به گزارش همشهری آنلاین، افزایش مراجعات به بیمارستان‌های دولتی، شیوع همزمان آنفلوآنزا و کرونا، برخورد با تخلفات پزشکی و دریافت زیرمیزی، وضعیت تخت‌های بیمارستانی و هزینه‌های درمان بیماران خاص و سرطانی از مهم‌ترین موضوعاتی بود که در نشست خبری معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران مطرح شد.
دکتر یاسر فروغی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران، در این نشست با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی بر الگوی مراجعه بیماران گفت: امسال با توجه به افزایش نسبی تعرفه‌های درمانی، شاهد تغییر رویکرد بیماران از بیمارستان‌های خصوصی به دولتی هستیم. مراجعات به بیمارستان‌های دولتی حدود ۴۰ درصد افزایش یافته و تقریباً به همین میزان از بار مراجعات بیمارستان‌های خصوصی کاسته شده است.
او عوامل اقتصادی و افزایش هزینه‌های درمان را از مهم‌ترین دلایل این جابه‌جایی عنوان کرد.
پرداخت از جیب بیماران به کمتر از ۲۲ درصد رسیده است
فروغی درباره وضعیت تعرفه‌های درمانی نیز توضیح داد: تعرفه‌ها امسال حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش داشته‌اند و با توجه به شرایط تورمی، این افزایش تا حدودی امکان مدیریت هزینه‌های مراکز درمانی را فراهم کرده است.
به گفته او، یکی از سیاست‌های اصلی دانشگاه علوم پزشکی ایران کاهش پرداخت مستقیم بیماران است و براساس آمار مدیریت مالی دانشگاه، سهم پرداخت از جیب بیماران در مراکز تحت پوشش این دانشگاه اکنون به کمتر از ۲۲ درصد رسیده است.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران تأکید کرد: براساس تأکید رئیس دانشگاه، نباید اجازه دهیم بیماران برای دریافت خدمات درمانی به خارج از بیمارستان ارجاع داده شوند. تلاش کرده‌ایم خدمات مورد نیاز بیماران در همان مراکز درمانی ارائه شود.
با این حال، افزایش مراجعات و هزینه‌های ارائه خدمات، چالش‌های مالی قابل توجهی را برای بیمارستان‌های دولتی ایجاد کرده است. فروغی با بیان این مطلب عنوان کرد: حدود ۹۰ درصد درآمدهای ما به مطالبات بیمه‌ای وابسته است و اکنون بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان از دو بیمه تأمین اجتماعی و خدمات درمانی طلب داریم. از یک طرف باید خدمات درمانی و پرداخت‌های پرسنلی به‌روز باشد و از طرف دیگر، حجم بالای بدهی بیمه‌ها مدیریت مالی بیمارستان‌ها را بسیار پیچیده کرده است.
شیوع همزمان آنفلوآنزا و کرونا با بازگشایی مدارس
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران در بخش دیگری از این نشست درباره افزایش بیماری‌های تنفسی در هفته‌های اخیر هشدار داد و گفت: در حال حاضر با ترکیبی از ویروس‌های تنفسی در جامعه مواجهیم. بخشی از موارد ابتلا مربوط به آنفلوآنزاست و تست کووید نیز در تعدادی از بیماران مثبت می‌شود.
او با اشاره به افزایش شیوع بیماری‌های ویروسی همزمان با آغاز سال تحصیلی افزود: با بازگشایی مدارس شاهد موجی از ابتلا به بیماری‌های تنفسی هستیم و آمار مبتلایان بالاست، اما تاکنون مرگ‌ومیری در ارتباط با این موج گزارش نشده است.
فروغی تأکید کرد: کرونا دیگر شکل تهاجمی گذشته را ندارد و جامعه نیز نسبت به سال‌های ابتدایی شیوع این بیماری از ایمنی نسبی برخوردار شده است، اما همچنان باید مراقبت از گروه‌های پرخطر جدی گرفته شود.
به گفته این مسئول سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، بیماران دچار نقص سیستم ایمنی و کودکان، به‌ویژه در مواجهه با آنفلوآنزا، نیازمند مراقبت بیشتری هستند.
ثبت بیش از ۷۸۴ هزار عمل جراحی در یک سال
فروغی در تشریح گستردگی خدمات درمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران اعلام کرد: این دانشگاه یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور از نظر تعداد مراکز تحت پوشش است و خدمات درمانی جمعیتی حدود ۶ میلیون نفر در استان تهران را برعهده دارد.
او افزود: در محدوده تحت نظارت دانشگاه ۷۰ بیمارستان شامل ۲۰ بیمارستان دولتی و ۵۰ بیمارستان غیردولتی شامل خصوصی، عمومی غیردولتی و خیریه فعالیت می‌کنند. مجموع تخت‌های بیمارستانی تحت نظارت دانشگاه ۱۳ هزار و ۷۰۵ تخت است که حدود ۱۱ هزار تخت آن فعال هستند.
به گفته معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۷۸۴ هزار عمل جراحی در بیمارستان‌های تحت پوشش انجام شده و تعداد بستری‌ها به ۸۵۱ هزار مورد رسیده است. همچنین بیش از ۶ میلیون مراجعه سرپایی و ۳ میلیون و ۲۳۹ هزار مراجعه به اورژانس ثبت شده است.
او درباره عملکرد پنج ماه نخست امسال نیز گفت: در این مدت ۳۰۷ هزار عمل جراحی، ۳۳۶ هزار مورد بستری، ۳ میلیون مراجعه سرپایی و یک میلیون مراجعه به اورژانس در مراکز درمانی تحت پوشش دانشگاه ثبت شده است.
فروغی این آمار را نشان‌دهنده حجم بالای خدمات درمانی در محدوده تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران دانست.
دو بیمارستان تخصصی تا پایان سال افتتاح می‌شوند
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران از ساخت ۲۵ بیمارستان جدید در محدوده تحت پوشش این دانشگاه خبر داد و گفت: این پروژه‌ها در مراحل مختلف ساخت، از آغاز عملیات اجرایی تا پیشرفت بیش از ۹۷ درصدی قرار دارند و با بهره‌برداری از آنها ۳ هزار و ۲۶۸ تخت به ظرفیت درمانی اضافه خواهد شد.
او با اشاره به دو پروژه نزدیک به بهره‌برداری توضیح داد: بیمارستان سوختگی باب‌الحوائج در منطقه کن با پیشرفت فیزیکی ۹۸ درصد در آستانه افتتاح قرار دارد و قرار است به مرکز اصلی درمان سوختگی در تهران تبدیل شود. بیمارستان روانپزشکی ایران نیز به‌طور کامل آماده افتتاح است.
به گفته فروغی، هر دو مرکز در بخش دولتی فعالیت خواهند کرد و قرار است پیش از پایان سال به بهره‌برداری برسند.
او تأکید کرد: بیماران دچار سوختگی و اختلالات روانپزشکی به خدمات و تخت‌های تخصصی نیاز دارند و راه‌اندازی این دو بیمارستان می‌تواند بخشی از کمبودهای موجود در این حوزه‌ها را جبران کند.
توزیع نامتوازن تخت‌های بیمارستانی در شهرستان‌های تهران
فروغی با اشاره به وضعیت تخت‌های بیمارستانی در شهرستان‌های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: یکی از چالش‌های مهم، توزیع نامتوازن امکانات درمانی متناسب با جمعیت است.
او افزود: پنج شهرستان ملارد، شهریار، بهارستان، قدس و رباط‌کریم در محدوده تحت پوشش دانشگاه قرار دارند که برخی از آنها جمعیت بسیار بالایی دارند و همچنان با کمبود تخت بیمارستانی مواجه هستند.
به گفته معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران، شاخص تخت بیمارستانی به ازای هر هزار نفر جمعیت در بهارستان حدود ۰.۱۸ درصد، در شهریار ۱.۰۳ درصد، در ملارد ۰.۴۶ درصد و در شهر قدس ۰.۶۲ درصد است؛ درحالی‌که این شاخص در تهران به ۳.۴۲ می‌رسد. شاخص بالای یک عدد خوبی است.
او با اشاره به تلاش برای توسعه خدمات درمانی در شهرستان‌های اطراف تهران گفت: با گسترش امکانات درمانی، ارجاع بیماران این شهرستان‌ها به مراکز درمانی تهران به میزان قابل توجهی کاهش یافته و تقریباً به صفر رسیده است.
بیش از ۷۰۰ پرونده تخلف به مراجع قانونی ارجاع شد
یکی دیگر از موضوعات این نشست، نظارت بر عملکرد مراکز درمانی و برخورد با تخلفات پزشکی، به‌ویژه دریافت مبالغ خارج از تعرفه یا زیرمیزی بود.
فروغی در این باره گفت: حدود ۱۳ هزار مرکز و مؤسسه شامل مطب‌ها، بیمارستان‌های دولتی و خصوصی، مراکز تشخیصی و درمانی، تصویربرداری و دندانپزشکی در محدوده نظارت دانشگاه فعالیت دارند.
او افزود: در پنج ماه نخست امسال بیش از ۲ هزار بازدید از مراکز درمانی انجام شده و حدود ۳ هزار اقدام نظارتی صورت گرفته است. در همین مدت بیش از ۷۰۰ پرونده تخلف نیز به مراجع قانونی ارجاع شده است.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به فعالیت کمیسیون ماده ۱۱ توضیح داد: این کمیسیون به‌صورت ماهانه تشکیل می‌شود و شکایت‌های ثبت‌شده در سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت و همچنین شکایت‌های مستقیم مردم را بررسی می‌کند.
به گفته او، ماهانه حدود ۲۰۰ پرونده که بخش عمده آنها مربوط به تخلفات تعرفه‌ای است، بررسی می‌شود و در بیش از ۹۰ درصد موارد، تخلف احراز و پرونده برای رسیدگی به مراجع ذی‌صلاح ارسال می‌شود.
زیرمیزی فقط با نظارت دانشگاه‌ها برطرف نمی‌شود
فروغی درباره دریافت زیرمیزی از بیماران نیز گفت: زیرمیزی یک مسئله چندوجهی است و نمی‌توان انتظار داشت دانشگاه علوم پزشکی به‌تنهایی آن را حل کند. نه چنین توانی وجود دارد و نه برخورد با این پدیده صرفاً در اختیار دانشگاه‌هاست.
او تشکیل کارگروهی با حضور نهادهای مختلف را برای مقابله مؤثر با این تخلفات ضروری دانست و افزود: درصد اندکی از پزشکان مرتکب چنین تخلفاتی می‌شوند، اما رفتار آنها اعتبار سایر پزشکان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. تلاش ما این است که برخوردهای مؤثر و محکمی با متخلفان صورت گیرد.
به گفته او، علاوه بر معاونت درمان، دادسرای انتظامی و سازمان نظام پزشکی نیز در رسیدگی به تخلفات حرفه‌ای نقش دارند.
کمبود نیروی پرستاری نداریم
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران در آستانه هفته پرستار، درباره وضعیت نیروی انسانی بیمارستان‌های تحت پوشش نیز توضیح داد: با توجه به ردیف‌های استخدامی که طی یک سال گذشته از سازمان برنامه و بودجه دریافت کرده‌ایم، در حال حاضر مشکل کمبود نیروی پرستاری نداریم.
او افزود: بخشی از نیروهای دانشگاه در بیمارستان‌های دیگر مشغول به کار هستند و با افتتاح مراکز درمانی جدید، امکان استفاده مجدد از ظرفیت آنها فراهم خواهد شد.
فروغی همچنین گفت: تاکنون حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد ظرفیت مورد نیاز پرستاری از طریق آزمون‌ها و فراخوان‌های استخدامی جذب شده و انتظار می‌رود با برگزاری آزمون‌های بعدی، ظرفیت باقی‌مانده نیز تکمیل شود.
تقاضای غیرضروری برای ام‌آرآی به اقتصاد سلامت آسیب می‌زند
فروغی در پاسخ به سوال همشهری درباره زمان انتظار بیماران برای دریافت خدمات تشخیصی مانند ام‌آرآی گفت: در ایران زمان انتظار برای انجام ام‌آرآی در بسیاری از موارد حداکثر دو تا سه روز است؛ درحالی‌که در برخی کشورهای اروپایی و آمریکایی این زمان بسیار طولانی‌تر است.
او با اشاره به وضعیت کانادا مدعی شد که زمان انتظار برای دریافت برخی خدمات تصویربرداری در این کشور ممکن است به شش ماه برسد.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران یکی از مشکلات حوزه تشخیص و درمان را افزایش تقاضاهای القایی دانست و توضیح داد: گاهی افراد حتی برای یک سردرد معمولی درخواست ام‌آرآی دارند و بر انجام آن اصرار می‌کنند، درحالی‌که این خدمت اندیکاسیون‌های پزشکی مشخصی دارد و در بسیاری از موارد ضرورتی برای انجام آن وجود ندارد.
به گفته او، درخواست خدمات غیرضروری فقط به تصویربرداری محدود نیست و در حوزه دارو و سایر خدمات درمانی نیز مشاهده می‌شود؛ موضوعی که هزینه‌های نظام سلامت را افزایش می‌دهد و به اقتصاد درمان آسیب می‌زند.
درمان سرطان رایگان است، اما نه همه داروها
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران در پاسخ به سوال همشهری درباره اعلام رایگان شدن درمان سرطان از مهر امسال از سوی معاون درمان وزارت بهداشت گفت: براساس قوانین حمایتی، خدمات درمانی بیماران سرطانی در چارچوب پوشش صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج ارائه می‌شود، اما این حمایت شامل تمام داروها و برندهای دارویی نیست.
فروغی افزود: اکنون ۱۰۷ نوع بیماری تحت پوشش صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج قرار دارند که سرطان نیز یکی از آنهاست. با این حال، برخی بیماران یا پزشکان بر استفاده از برندهای دارویی خاصی برای شیمی‌درمانی اصرار دارند که ممکن است تحت پوشش بیمه نباشند.
جزییات درمان رایگان سرطان
اعظم فانی، مدیر امور بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج دانشگاه علوم پزشکی ایران هم در توضیح جزئیات درمان رایگان سرطان‌ها گفت: صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج براساس مصوبه هیئت وزیران از سال ۱۴۰۱ ایجاد شد.
او افزود: پیش از تشکیل این صندوق، تنها شش گروه بیماری از حمایت‌های ویژه برخوردار بودند، اما با گسترش پوشش حمایتی، اکنون ۱۰۷ نوع بیماری در قالب ۳۰ گروه تحت پوشش قرار گرفته‌اند.
به گفته فانی، بسته‌های حمایتی این صندوق در دو بخش خدمات بستری و خدمات سرپایی تعریف شده‌اند و میزان پرداخت بیماران با توجه به نوع خدمت و مرکز درمانی متفاوت است.
او توضیح داد: هزینه خدمات بستری مشمول بسته حمایتی برای بیماران سرطانی در بیمارستان‌های دولتی صفر است و در بیمارستان‌های خصوصی، سهم پرداخت بیمار ۱۰ درصد خواهد بود. در بخش خدمات سرپایی نیز سهم پرداخت بیمار حداکثر ۳۰ درصد است.
چرا برخی بیماران مبتلا به سرطان همچنان هزینه‌های سنگین می‌پردازند؟
مدیر امور بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به ضرورت نشان‌دار شدن بیماران سرطانی در سامانه‌های بیمه‌ای گفت: به محض تشخیص بیماری، اطلاعات بیمار باید در صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج ثبت شود تا بتواند در مراکز درمانی مختلف و براساس بیمه پایه خود از بسته‌های حمایتی استفاده کند.
فانی درباره شکایت برخی بیماران از هزینه‌های بالای درمان نیز توضیح داد: یکی از دلایل این مسئله آن است که تمام داروهای درمان سرطان تحت پوشش بیمه نیستند. در برخی موارد پزشکان داروهای تک‌نسخه‌ای تجویز می‌کنند که عمدتاً وارداتی هستند و در فهرست رسمی دارویی کشور قرار ندارند.
او تأکید کرد: تصمیم‌گیری درباره ورود داروها به فهرست دارویی و پوشش آنها در اختیار معاونت درمان دانشگاه نیست و این موضوع از طریق سازمان غذا و دارو و سایر نهادهای مسئول پیگیری می‌شود.