروند. برای دست اندرکاران این تئاترها هم فقط خنده مخاطب و پولی که در برابرش به دست میآورند، اهمیت دارد. در مهرماه ۵۱ اجرا از این دست نمایشها در پردیسهای سینمایی و مرکز خریدهای بزرگ روی صحنه رفتند و ۱۸۲ هزار و ۵۰۹ تماشاگر داشتند. این نمایشها که با بلیتهای ۵۰۰ هزار تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اجرا شدند، گردش مالی بسیار خوبی هم داشتند: ۱۳۳ میلیارد و ۶۶۱ میلیون تومان.