همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: هوش مصنوعی مولد در مدت کوتاهی از یک فناوری تازه به ابزاری برای یادگیری، نوشتن، برنامه‌ریزی و انجام کارهای روزمره تبدیل شده است. گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهند امارات متحده عربی و سنگاپور از نظر میزان استفاده از این فناوری در میان کشورهای پیشتاز قرار دارند؛ اما شکل استفاده مردم از هوش مصنوعی نیز به‌اندازه میزان استقبال آن‌ها اهمیت دارد.
امارات و سنگاپور در صدر استفاده از هوش مصنوعی
بر اساس گزارش مؤسسه Microsoft AI Economy Institute که در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد، استفاده از هوش مصنوعی مولد در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ در جهان افزایش یافت و تقریباً از هر شش نفر در جهان، یک نفر از این ابزارها استفاده می‌کرد.
در این گزارش، امارات متحده عربی با نرخ استفاده ۶۴ درصدی در میان جمعیت در سن کار، در رتبه نخست قرار گرفت. سنگاپور با ۶۰٫۹ درصد در جایگاه دوم بود. نروژ، ایرلند، فرانسه و اسپانیا نیز از کشورهای پیشتاز معرفی شدند. در مقابل، میزان استفاده در ایالات متحده ۲۸٫۳ درصد گزارش شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد پیشتازی در تولید فناوری لزوماً به معنای پیشتازی در استفاده عمومی از آن نیست.
بیشتر بخوانید:
- هوش مصنوعی چگونه مسیر پژوهش‌های علمی را تغییر می‌دهد؛ از جست‌وجوی مقاله تا تحلیل داده‌ها
- محبوب‌ترین شبکه‌های اجتماعی جهان؛ ردیت در صدر
مردم در زندگی روزمره چه استفاده‌ای از هوش مصنوعی دارند؟
در نظرسنجی جهانی Google و Ipsos که در ۲۱ کشور و با مشارکت ۲۱ هزار نفر انجام شد، یادگیری و درک مفاهیم تازه برای نخستین بار به مهم‌ترین انگیزه گزارش‌شده برای استفاده از هوش مصنوعی تبدیل شد.
بر اساس نتایج منتشرشده در ژانویه ۲۰۲۶، ۷۴ درصد کاربران شرکت‌کننده گفته‌اند از هوش مصنوعی برای یادگیری موضوعی جدید یا درک یک مفهوم پیچیده استفاده می‌کنند.
این بررسی نشان می‌دهد هوش مصنوعی دیگر صرفاً ابزاری برای سرگرمی یا کنجکاوی نیست و در حال تبدیل‌شدن به وسیله‌ای برای یادگیری و حل مسائل واقعی است. البته نتایج این نظرسنجی مربوط به کشورهای بررسی‌شده است و نباید بدون اطلاعات بیشتر به تمام مردم جهان تعمیم داده شود.
دانش‌آموزان، معلمان و والدین؛ کاربران پرمصرف
در نظرسنجی Google، ۸۵ درصد دانش‌آموزان بزرگسال شرکت‌کننده گفته‌اند از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. از میان دانش‌آموزان استفاده‌کننده، ۸۳ درصد برای کمک به تکالیف و ۷۸ درصد برای درک موضوعات پیچیده از این فناوری کمک می‌گیرند.
در میان معلمان شرکت‌کننده نیز ۸۱ درصد استفاده از هوش مصنوعی را گزارش کرده‌اند. یادگیری موضوعات تازه و صرفه‌جویی در زمان از کاربردهای مهم این ابزارها برای معلمان بوده است.
والدین نیز از این روند عقب نمانده‌اند: ۷۶ درصد آن‌ها گفته‌اند از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. کمک به کارهای شغلی، یادگیری و حتی بررسی گزینه‌های تغییر شغل یا راه‌اندازی کسب‌وکار از کاربردهای گزارش‌شده در این گروه بوده است.
تولید تصویر و محتوای چندرسانه‌ای
یکی دیگر از روندهای قابل‌توجه، گسترش استفاده از هوش مصنوعی برای تولید و تحلیل محتوای چندرسانه‌ای است.
طبق گزارش OpenAI، در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، پیام‌های مرتبط با محتوای چندرسانه‌ای ۷٫۸ درصد از پیام‌های بررسی‌شده را تشکیل می‌دادند. این سهم در کشورهایی مانند برزیل و کلمبیا از ۱۰ درصد نیز فراتر رفته بود.
این دسته از کاربردها می‌تواند شامل کار با تصویر و دیگر انواع محتوای چندرسانه‌ای باشد. بااین‌حال، آمار یادشده سهم پیام‌های طبقه‌بندی‌شده را نشان می‌دهد، نه درصد جمعیت هر کشور که از هوش مصنوعی برای تولید تصویر استفاده می‌کنند.
آیا کشورهایی که بیشتر از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، هوشمندتر یا پیشرفته‌ترند؟
مقایسه آمار کشورها نیازمند دقت است. میزان استفاده می‌تواند تحت‌تأثیر دسترسی به اینترنت، قیمت خدمات، زبان، آموزش دیجیتال، سیاست‌های دولت و دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی قرار بگیرد.
به گزارش Microsoft AI Economy Institute، رتبه‌بندی‌های مختلف الزاماً نتایج یکسانی ندارند؛ زیرا بعضی از آن‌ها میزان استفاده از محصولات هوش مصنوعی را در جمعیت در سن کار می‌سنجند، درحالی‌که برخی دیگر به پیام‌های ارسالی به یک سرویس مشخص یا نتایج نظرسنجی از افراد تکیه می‌کنند.
ازاین‌رو، نمی‌توان صرفاً بر اساس یک رتبه‌بندی نتیجه گرفت که مردم یک کشور در تمام زمینه‌ها بیشتر از مردم کشور دیگر از هوش مصنوعی بهره می‌برند.
درباره ایران نیز برای مقایسه دقیق با کشورهایی مانند ژاپن، امارات و سنگاپور، به داده‌های ملی و قابل‌مقایسه نیاز داریم. بدون چنین داده‌هایی، اعلام یک درصد مشخص برای کل جمعیت ایران یا رتبه دادن به آن در مقایسه جهانی قابل‌اتکا نخواهد بود.
هوش مصنوعی به بخشی از زندگی روزمره تبدیل می‌شود
مجموع این داده‌ها تصویری از فناوری‌ای ارائه می‌کند که کاربردهای آن به‌سرعت در حال گسترش است. دانش‌آموزان برای یادگیری، معلمان برای آماده‌سازی فعالیت‌های آموزشی، والدین برای حل مسائل روزمره و کارکنان برای نوشتن، تحلیل و انجام وظایف از هوش مصنوعی کمک می‌گیرند.