همشهری آنلاین؛ محمدمهدی اسکندری – روزنامه نگار: روز دوشنبه، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امورخارجه کشورمان، در توصیف دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، وی را «سگنازی آباد» لقب داد، یعنی کسی که دوست و دشمن برایش فرقی ندارد و تنها نفع خودش را ارجح میداند. قضیه از این قرار است که حاضرجوابیهای بقایی و صحبتهای رسانهای او در ماههای اخیر یکی از سوژههای داغ در مطبوعات و فضای رسانهای بوده که حسابی سروصدا به پا کرده است. در ادامه به بخشی از این دست پاسخهای قاطع او اشاره میکنیم.
استاد در نقطهزنیهای رسانهای
چندی پیش که زهپاد آمریکایی در آبهای خلیجفارس به دست نظامیهای قهرمان ایران صید شد، خبرنگاری از بقایی در باب سرنوشت این تجهیزات نظامی آمریکایی سوال میپرسد و بقایی هم در پاسخ به این سوال میگوید: زهپاد غنیمت بود، غنیمت هم حلال است!
بقایی در پاسخ به وزیرخارجه فرانسه که در ادعایی عجیب، لغو تحریمها را منوط به تأیید پاریس کرده بود گفت: این حرفها لافِ در غربت و آواز در بازار مسگرهاست!
این دیپلمات ایرانی یکبار هم که خبرنگار از او میپرسد چرا دربرابر ابرقدرتی مثل آمریکا تسلیم نمیشوید جواب داد: ما هم ابرقدرتیم.
همچنین او در واکنش به اظهارات بیادبانه مارکو روبیو، وزیرخارجه آمریکا درمورد تاریخ ایران گفت: مشاوران اقای روبیو بهتر است یک جلد دیوان حافظ که به زبان اسپانیولی هم ترجمه شده به ایشان هدیه کنند تا آن کتاب را بخواند.
در اصل بقایی غیراصیل بودن این مقام آمریکایی که تبار کوبایی دارد را به رخش کشاند.
حاضر جوابی من در برابر دشمن است نه در برابر هم میهنان خود
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤال خبرنگاری درباره ویدئوی منتشر شده از هو کردن حضار در زمان تماشای نمایش آرش و اینکه سخنگوی وزارت امور خارجه، که همیشه حاضر جواب بود، اکنون در خصوص اتفاق آن شب چه پاسخی خواهد داشت؟ گفت: حاضر جوابی من در برابر دشمن است نه در برابر هم میهنان خود. بگذریم.
دوئل ادبی با سفیر فرانسه در ایران
وی در یک دوئل ادبی و در پاسخ به سفیر فرانسه در ایران که با حافظ خوانی، خواستار عدم قضاوت ایرانیان درباره اعتراضات دانش آموزی فرانسه شده بود، به مناسبت روز حافظ این غزل را خواند: هر آنکه جانب اهل خدا نگه دارد خداش در همه حال از بلا نگهدارد ...
بازخوانیهای ادبی - تاریخی
یکی از ویژگیهای جالب درمورد بقایی این است که وی برای تحلیل بهتر و انتقال زیباتر عبارات سیاسی و دیپلماتیک از نقل قولهایِ مشاهیر جهان استفاده میکند. از ادیبان معروفی چون داستایفسکی تا سنبلهای مبارزه با استعمار، کسانی هستند که در ادبیات بقایی جا دارند.
داستایفسکی؛ دروغی که خودت هم باورش میکنی
سخنگوی وزارت امور خارجه (واخ) با ارجاع به برادران کارامازوف میگوید کسی که آنقدر به خودش دروغ بگوید که دروغش را باور کند، دیگر حقیقت را از دروغ تشخیص نمیدهد؛ کنایهاش به آمریکا این است که آنقدر روایت خودش را تکرار کرده که شاید دیگر واقعیت را نمیبیند.
گوبلز؛ ساختن «حقیقت واهی»
وی برای توصیف روایتهای آمریکا و اسرائیل از مفهوم «حقیقت واهی» استفاده میکند؛ یعنی یک ادعا را آنقدر تکرار کنی که فقط ظاهر حقیقت پیدا کند، نه اینکه واقعاً حقیقت شود. این عبارتی بود که توسط یوزف گوبلز، تبلیغات دفاع هیتلر تئوریپردازی شد.
تاسیتوس؛ «ویرانه میآفرینند و نامش را صلح میگذارند»
او با استفاده از جمله مشهور منسوب به تاسیتوس، سیاست جنگطلبانه آمریکا را به تصویر میکشد؛ اول ویران میکنند و بعد همان ویرانی را «صلح» و «ثبات» مینامند.
«ماشین جنگ»؛ شکست روی زمین، پیروزی در پاورپوینت!
بقائی بخشی از فیلم War Machine را برجسته کرد؛ جایی که واقعیت میدان جنگ با روایت اتاقهای فرماندهی فاصله دارد؛ اگر در میدان شکست خوردی، شاید بتوانی روی نمودارها پیروز شوی!
«کچ-۲۲»؛ هنوز پیروز نشده، غنیمت را تقسیم کرده!
بقائی برای نقد اظهارات ترامپ درباره نفت ایران، سراغ رمان Catch-22 اثر جوزف هلر رفت؛ جنگ هنوز تمام نشده، اما غنیمتش را از قبل حساب کردهاند!
امه سزر؛ بحرانساز، ناتوان از حل بحران
آقای سخنگو از امه سزر، متفکر ضد استعمار، نقل میکند که تمدنی که از حل مشکلاتی که خودش ساخته ناتوان باشد، گرفتار انحطاط است؛ اگر خودت بحران میسازی و از حلش عاجزی، مشکل فقط یک اشتباه نیست.
عبید زاکانی؛ «فعل و عمل ما، و دعوی ایشان»
بقائی در پاسخ به اظهارات توهینآمیز ترامپ گفت: «ما منش خودمان را داریم؛ فعل و عمل ما را و دعوی ایشان»؛ یعنی ما را با حرفها قضاوت نکنید؛ عمل ما را ببینید و ادعاهای آنها را.