همشهری آنلاین - گروه سیاسی: علی بیگدلی، کارشناس سیاست اروپا در یادداشتی درباره اعتراضات فرانسه و نسبت جنگ ایران با شرایط ناپایدار ایجاد شده در این کشور اروپایی به همشهری آنلاین گفت:
جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز، با افزایش قیمت نفت و سوخت، فشار اقتصادی بر کشورهای اروپایی را افزایش داده است؛ فشاری که در فرانسه نیز خود را نشان میدهد. با این حال، برای درک نارضایتیها و اعتراضات در این کشور، نباید تنها به پیامدهای جنگ و افزایش قیمت انرژی توجه کرد. مشکلات اقتصادی و معیشتی، فقر در حاشیه شهرها، نارضایتی از نظام آموزشی و مسائل مربوط به مهاجرت، از جمله عواملی هستند که در شکلگیری و گسترش این اعتراضات نقش دارند.
بالا رفتن قیمت نفت بر همه کشورهای جهان، بهویژه کشورهای اروپایی که از دریافت نفت و گاز روسیه محروم شدهاند، تاثیر گذاشته است. این مسئله برای کشاورزان و بخش حملونقل، بهخصوص وسایل نقلیه سنگین، اهمیت زیادی دارد. افزایش قیمت سوخت یکی از مشکلاتی است که به مشکلات قبلی اضافه شده است.
برای فهم ریشه این نارضایتیها باید به وضعیت اجتماعی و اقتصادی فرانسه توجه کنیم. در حاشیه شهر پاریس، جمعیت بزرگی از مهاجران، از جمله مسلمانان، زندگی میکنند که بسیاری از آنها با فقر و مشکلات معیشتی روبهرو هستند. در چنین شرایطی، حتی ممکن است خانوادهها در تامین هزینههای تحصیل فرزندانشان با مشکل مواجه شوند.
نارضایتیهای مربوط به مدارس و شرایط آموزشی نیز در بروز اعتراضات نقش داشته است. در پاریس صدها مدرسه وجود دارد که مشکلات اقتصادی و محدودیت منابع، اداره آنها را دشوار کرده است. تغییراتی که در نظام آموزشی ایجاد شده، از جمله تغییر در شیوه ارزیابی و معدل دانشآموزان، نارضایتیهایی میان دانشآموزان و اولیای آنها به وجود آورده است. اما هرچه این اعتراضات ادامه پیدا میکند، بیشتر رنگ اقتصادی به خود میگیرد.
ساختار سیاسی فرانسه نیز در گسترش اعتراضات اهمیت دارد. در این کشور، تشکلهای صنفی و سندیکاها نقش مهمی در سازماندهی اعتراضات دارند. وقتی دانشآموزان ناراضی میشوند، معلمان نیز ممکن است به آنها بپیوندند و پس از آن، کارگران هم وارد میدان شوند. به همین دلیل، گاهی یک نارضایتی کوچک به بحرانی گسترده تبدیل میشود و امنیت اجتماعی را تحت تاثیر قرار میدهد.
در چنین شرایطی، اتهامزنی سیاسی نیز آغاز میشود. مکرون دبیرکل حزب کمونیست را به دامن زدن به اعتراضات متهم کرده است. البته باید توجه داشت که احزاب سیاسی، بهویژه در آستانه انتخابات، تلاش میکنند از نارضایتیهای اجتماعی برای جلب حمایت گروههای مختلف، از جمله کارگران، استفاده کنند. با این حال، سوال اصلی این است که چرا چنین نارضایتیهایی به وجود آمده است؛ نه اینکه کدام حزب از آنها حمایت میکند.
از سوی دیگر، مسئله مهاجرت نیز در سیاست فرانسه جایگاه مهمی دارد. جریان راست افراطی، از جمله ماری لوپن، بر محدود کردن مهاجرت تاکید میکند و معتقد است ورود مهاجران بر فرهنگ و ارزشهای اجتماعی فرانسه تاثیر گذاشته است. در مقابل، احزاب چپ و سوسیالیست نیز هرکدام دیدگاههای متفاوتی درباره این مسائل دارند. بنابراین، جامعه فرانسه در آستانه انتخابات با مجموعهای از مسائل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی روبهرو است.