همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: کهکشان‌ها برخلاف ظاهر آرامشان، محیط‌هایی پویا هستند که در آن‌ها ستاره‌ها متولد می‌شوند، سیاه‌چاله‌ها جریان‌های عظیم ماده و انرژی را به فضا پرتاب می‌کنند و گرانش، سرنوشت ساختارهای کیهانی را تغییر می‌دهد. اکنون مجموعه‌ای از تصاویر جدید ناسا، با ترکیب مشاهدات چند رصدخانه فضایی، امکان بررسی دقیق‌تر این فرایندها را فراهم کرده است. این تصاویر نه‌تنها زیبایی خیره‌کننده جهان را نشان می‌دهند، بلکه ابزارهایی علمی برای درک بهتر گذشته و آینده کهکشان راه شیری نیز به شمار می‌روند.
ترکیب چند تلسکوپ برای دیدن بخش‌های پنهان جهان
این مجموعه شامل تصاویر ۱۶ کهکشان است که با ترکیب داده‌های رصدخانه پرتو ایکس چاندرا و تلسکوپ‌هایی مانند جیمز وب و هابل تهیه شده‌اند. هر تلسکوپ بخش متفاوتی از جهان را بررسی می‌کند و کنار هم قراردادن داده‌های آن‌ها به دانشمندان اجازه می‌دهد پدیده‌هایی را مطالعه کنند که در یک طول‌موج به‌تنهایی قابل‌مشاهده نیستند.
برای مثال، داده‌های پرتو ایکس می‌توانند گازهای بسیار داغ و پرانرژی را آشکار کنند؛ درحالی‌که مشاهدات فروسرخ جیمز وب برای بررسی نواحی پوشیده از غبار و مطالعه شکل‌گیری ستاره‌ها کاربرد دارند. تصاویر هابل نیز اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار کهکشان‌ها ارائه می‌کنند.
بیشتر بخوانید :
-
دانشمندان برای پیدا کردن سیاه‌چاله‌های راه شیری از مردم کمک خواستند
-
دانشمندان یک سیگنال رادیویی مرموز از فاصله ۲۳۸ سال نوری دریافت کردند
جریان‌های عظیم انرژی توسط سیاه‌چاله‌ها
به گزارش ScienceDaily یکی از پدیده‌های قابل‌مشاهده در این تصاویر، فوران‌های پرانرژی مرتبط با سیاه‌چاله‌هاست. این اجرام می‌توانند بر محیط اطراف خود تأثیر بگذارند و در برخی شرایط، جریان‌هایی از ذرات و انرژی را به فواصل بسیار دور پرتاب کنند.
بررسی این فوران‌ها برای اخترشناسان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فعالیت سیاه‌چاله‌ها می‌تواند بر گاز موجود در کهکشان تأثیر بگذارد و شرایط شکل‌گیری ستاره‌های جدید را تغییر دهد.
کهکشان‌هایی که سرنوشت متفاوتی دارند
این مجموعه همچنین تفاوت‌های چشمگیر میان کهکشان‌ها را نشان می‌دهد.
کهکشان NGC ۱۵۶۹ نمونه‌ای از محیط‌هایی است که در آن‌ها دوره‌های شدید شکل‌گیری ستاره رخ‌داده است. در مقابل، کهکشان NGC ۶۶۰ ساختاری موسوم به «حلقه قطبی» دارد؛ حلقه‌ای از ستاره‌ها و گاز که نسبت به صفحه اصلی کهکشان جهت‌گیری متفاوتی دارد.
کهکشان مسیه ۹۰ نیز نمونه‌ای از تأثیر محیط کیهانی بر تحول کهکشان‌هاست. این کهکشان هنگام حرکت در خوشه کهکشانی سنبله، بخشی از گاز موردنیاز برای شکل‌گیری ستاره‌های جدید را از دست می‌دهد.
شرایط متفاوت کهکشان ها
هدف از چنین مجموعه‌هایی تنها نمایش تصاویر زیبا نیست. دانشمندان با مقایسه کهکشان‌هایی که شرایط متفاوتی دارند، می‌توانند نقش گرانش، فعالیت سیاه‌چاله‌ها، انفجارهای ستاره‌ای و تعامل میان کهکشان‌ها را در تحول آن‌ها بهتر بررسی کنند.
این مطالعات همچنین به شناخت بهتر تاریخ کهکشان راه شیری کمک می‌کنند؛ زیرا فرایندهایی که امروز در کهکشان‌های دیگر مشاهده می‌شوند، می‌توانند سرنخ‌هایی درباره مراحل گذشته تحول کهکشان خودمان ارائه دهند.