همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: تصور کنید بلاگری را دنبال میکنید که از لباسهای موردعلاقهاش میگوید، سفر میرود، با مخاطبانش گفتوگو میکند و محصولات برندهای مختلف را معرفی میکند؛ اما برخلاف آنچه از یک اینفلوئنسر انتظار داریم، هیچ انسانی پشت این چهره دیجیتال حضور ندارد. ظاهر، صدای احتمالی، سبک ارتباطی و حتی داستان زندگی این شخصیت میتواند با کمک هوش مصنوعی طراحی شود؛ شخصیتی که وجود فیزیکی ندارد، اما ممکن است در فضای مجازی به چهرهای شناختهشده تبدیل شود.
بلاگرهای هوش مصنوعی چگونه از یک تصویر به یک شخصیت رسانهای تبدیل میشوند؟
محمد محرابی، کارشناس و پژوهشگر هوش مصنوعی، میگوید کاربرد این فناوری در فضای رسانهای از تولید تصاویر و ویدئوهای جذاب فراتر رفته و به سمت خلق شخصیتهای دیجیتال با هویت و روایت مشخص حرکت کرده است. از نگاه او، بلاگرهای هوش مصنوعی را باید بخشی از نسل تازه چهرههای رسانهای دانست؛ شخصیتهایی که میتوانند از نظر ظاهری، رفتاری و شیوه ارتباط با مخاطب، به انسانهای واقعی شباهت داشته باشند، بدون آنکه الزاماً در دنیای فیزیکی وجود داشته باشند.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد. تولید یک تصویر زیبا یا یک ویدئوی متفاوت، بهتنهایی یک بلاگر موفق نمیسازد. آنچه میتواند یک کاراکتر را در ذهن مخاطب ماندگار کند، مجموعهای از ویژگیهای بههمپیوسته است: شخصیت مشخص، لحن ارتباطی ثابت، سبک زندگی تعریفشده و داستانی که در محتواهای مختلف ادامه پیدا میکند.
محرابی بر همین تمایز تأکید دارد و توضیح میدهد هدف از ساخت بلاگرهای هوش مصنوعی، صرفاً طراحی یک چهره نیست؛ بلکه ایجاد هویتی دیجیتال است که بتواند در طول زمان با مخاطبان ارتباط برقرار کند.
علاقهمند شدن مخاطبان به بلاگرهای غیرواقعی
شاید مهمترین پرسش درباره این پدیده آن باشد که چرا کاربران باید شخصیتی را دنبال کنند که میدانند ساخته هوش مصنوعی است. پاسخ را نمیتوان فقط در کیفیت تصاویر یا شباهت ظاهری این شخصیتها به انسان جستوجو کرد؛ بخش مهمی از ماجرا به سازوکار ارتباط انسانی بازمیگردد.
به باور محرابی، انسانها صرفاً با واقعیت فیزیکی ارتباط برقرار نمیکنند. داستانها، احساسات، ارزشها و تجربههای مشترک نیز در شکلگیری علاقه و اعتماد نقش دارند؛ بنابراین، اگر یک شخصیت مجازی بتواند محتوایی متناسب با علایق مخاطب ارائه دهد، روایت جذابی داشته باشد و تعامل مستمری ایجاد کند، ممکن است بهتدریج توجه و وفاداری کاربران را به دست آورد.
توجه برندها به بلاگرهای هوش مصنوعی
یکی از مهمترین زمینههای استفاده از شخصیتهای مجازی، بازاریابی و تبلیغات است. برندها همواره به دنبال راههایی برای متمایز شدن در شبکههای اجتماعی هستند و بلاگرهای هوش مصنوعی میتوانند امکان تازهای برای طراحی هویتهای رسانهای اختصاصی فراهم کنند.
محرابی معتقد است این شخصیتها ظرفیت استفاده در معرفی محصولات، اجرای کمپینهای تبلیغاتی و ساخت چهرههای متمایز برای برندها را دارند. برای نمونه، یک کسبوکار میتواند کاراکتری با سبک بصری و لحن ارتباطی مشخص طراحی کند و محتوای تبلیغاتی خود را حول همان شخصیت توسعه دهد.
بیشتر بخوانید:
مرز باریک میان خلاقیت دیجیتال و فریب مخاطب
هرچه شخصیتهای ساختهشده با هوش مصنوعی باورپذیرتر شوند، اهمیت شفافیت در معرفی آنها نیز بیشتر میشود. محرابی معتقد است توسعه این حوزه باید با توجه جدی به مسئولیتهای اخلاقی همراه باشد. از جمله مسائل مهم در این زمینه میتوان به نحوه معرفی شخصیتهای مصنوعی، شفافیت تبلیغات و جلوگیری از گمراهکردن مخاطبان اشاره کرد. در واقع، جذابیت یک کاراکتر نباید به ابزاری برای پنهان کردن ماهیت آن تبدیل شود.
رقابت بر سر واقعیترین چهره یا جذابترین داستان؟
محرابی آینده این حوزه را متعلق به کسانی میداند که بتوانند میان تواناییهای فناوری، داستانپردازی، شناخت رفتار مخاطب و اعتمادسازی تعادل برقرار کنند. بر این اساس، صرفاً ساخت چهرهای که بیشترین شباهت را به انسان دارد، مزیت تعیینکنندهای نخواهد بود. هویت منسجم، محتوای باکیفیت و ارتباط معنادار با مخاطب نیز در ماندگاری یک شخصیت نقش دارند.
ازسویدیگر، هنوز نمیتوان با قطعیت گفت بلاگرهای هوش مصنوعی جای اینفلوئنسرهای انسانی را خواهند گرفت. این دو شکل از حضور رسانهای ممکن است در بسیاری از حوزهها در کنار یکدیگر فعالیت کنند و هرکدام برای اهداف متفاوتی به کار گرفته شوند. آنچه روشنتر به نظر میرسد، گسترش گزینههای پیش روی برندها و تولیدکنندگان محتوا برای طراحی و مدیریت هویتهای رسانهای است.
بلاگرهای مصنوعی؛ یک ترند زودگذر یا بخشی از آینده رسانه؟
بلاگرهای هوش مصنوعی را نمیتوان صرفاً بهعنوان جلوهای تازه از ابزارهای تولید تصویر و ویدئو بررسی کرد. این پدیده با مفاهیم گستردهتری مانند هویت دیجیتال، داستانپردازی، تبلیغات و اعتماد مخاطب پیوند خورده است. به همین دلیل، اهمیت آن فقط به واقعیتر شدن چهرههای مصنوعی محدود نمیشود، بلکه به این پرسش نیز مربوط است که شخصیتها چگونه در فضای دیجیتال شکل میگیرند و بر رفتار کاربران اثر میگذارند.