به گزارش همشهری آنلاین، فاطمه کریمی در گفت و گو با همشهری با اشاره به اقدامات شهرداری تهران برای کاهش آلودگی صوتی اظهار کرد: آلودگی صوتی یکی از آلاینده‌های نامرئی شهری است که اگرچه مانند دود و ذرات معلق دیده نمی‌شود، اما می‌تواند خواب، آرامش، تمرکز، سلامت روان و حتی سلامت قلب و عروق شهروندان را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: سازمان بهداشت جهانی نیز آلودگی صوتی را از عوامل مؤثر بر سلامت می‌داند و بر ضرورت کاهش مواجهه با صدا، به‌ویژه صدای ناشی از حمل‌ونقل، تأکید دارد. در سیاست‌گذاری‌های شهری جهان نیز حفظ فضاهای آرام در کنار کنترل منابع آلاینده، به یکی از اصول مهم مدیریت محیط‌زیست شهری تبدیل شده است. کریمی ادامه داد: در تهران نیز با همین رویکرد، پیشنهاد نامگذاری یک «روز آرام» و ثبت آن در تقویم رسمی کشور از سوی مدیریت شهری به دولت ارائه شده است؛ پیشنهادی که می‌تواند فرصتی برای توجه بیشتر به حق شهروندان برای برخورداری از آرامش باشد.
اجرای ۸۰ درصد برنامه کاهش آلودگی صوتی تهران
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با اشاره به پشتوانه قانونی مدیریت آلودگی صوتی در پایتخت گفت: ماده ۲۹ قانون هوای پاک، ایجاد آلودگی صوتی توسط منابع ثابت و متحرک را ممنوع کرده و آیین‌نامه اجرایی آن نیز چارچوب کنترل این منابع را مشخص کرده است. همچنین مصوبه برنامه عملیاتی کاهش آلودگی صوتی شهر تهران که در سال ۱۳۹۴ به تصویب شورای اسلامی شهر تهران رسید، مهم‌ترین سند شهری در این حوزه به شمار می‌رود.
وی افزود: شهرداری تهران در اجرای قانون هوای پاک، خود را در کنار سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌بیند و تلاش کرده است از ظرفیت‌های اجرایی مدیریت شهری برای تدوین ضوابط، تعریف پروژه‌ها و حل مسائل مرتبط با آلودگی صوتی استفاده کند.
کریمی با اشاره به تشکیل کمیته کنترل و پایش آلودگی صوتی شهر تهران اظهار کرد: این کمیته ۱۲ عضو دارد و ریاست آن بر عهده معاونت حمل‌ونقل و ترافیک و دبیرخانه آن بر عهده شرکت کنترل کیفیت هواست. نمایندگان شورای شهر، معاونت‌های مختلف شهرداری، سازمان حفاظت محیط‌زیست، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت بهداشت نیز در آن حضور دارند. وی با بیان اینکه این کمیته طی سال‌های گذشته هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف را برای اجرای مصوبه کاهش آلودگی صوتی دنبال کرده است، گفت: حدود ۸۰ درصد احکام و اقدامات پیش‌بینی‌شده در این مصوبه اجرایی شده است.
تهیه نقشه آلودگی صوتی و بررسی آثار آن بر سلامت شهروندان
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، تهیه نقشه آلودگی صوتی شهر تهران، تهیه نقشه حریم صوتی و بارگذاری آن در طرح تفصیلی، شناسایی و اولویت‌بندی پهنه‌های دارای آلودگی صوتی غیرمجاز، ارزیابی عملکرد و میزان رضایتمندی از دیوارهای صوتی بزرگراه‌ها، بررسی اپیدمیولوژیک آثار آلودگی صوتی بر سلامت جسمی و روانی شهروندان و تدوین دستورالعمل آزمون صدای اگزوز وسایل نقلیه در مراکز معاینه فنی را از جمله اقدامات انجام‌شده در این حوزه برشمرد.
کریمی ادامه داد: در سال‌های اخیر، رویکرد مدیریت شهری صرفاً به پایش و اندازه‌گیری آلودگی صوتی محدود نمانده و تلاش شده است کنترل صدا به فرآیندهای اصلی برنامه‌ریزی و ساخت‌وساز شهری وارد شود.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کنترل صدای ناشی از فعالیت‌های ساختمانی و عمرانی گفت: در این زمینه، توجه به اجرای مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان، مربوط به عایق‌بندی و تنظیم صدا، به‌ویژه برای پلاک‌های واقع در حریم صوتی بزرگراه‌ها، اهمیت دارد. رعایت الزامات این مبحث به‌عنوان بندی مستقل در فرآیند صدور پروانه ساختمان مورد توجه قرار گرفته و برای آن چک‌لیست اجرایی طراحی شده است.
به گفته مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، در ارزیابی زیست‌محیطی پروژه‌ها نیز آلودگی صوتی جایگاه پررنگ‌تری پیدا کرده است؛ به‌گونه‌ای که در طرح‌هایی مانند بازنگری ضوابط شهرسازی خیابان ولیعصر و پروژه بهبود عملکرد دیوارهای صوتی بزرگراه چمران، صدا به یکی از مؤلفه‌های کیفیت محیط شهری تبدیل شده است. وی همچنین تدوین دستورالعمل شبکه پایش خطوط ریلی را برای نخستین بار در کشور، گامی در جهت توسعه پایش و مدیریت علمی منابع صوتی دانست.
صدای بزرگراه‌های تهران تا ۲۵ دسی‌بل بالاتر از حد مجاز
کریمی با اشاره به وضعیت آلودگی صوتی در تهران اظهار کرد: بررسی‌های موجود نشان می‌دهد تراز صدا در بزرگراه‌های شهر تهران در ساعات روز به حدود ۷۰ تا ۸۰ دسی‌بل می‌رسد؛ این در حالی است که حدود ۷۰ درصد کاربری‌های پیرامون بزرگراه‌ها مسکونی است.
وی افزود: حد مجاز صدای روزانه در کاربری‌های مسکونی ۵۵ دسی‌بل و در ساعات شب ۴۵ دسی‌بل تعیین شده است؛ بنابراین، ساکنان مناطق پیرامون بزرگراه‌ها در معرض ترازهای صوتی قرار دارند که در برخی موارد حدود ۲۰ تا ۲۵ دسی‌بل بالاتر از حد مجاز روزانه است.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران تأکید کرد: این اعداد تنها بیانگر یک اختلاف آماری نیستند، بلکه از شرایط زندگی خانواده‌هایی حکایت دارند که خانه‌هایشان در مجاورت بزرگراه‌ها قرار دارد؛ از کودکانی که به محیطی آرام برای مطالعه نیاز دارند تا سالمندانی که باید از خواب و استراحت کافی برخوردار باشند.
وی با اشاره به تشکیل کمیته کاهش آلودگی صوتی شهر تهران در تیرماه ۱۴۰۴ با هدف تمرکز بیشتر بر اقدامات اجرایی گفت: در این مسیر، علاوه بر مرمت و بهسازی دیوارهای صوتی موجود، تدوین «نظامنامه طراحی، اجرا و نگهداری دیوارهای صوتی» نیز در دستور کار قرار گرفته است.
کریمی توضیح داد: این نظامنامه می‌تواند چارچوبی واحد برای انتخاب، طراحی، اجرای صحیح، ارزیابی و نگهداری دیوارهای صوتی در شهر تهران فراهم کند.
ضرورت تقویت بودجه کاهش آلودگی صوتی
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با بیان اینکه مدیریت آلودگی صوتی تنها با نصب دیوارهای صوتی، بهسازی آسفالت و استفاده از تجهیزات پایش محقق نمی‌شود، اظهار کرد: بخشی از آلودگی صوتی ناشی از رفتارهای روزمره شهروندان، از جمله استفاده غیرضروری از بوق، صدای نامتعارف وسایل نقلیه و نحوه فعالیت کارگاه‌ها، مراکز تجاری و مشاغل است؛ ازاین‌رو، آموزش و فرهنگ‌سازی نیز بخش جدایی‌ناپذیر سیاست‌های کاهش آلودگی صوتی محسوب می‌شود.
وی افزود: در سال‌های گذشته، برنامه‌های آموزشی برای گروه‌های مختلف، از دانش‌آموزان تا کارکنان شهرداری، با استفاده از ظرفیت متخصصان و کارشناسان حوزه صدا در شرکت کنترل کیفیت هوای تهران برگزار شده است. همچنین از ظرفیت پارک‌های ترافیک برای آموزش رفتار صحیح ترافیکی و آگاهی‌بخشی درباره آثار زیست‌محیطی و صوتی رفتارهای ترافیکی استفاده شده است.
کریمی ادامه داد: هدف این است که شهروندان نه‌تنها مخاطب قوانین، بلکه شریک مدیریت شهری در ساختن شهری آرام‌تر باشند.
وی با اشاره به محدود بودن سهم مستقیم طرح‌ها و پروژه‌های کاهش آلودگی صوتی در مقایسه با حجم اعتبارات حوزه حمل‌ونقل و ترافیک گفت: اگر قرار است شهر زیست‌پذیر، انسان‌محور و سالم از یک شعار به تجربه‌ای روزمره برای شهروندان تبدیل شود، آلودگی صوتی باید سهم متناسب‌تری از منابع و اولویت‌های بودجه‌ای شهر داشته باشد.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران تأکید کرد: آلودگی صوتی از جمله مسائل شهری است که آثار آن معمولاً با تأخیر ظاهر می‌شود و به چشم نمی‌آید. عادت کردن انسان به صدای دائمی نیز به معنای بی‌اثر شدن آن بر سلامت نیست؛ صدایی که هر روز شنیده می‌شود، حتی اگر دیگر آزاردهنده به نظر نرسد، همچنان می‌تواند بر خواب، تمرکز، آرامش و سلامت افراد اثر بگذارد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اقدامات سال‌های اخیر نشان داده است که تهران ظرفیت حرکت از مرحله پایش آلودگی صوتی به سمت مدیریت و کنترل آن را دارد. استمرار این مسیر به تقویت بودجه، اجرای دقیق‌تر ضوابط شهرسازی و ساختمانی، توسعه حمل‌ونقل پاک، کنترل منابع تولید صدا، تکمیل شبکه پایش، اصلاح نقاط پرخطر و هماهنگی میان معاونت‌ها و دستگاه‌های مختلف نیاز دارد. کریمی گفت: تهران برای زیست‌پذیرتر شدن، علاوه بر هوای پاک‌تر و ترافیک روان‌تر، به صدای کمتر و آرامش بیشتر نیز نیاز دارد.