به گزارش همشهری آنلاین، درحالی که شرکت آمریکایی اسپیس‌ایکس با شبکه استارلینک بخش بزرگی از بازار اینترنت ماهواره‌ای جهان را در اختیار گرفته، چین با سرمایه‌گذاری گسترده در فناوری‌های فضایی تلاش می‌کند جایگاهی جدی در این بازار به دست آورد. پکن با توسعه دو پروژه عظیم ماهواره‌ای، قصد دارد هزاران ماهواره را در مدار زمین مستقر کند و اینترنت پرسرعت را به مناطق مختلف جهان برساند.
این رقابت صرفاً اقتصادی نیست. حالا اینترنت ماهواره‌ای به یکی از ابزارهای راهبردی در حوزه امنیت، ارتباطات و نفوذ فناوری تبدیل شده است.
دو پروژه بزرگ برای رقابت با آمریکا
- چین دو شبکه اصلی اینترنت ماهواره‌ای با نام‌های «چیان‌فان» و «گوئووانگ» را توسعه می‌دهد. پروژه چیان‌فان که با نام بین‌المللی «اسپیس‌سیل» شناخته می‌شود، با حمایت شانگهای فعالیت می‌کند و هدف بلندمدت آن استقرار بیش از ۱۵ هزار ماهواره است.
- پروژه گوئووانگ نیز توسط یک شرکت دولتی اداره می‌شود و برای ایجاد شبکه‌ای متشکل از حدود ۱۳ هزار ماهواره طراحی شده است. این شبکه علاوه بر خدمات عمومی، می‌تواند برای ارتباطات راهبردی و دولتی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
فاصله زیاد با استارلینک
- چین از سال ۲۰۲۴ استقرار عملیاتی دو شبکه بزرگ خود را آغاز کرده و تعداد ماهواره‌های آن‌ها پیوسته افزایش یافته است.
- براساس اطلاعات منتشرشده در اکتبر ۲۰۲۶، حدود ۲۵۶ ماهواره چیان‌فان و بیش از ۲۰۰ ماهواره گوئووانگ به فضا پرتاب شده‌اند؛ هرچند تعداد ماهواره‌های واقعاً عملیاتی ممکن است کمتر باشد.
- در مقابل، استارلینک بیش از ۱۱ هزار ماهواره در مدار دارد و خدمات آن در کشورهای متعددی عرضه می‌شود. به همین دلیل، شبکه‌های چینی هنوز در مرحله توسعه قرار دارند و به پوشش تجاری گسترده نرسیده‌اند.
ابزاری فراتر از ارتباطات
- هدف چین تنها ارائه اینترنت به مناطق دورافتاده نیست. این فناوری می‌تواند ارتباطات کشتی‌ها، هواپیماها و مناطق فاقد زیرساخت مخابراتی را تأمین کند.
- تجربه جنگ اوکراین نشان داده که شبکه‌های ماهواره‌ای می‌توانند در حفظ ارتباطات هنگام جنگ و آسیب‌دیدن زیرساخت‌های زمینی نقش مهمی ایفا کنند.
- در تازه‌ترین آزمایش اعلام‌شده، پژوهشگران چینی موفق شده‌اند با استفاده از شبکه گوئووانگ یک تماس تصویری ماهواره‌ای میان قطب شمال و جنوب برقرار کنند؛ آزمایشی که در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ رسانه‌ای شد.
آینده رقابت در مدار زمین
- چین برای رسیدن به اهداف خود باید ظرفیت تولید ماهواره، پرتاب‌های فضایی و تجهیزات دریافت اینترنت را به‌شدت افزایش دهد.
- در عین حال، توسعه هم‌زمان چند منظومه عظیم ماهواره‌ای نگرانی‌هایی درباره افزایش زباله‌های فضایی، احتمال برخورد ماهواره‌ها و ازدحام مدارهای نزدیک زمین ایجاد کرده است.