به گزارش همشهری‌آنلاین، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری روز دوشنبه ۲۰ مهرماه ضمن تسلیت شهادت معاون فرهنگی نیروی انتظامی استان سیستان و بلوچستان گفت: ایشان یکی از نیروهای بومی منطقه بود که در جریان حمله تروریستی به شهادت رسیدند. ایشان دارای دکتری آی‌تی و یکی از افتخارات زنان ایران بودند. اینکه من در نشست‌ها از شهدا یاد می‌کنم به این دلیل است که قدر امنیت و اقتدار ایران را که حاصل جانفشانی شهدا است، گرامی داشته شود.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه افزود: دلیل اینکه در نشست‌های هفتگی، جلسات خود را به نام و تصویر شهدا متبرک و مزین می‌کنیم، این است که به یاد داشته باشیم هر لحظه‌ای که اینجا حضور داریم و از نعمت امنیت بهره‌مند هستیم، کسانی هستند که با جان خود، شیرین‌ترین دارایی که خداوند به انسان عطا کرده است، از امنیت و اقتدار ایران دفاع می‌کنند. به روح همه شهدای ایران و ایران‌زمین درود می‌فرستیم.
شعر حافظ بخشی از فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی ماست
بقائی ادامه داد: امروز همچنین روز بزرگداشت حافظ است. حافظ برای ما ایرانیان، در کنار دیگر ادیبان و شاعران، جایگاهی متفاوت دارد؛ چراکه بخشی از فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی ماست. این روز را به همه ایرانیان و دوستداران فرهنگ، ادب و نجابت ایرانی تبریک عرض می‌کنم. اگر موافق باشید، می‌توانیم دیوان حافظ را باز کنیم. من دو بیت نخست را می‌خوانم: هر آنکه جانب اهل خدا نگه دارد/خداش در همه حال از بلا نگه دارد/ حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست/که آشنا سخن آشنا نگه دارد.
بازارها به ادعاهای آمریکا درباره تنگه هرمز وقعی نمی‌گذارند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «رئیس جمهور آمریکا مدام در اظهارات مختلف خود مدعی می‌شود که تنگه هرمز به روند عادی در انتقال انرژی بازگشته است. تحلیل‌های متنوعی هم از انتقال نفت کشورهای مختلف از شمال و جنوب تنگه هرمز منتشر شده و این ادعا مطرح است که ایران اهرم خود در این منطقه را از دست داده است، دیدگاه وزارت خارجه در این زمینه چیست، در این تنگه چه خبر است؟» گفت: «آن یکی پرسید اشتر را که هی/ از کجا می‌آیی ای فرخنده‌پی؟ /گفت از حمام گرم کوی تو/ گفت خود پیداست از زانوی تو» ادعاهای آمریکایی‌ها با آنچه در میدان واقعیت مشاهده می‌کنیم، هیچ تطابقی ندارد. آنها می‌توانند همچنان ادعا کنند که تنگه هرمز دیگر اثری ندارد و ایران اهرم خود را از دست داده است، اما ما کار خود را انجام می‌دهیم.
بقائی خاطرنشان کرد: فکر نمی‌کنم بازارها نیز چندان به چنین ادعاهایی وقعی بگذارند؛ بازار قواعد و قوانین خاص خود را دارد. تحولات بین‌المللی و توسل کشورهای دیگر برای تأمین سوخت مورد نیازشان نیز به‌خوبی گویای واقعیت است. با این حال، باید روشن کنم که تحولات تنگه هرمز با هدف اهرم‌سازی رخ نداده است. آنچه از ۹ اسفند در این آبراه شاهد بوده‌ایم، نتیجه مستقیم اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران بوده است. از این آبراه، که ایران طولانی‌ترین خط ساحلی را در مجاورت آن دارد، برای حمله به کشورمان سوءاستفاده شده است. در چنین شرایطی، ما بر اساس مفاد و موازین حقوق بین‌الملل، مجموعه‌ای از تدابیر را اتخاذ کرده‌ایم.
وی افزود: تا زمانی که آمریکا بر تداوم ناامن‌سازی این آبراه و منطقه از طریق محاصره دریایی و جنگ اقتصادی اصرار داشته باشد ــ اقداماتی که به آنها افتخار می‌کند و همگی مصداق تجاوز نظامی علیه یک کشور هستند ــ امنیت به این آبراه بازنخواهد گشت. ما از این وضعیت خوشحال نیستیم؛ زیرا امنیت تنگه هرمز بیش از همه برای خود ما لازم است. اما اقدامات تجاوزکارانه آمریکا هم برای منطقه دردسر ایجاد کرده، هم برای خود این کشور و هم منطقه و هم برای جهان. باید این واقعیت را پیوسته در برابر دیدگان جهانیان قرار داد تا مشخص شود عامل و بانی واقعی وضعیت موجود کدام طرف است.
روایت روبیو از تاریخ، بخشی از جنگ شناختی علیه ایران است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر وزیر امور خارجه آمریکا در آتن و ارجاع او به تاریخ یونان و تمدن غرب و تفسیر جنگ‌های ایران و یونان در عهد باستان گفت: این سخنرانی و انتخاب این چیدمان از سوی وزیر امور خارجه آمریکا را باید بخشی از جنگ شناختی آمریکا علیه ایران و به‌نوعی علیه جهان در نظر گرفت. ارائه تفسیری کاملاً کج‌ومعوج و وارونه از حوادث تاریخی برای توجیه جنگ‌طلبی آمریکا، هم خطرناک است و هم جفایی به فرهنگ و تمدن یونان.
وی ادامه داد: البته وزیر امور خارجه آمریکا ناخواسته به واقعیت‌هایی اعتراف کرد؛ از جمله اینکه ایران نه به‌عنوان یک تکه خاک یا صرفاً یک جغرافیا، بلکه به‌عنوان یک منش، یک مفهوم و یک ایده، هزاران سال تداوم داشته است. تداوم یک تمدن و فرهنگ، حتماً نمی‌تواند حاصل فتوحات جغرافیایی و نظامی باشد. راز ماندگاری و تداوم ایران چیزی نیست جز تعامل‌پذیری و متعامل بودن آن. اگر به پاسارگاد هم نگاه کنید، نشانه‌های همه فرهنگ‌ها و تمدن‌هایی را می‌بینید که در آن روز به‌عنوان رقبای ایران شناخته می‌شدند.
طرح برخورد تمدن ایرانی و غرب، مشروعیت‌سازی برای جنگ و تجاوز است
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعاهای وزیر خارجه آمریکا تصریح کرد: ایرانیان همواره اهل رقابت بوده‌اند، اما رقابت را با تعامل همراه کرده‌اند. ما هیچ‌گاه اقتدار و حیات خود را در نفی دیگران جست‌وجو نکرده‌ایم و حتی با رقبای خود نیز تعامل داشته‌ایم. غرب امروز از نظر معنایی و اندیشه‌ای وجود نمی‌داشت، اگر اندیشمندان ایرانی و مسلمان در دوران تاریک قرون وسطی، مترجم و مفسر اندیشه‌های یونانی نبودند.
وی ادامه داد: اساسا آمریکا امروز چه ارتباطی با یونان دارد؟ یونانی که صرفاً جنگ و جنگاوری نبود، بلکه هم‌زمان از فلسفه و فرهنگ نیز برخوردار بود. تمدن ایرانی همواره با وصل دادن و ساختن، هم استقرار یافته و هم تداوم پیدا کرده است. حافظ نیز یکی از افتخارات تمدنی ایران است. از همین‌جا از مشاوران آقای روبیو درخواست می‌کنم یک جلد از دیوان حافظ را که قاعدتاً به زبان اسپانیایی کوبایی نیز ترجمه شده است، به ایشان تقدیم کنند تا با لطافت تمدن و فرهنگ ایرانی آشنا شوند. امیدواریم پس از آن، دیگر شاهد تکرار چنین سخنانی از سوی ایشان نباشیم.
بقائی با اشاره به اینکه در دوره‌ای که جهان با ستیزه‌جویی آمریکا مواجه است، صحبت کردن از دوگانه‌های ایدئولوژیک و تمدنی خطای محض است، افزود: اینکه بخواهید اندیشه‌های مبتنی بر برخورد تمدن‌ها را به شیوه‌ای دیگر بیان کنید و اگر آن زمان از برخورد تمدن اسلام و غرب سخن گفته می‌شد، امروز آن را با برخورد تمدن ایرانی و غرب جایگزین کنید، قطعاً هیچ نیت خیری در آن نیست، جز مشروعیت‌سازی برای جنگ و تجاوز. آمریکا نمی‌تواند خود را نماینده تمدن غرب و یونان معرفی کند. پاسخ خود را با این پرسش خاتمه می‌دهم: آیا دو جنگ جهانی که میان اروپاییان رخ داد و جهان را در کام خود فرو برد، ناشی از دعوا و تقابل میان تمدن شرق و غرب بود؟ آیا استعمار نتیجه تعارض و تقابل میان شرق و غرب بود؟ جنایاتی که در همین سه سال با آن مواجه بوده‌ایم، آیا نتیجه تقابل ایران و آمریکا بود؟
هفته فرهنگی ایران در روسیه یکی از باشکوه‌ترین رویدادهای فرهنگی سال‌های اخیر بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «هفته فرهنگی ایران در روسیه به پایان رسید. با توجه به تحولات اخیر در روابط تهران و مسکو، این رویداد فرهنگی چه نقشی می‌تواند در تقویت تعاملات دو کشور ایفا کند؟» گفت: همکاری‌های فرهنگی ایران و روسیه، از یک سو نشانه‌ای از عمق و گستره روابط خوب دو کشور است و از سوی دیگر، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت مناسبات در حوزه‌های مختلف، از جمله سیاسی، اقتصادی و تجاری باشد.
بقائی با اشاره به اینکه هفته فرهنگی ایران در روسیه یکی از باشکوه‌ترین رویدادهای فرهنگی سال‌های اخیر بود که در چهار شهر این کشور، شامل مسکو، سن‌پترزبورگ، کازان و آستراخان، برگزار شد. پیش از این نیز هفته فرهنگی روسیه در ایران برگزار شده بود، خاطرنشان کرد: لازم می‌دانم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و همکارانم که با برنامه‌ریزی مناسب توانستند بخشی از ظرفیت‌ها و داشته‌های فرهنگی ایران را به مخاطبان روس معرفی کنند، تشکر کنم. همچنین از میزبانان روسی به دلیل فراهم کردن زمینه‌های لازم برای برگزاری این رویدادها قدردانی می‌کنم.
آماده کمک به حل‌وفصل بحران یمن از طریق گفت‌وگو هستیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گفت‌وگوی تلفنی شب گذشته وزیران امور خارجه ایران و عربستان سعودی در بحبوحه تحولات یمن و گزارش‌های منتشرشده درباره موضع ولیعهد عربستان در قبال حفظ روابط دیپلماتیک با ایران و افزایش فشار اقتصادی بر کشورمان گفت: طبیعی است که رسانه‌ها تحلیل‌ها و ادعاهای خود را داشته باشند، اما در رابطه با گفت‌وگوهایی که شب گذشته انجام شد، باید بگویم رایزنی‌های ایران و کشورهای منطقه امری مستمر است.
بقائی با اشاره به اینکه ما به‌شدت نگران اتفاقاتی هستیم که در شبه‌جزیره عربستان در حال وقوع است، خاطرنشان کرد: بارها اعلام آمادگی کرده‌ایم که از مساعی جمیله خود برای کمک به گفت‌وگو میان طرفین استفاده کنیم. معتقدیم تداوم و تشدید تنش صرفاً موجب بهره‌برداری رژیم صهیونیستی در منطقه خواهد شد. از این حیث، اصلاً نمی‌پسندیم که میان دو کشور اسلامی، آتش و جنگ تداوم داشته باشد. منطقه ما به‌اندازه کافی به دلیل اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی دچار تنش است.
وی ادامه داد: در عین حال، همواره موضع خود را بیان کرده‌ایم که مردم یمن حق دارند به دور از فشار، تحریم و محاصره، زندگی شرافتمندانه‌ای داشته باشند. آنچه در این ۱۰ تا ۱۲ سال شاهد آن بوده‌ایم، نه از لحاظ اسلامی قابل توجیه است و نه از لحاظ حقوق بین‌الملل. به هر حال، ما در گفت‌وگوی شب گذشته نیز آمادگی خود را برای کمک به حل‌وفصل موضوع از طریق گفت‌وگو اعلام کردیم.
روی آوردن آمریکا به روسیه برای تأمین نفت، معنادار است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «موضع جمهوری اسلامی ایران درباره اعلام آمادگی آقای پوتین برای تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی مورد نیاز بازارهای جهانی، به‌ویژه بازار آمریکا، چیست؟» گفت: هر کشوری می‌تواند در راستای مصالح و منافع خود تصمیم‌گیری کند. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نیز بر اساس اولویت‌ها و منافع ملی خود درباره موضوعات مختلف تصمیم می‌گیرد. از این منظر، موضوع تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی، مسئله‌ای میان روسیه و آمریکا است.
وی افزود: با این حال، فارغ از بحث روابط دوجانبه این دو کشور، همین مسئله معنادار است؛ اگر مشکلی وجود نداشت و مسئله حل شده بود، چرا طرف آمریکایی باید برای حل بخشی از مشکلات خود به سوی روسیه دست دراز کند؟
پاکستان و قطر همچنان میانجی ایران و آمریکا هستند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره رایزنی رؤسای جمهور ایران و روسیه در ترکمنستان، تماس تلفنی بعدی ولادیمیر پوتین با دونالد ترامپ و احتمال میانجی‌گری مسکو میان تهران و واشنگتن گفت: رایزنی‌های ما با روسیه در موضوعات مختلف، از جمله موضوع هسته‌ای، امر جدیدی نیست. روسیه در جریان تفاهم هسته‌ای سال ۲۰۱۵ نقش بسیار مثبت و مؤثری ایفا کرد و همچنان علاقه‌مندی خود را به حل‌وفصل این موضوع حفظ کرده است.
وی ادامه داد: رئیس‌جمهور کشورمان مواضع ما را بیان کردند و بار دیگر هم طرح هفت‌روزه ایران را تشریح کردند و هم ملاحظات و نکاتی را که درباره کلیت موضوع وجود دارد، توضیح دادند. با توجه به اینکه ظاهراً رئیس‌جمهور روسیه قرار بود با همتای آمریکایی خود مکالمه تلفنی داشته باشد، این گفت‌وگو پیش از آن انجام شد؛ اما در واقع، بیان مواضع بود.
بقائی تاکید کرد: ما همواره از مساعی جمیله کشورهای دوست استقبال کرده‌ایم، اما همان‌طور که می‌دانید، از لحاظ فنی و به معنای دقیق کلمه، همچنان پاکستان و قطر نقش میانجی را میان ایران و آمریکا ایفا می‌کنند.
پاسخ آمریکا به طرح ایران همچنان در دست بررسی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، مبنی بر بررسی دیدگاه آمریکا درباره طرح هفت‌بندی ایران و اظهارات محسن رضایی درباره ناکافی بودن پاسخ آمریکا و اینکه آیا ایران پس از دریافت پاسخ واشنگتن، نظر خود را از طریق میانجی‌ها منتقل کرده است یا خیر، گفت: تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها همچنان ادامه دارد. آنچه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح شد و از آن با عنوان «طرح هفت‌روزه ایران» یاد شد، در واقع ناظر بر مطالبه حقوق مشروع ایران بود. درباره این موضوع نیز به‌تفصیل صحبت شده است. رفع محاصره دریایی، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و آزادسازی دارایی‌های ایران، از جمله مواردی هستند که در این چارچوب مطرح شده‌اند. به‌طور خلاصه، این موارد همان موضوعاتی هستند که در قالب یادداشت تفاهم درباره آنها به تفاهم رسیده بودیم.
وی ادامه داد: این موارد، حقوق ایران هستند که در هر مذاکره‌ای مطرح خواهند شد. شرایط تغییر نکرده است که بخواهیم درباره حقوق خود انعطاف نشان دهیم. علاوه بر این، آمریکا در این مدت تحریم‌های جدیدی وضع کرده است که قاعدتاً همه آنها نیز باید رفع شوند.
بقائی خاطر نشان کرد: طرف آمریکایی نیز پیش‌تر خواسته‌های خود را مطرح کرده است. ادعای آنها این است که نگرانی اصلی‌شان همچنان موضوع هسته‌ای ایران است. فارغ از تناقض بزرگی که در این موضع وجود دارد، زیرا آمریکایی‌ها چندین بار اعلام کرده‌اند که کل برنامه هسته‌ای ایران را از بین برده‌اند، همچنان موضوع ادعایی خطر موهوم سلاح هسته‌ای ایران را مطرح می‌کنند و ملاحظات خود را در این زمینه بیان کرده‌اند.
وی گفت: درباره این موضوع که پاسخ آمریکا ناکافی بوده و ایران نیز مواضع خود را اعلام کرده است، نکته مطرح‌شده درست است. موضع ما درباره ضرورت اولویت دادن به مسائل اصلی در شرایط کنونی و پایان دادن به اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکا، موضع جدیدی نیست. ما پیش‌تر نیز این موضوع را اعلام کرده‌ایم و طرف آمریکایی هم از طریق میانجی‌ها در جریان مواضع ما قرار گرفته است. با این حال، درباره نکاتی که طرف آمریکایی مطرح کرده است، در حال بررسی هستیم و به‌محض پایان این بررسی‌ها، دیدگاه خود را به میانجی‌ها منعکس خواهیم کرد.
ادعای واگذاری خاک ایران به افغانستان هیچ مبنایی ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اخیراً یکی از نمایندگان مجلس خبری درباره واگذاری ۱۱۰ هکتار زمین به افغانستان مطرح کرد. با توجه به چالش‌های موجود میان ایران و افغانستان، به‌ویژه در حوزه آب، آیا وزارت امور خارجه در جریان رایزنی‌های مربوط به این موضوع بوده است؟ موضع وزارت خارجه درباره این طرح چیست؟» گفت: خودشان توضیح دادند. این موضوع در واقع سوءتفاهمی آشکار بود که از اظهارات یکی از نمایندگان محترم مجلس برداشت شد. کاملاً روشن است که واگذاری خاک و زمین به هیچ عنوان مقدور نیست. آنچه مطرح بوده، رویه‌ای متداول در کشورهای مختلف جهان است که ایران نیز از آن استفاده کرده و در آینده هم می‌تواند استفاده کند. بر اساس این رویه، به کشورهای محصور در خشکی که به آب‌های آزاد دسترسی ندارند، امکاناتی در قالب اجاره ارائه می‌شود تا ضمن کمک به توسعه تجارت میان کشورها، در چارچوب حسن همسایگی، امکان دسترسی آنها به بنادر و آب‌های آزاد برای انجام مبادلات تجاری فراهم شود.
بقائی گفت: این اقدام، در واقع، یکی از ابتکارهای مثبت در راستای توسعه همکاری‌های تجاری و تقویت روابط همسایگی است. در رابطه با افغانستان نیز این موضوع به‌صورت رسمی مطرح نشده است. البته در حاشیه یکی از نشست‌های رسمی که یکی از وزیران به افغانستان داشتند، این موضوع مطرح شد و ما نیز اعلام کردیم که آن را بررسی خواهیم کرد. با این حال، تأکید می‌کنم که مباحث مطرح‌شده درباره واگذاری خاک ایران، هیچ مبنایی ندارد.
دبیرکل سازمان ملل نباید در قبال نقض حقوق بین‌الملل گزینشی عمل کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد دوگانه دبیرکل سازمان ملل متحد و برخی کشورهای اروپایی در قبال حملات به زیرساخت‌ها و غیرنظامیان در غزه و ایران، در مقایسه با واکنش آنها به حمله به فرودگاه عربستان سعودی، گفت: ابراز تأسف می‌کنم. این نخستین بار نیست که شاهد رویکردهای دوگانه در قبال موضوعات بین‌المللی، به‌ویژه مباحث مرتبط با نقض حقوق بشردوستانه و حقوق بشر، هستیم.
وی ادامه داد: اگر مقام‌های بین‌المللی، به‌ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد یا مقام‌های ارشد سایر نهادهای بین‌المللی، در قبال قانون‌شکنی و نقض حقوق بین‌الملل به‌صورت یک‌سویه و گزینشی عمل کنند، در واقع صرفاً قانون‌شکنی را تشویق می‌کنند؛ همان‌طور که طی سه سال گذشته شاهد وضعیتی در غزه بودیم که با یک نسل‌کشی آشکار از سوی طرف‌های اروپایی مواجه شدیم.
اگر مردم ایران هدف تحریم‌ها نیستند، پس هدف این تحریم‌ها چیست؟
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «یکی از مقام‌های آمریکایی پس از اشاره به تحریم‌های این کشور علیه ایران مدعی شده است که مردم ایران هدف سیاست‌های تحریمی آمریکا نیستند. واکنش شما به این اظهارات چیست؟» گفت: اگر مردم ایران هدف تحریم‌ها نیستند، پس هدف این تحریم‌ها چیست؟ طرف‌های آمریکایی حتی خاک، کوه‌ها، منابع طبیعی و محیط‌زیست ایران را نیز اهداف مشروع خود می‌دانند. به نظر من، این موضع نشان‌دهنده نفاق آشکار است.
وی افزود: چگونه می‌توان ادعا کرد که شدیدترین تحریم‌ها علیه ایران وضع کردیم اما مردم ایران هدف این تحریم‌ها نیستند؟ محروم کردن ایرانیان از دسترسی به دارو و آموزش، حتی ایجاد محدودیت برای شرکت در آزمون‌های آیلتس و تافل، علیه چه کسانی است؟ محروم کردن مردم ایران از دسترسی به امکانات هواپیمایی کشوری که با دستور موقت دیوان بین‌المللی دادگستری در سال ۲۰۱۸ نیز در مغاریت قرار می‌گیرد، چه کسانی را هدف قرار می‌دهد؟ اگر این اقدامات علیه مردم ایران نیست، پس علیه چه کسانی است؟
بقائی خاطرنشان کرد: این‌ها توجیهاتی است که طرف‌های آمریکایی، با وجود آگاهی از نادرستی آنها، تکرار می‌کنند. اما مردم ایران آثار این تحریم‌ها را در زندگی خود به‌روشنی مشاهده می‌کنند. به‌ویژه آنکه این تحریم‌ها زیر نظر وزیر امور خارجه آمریکا اعمال شده‌اند؛ فردی که اظهاراتش در یونان نشان می‌دهد ایران را نه‌فقط ایران امروزی، بلکه با پیشینه تمدنی چند هزار ساله‌اش، معارض خود معرفی می‌کند. بنابراین، روشن است که ایرانیان در معرض پیامدهای اقدامات خصمانه طرف آمریکایی قرار دارند.
از برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران و عراق حمایت می‌کنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره سفر آتی نخست‌وزیر عراق به عربستان سعودی و تأثیر گسترش روابط بغداد و ریاض بر کاهش تنش‌های منطقه‌ای گفت: ما همواره از تقویت تعامل و همکاری میان کشورهای منطقه حمایت کرده‌ایم. اگر به خاطر داشته باشید، مدت‌ها پیش حتی پیشنهاد برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران و عراق را مطرح کردیم که فکر می‌کنم یک یا دو سال قبل نیز یک مورد از آن برگزار شد. مدتی پیش نیز پیشنهاد کردیم نشست مشابهی برگزار شود و قرار بود این نشست در صلاله عمان برگزار شود، اما دیگران با آن موافقت نکردند.
وی افزود: ما قطعاً از تقویت روابط میان کشورهای منطقه حمایت می‌کنیم. تقویت روابط و اعتماد میان کشورهای منطقه، زمینه‌ساز و لازمه ایجاد منطقه‌ای امن، بدون مداخله مخرب بازیگران خارجی است.
رفتار ترامپ با زلنسکی نشان می‌دهد که دشمن آمریکا بودن می‌تواند خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «رئیس‌جمهور آمریکا با انتقاد از عملکرد زلنسکی، او را مسئول ادامه جنگ اوکراین دانسته و گفته است زمان آن رسیده که اوکراین رئیس‌جمهور جدیدی انتخاب کند. این در حالی است که ترامپ پیش‌تر بارها از زلنسکی با تعابیر مثبتی یاد کرده بود. با توجه به اینکه آمریکا طی سال‌های گذشته خود را مدافع و دوست اوکراین معرفی کرده است، این چرخش موضع رئیس‌جمهور آمریکا در قبال رهبر یک کشور دیگر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟» گفت: اجازه بدهید با نقل‌قولی از هنری کیسینجر، از متفکران و سیاستمداران آمریکایی، پاسخ بدهم. او جمله‌ای دارد که مضمون آن این است: «دشمن آمریکا بودن می‌تواند خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است.» خودتان می‌توانید ببینید که دوستی و دشمنی آمریکا با متحدانش چگونه است.
صاحب فتوای منع سلاح هسته‌ای را ترور کردند و از بحث هسته‌ای در ایران نگران‌اند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نگرانی برخی محافل غربی از احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) و اظهارات مطرح‌شده در داخل کشور درباره این موضوع گفت: این نگرانی را خودشان ایجاد کرده‌اند؛ خودکرده را تدبیر نیست. این پرسش به‌صورت منطقی در ایران، در میان نخبگان، مردم و نمایندگان مجلس مطرح می‌شود که عضویت در چنین سندی چه فایده‌ای دارد. کسانی باید به این پرسش پاسخ دهند که خودشان باعث و بانی سست شدن پایه‌های رژیم منع اشاعه شده‌اند؛ نه‌فقط در ایران، بلکه در کل منطقه و در سطح جهان.
وی ادامه داد: این بحث مطرح است که آیا رژیم منع اشاعه واقعاً تضمین‌کننده عدم اشاعه هسته‌ای است؟ رژیم منع اشاعه سه فلسفه داشته است: خلع سلاح هسته‌ای، جلوگیری از تکثیر سلاح‌های هسته‌ای و تضمین بهره‌مندی کشورها از انرژی هسته‌ای برای مصارف صلح‌آمیز؛ موضوعی که برای ما اهمیت دارد. این رژیم در هر سه حوزه با مشکل مواجه شده است؛ آن هم نه از سوی ما، بلکه از سوی کسانی که متولی این نهاد بوده‌اند.
بقائی خاطرنشان کرد: اظهارات رئیس‌جمهور و مقام‌های فرانسوی را در نظر بگیرید که با افتخار از آزمایش سلاح هسته‌ای جدید سخن می‌گویند و می‌گویند اگر می‌خواهید آزادی‌تان حفظ شود، باید ترسناک باشید. شما نمی‌توانید از یک طرف چنین پیامی به دنیا بدهید و از طرف دیگر، از اینکه در ایران درباره فایده و ضرورت تداوم حضور در ان‌پی‌تی بحث و اظهارنظر می‌شود، ابراز نگرانی کنید.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: طبیعی است که در جامعه ما، به‌عنوان جامعه‌ای چندصدایی که مطبوعات در آن آزاد هستند و مردم هوشمندی دارد که تحولات دو سال اخیر را به‌ویژه رصد کرده‌اند، درباره این موضوعات بحث شود.
وی گفت: بدتر از آن، این است که واقعاً باید این موارد را به رخ آنها کشید؛ جنایتی که صورت گرفته است. رهبری که صاحب فتوا در منع تسلیحات هسته‌ای بود و این فتوا صرفاً فتوای یک مقام سیاسی نبود، بلکه فتوای یک مقام عالی‌رتبه مذهبی بود. شما صاحب فتوا را ترور کردید و بعد می‌گویید نگران هستیم که چرا در ایران درباره موضوع تسلیحات هسته‌ای صحبت می‌شود. بنابراین، بی‌دلیل نگران هستند؛ چراکه خودشان مسبب این وضعیت بوده‌اند.
سفرای جدید ایران در پنج کشور انتخاب شدند
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره انتخاب سفرای ایران در کشورهای مختلف و نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد، گفت: این موضوعی نیست که نیازمند گمانه‌زنی باشد. سفیران جدید را انتخاب کرده‌ایم و این موضوع را نیز اعلام کرده‌ایم. آخرین وضعیت را خدمت شما عرض می‌کنم: آقای حمید مرادخانی به‌عنوان سفیر جدید ایران در سنگال انتخاب شده‌اند. آقای رضا نوریان نیز برای سفارت ایران در کامپالا، اوگاندا، انتخاب شده‌اند. هر دوی این افراد پیش‌تر در مجموعه سخنگویی وزارت امور خارجه فعالیت داشته‌اند.
وی ادامه داد: همچنین آقای محمود حیدری، مدیرکل شرق اروپا، برای سفارت ایران در یونان انتخاب شده‌اند. آقای علی‌اکبر رضایی، مدیرکل فعلی امور راهبردی وزارت امور خارجه، نیز به‌عنوان سفیر جدید ایران در رم، ایتالیا، انتخاب شده‌اند. آقای حمیدرضا دهقانی هم به‌عنوان سفیر جدید ایران در امارات متحده عربی انتخاب شده‌اند.
دیپلماسی به همان اندازه برای ما اهمیت دارد که عرصه میدان و جنگ
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره بازگشت مذاکرات ایران و آمریکا به نقطه اول و تمرکز بر موضوع هسته‌ای و اینکه آیا درخواست مذاکره هسته‌ای وجود دارد گفت: ما هیچ‌وقت به نقطه اول بازنمی‌گردیم. مگر می‌شود تجربه‌های دو سال گذشته را نادیده گرفت و گفت که به نقطه اول برگشته‌ایم؟ هر روزی که می‌گذرد، از این تجربه‌ها استفاده می‌کنیم؛ هم برای تقویت توانمندی‌های خودمان و هم برای درس‌آموزی از بدعهدی‌های طرف مقابل.
وی ادامه داد: ما آن‌قدر اعتمادبه‌نفس داریم که هیچ‌گاه از میز مذاکره و دیپلماسی فرار نکنیم. دیپلماسی به همان اندازه برای ما اهمیت دارد که عرصه میدان و جنگ. قطعاً هر جا که لازم باشد و امکان آن وجود داشته باشد، از ابزار دیپلماسی برای تأمین منافع ملی خود استفاده می‌کنیم.اما فراموش نکنیم که ایران به هیچ وجه سزاوار شماتت نیست. ایران با حسن نیت در همه فرایندهای دیپلماتیک شرکت کرده است. طرفی که باید به دلیل شکل‌گیری این وضعیت سرزنش شود، همان طرفی است که در میانه مذاکرات، میز مذاکره را منهدم کرد و همچنان بر زیاده‌خواهی‌های پیشین خود اصرار دارد.
بقائی خاطرنشان کرد: چگونه می‌توان ادعای مذاکره و دیپلماسی کرد، در حالی که جنگ اقتصادی تشدید شده، عملاً شرایط جنگی حفظ شده و در عین حال ادعا می‌شود که هدف، مذاکره است؟ بنابراین، این ادعاها را باید در پرتو اقدامات عملی و شرایطی که اکنون در آن قرار داریم، ارزیابی کنیم.
حمایت‌های انگلیس از رژیم صهیونیستی یکی از عوامل جری‌شدن این رژیم در ارتکاب انواع جنایات بوده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تنش‌های اخیر در روابط انگلیس و رژیم اسرائیل گفت: خوب است که گاهی پدری آن‌قدر جسارت داشته باشد که یک بچه لوس را گوشمالی بدهد؛ اما واقعیت این است که حمایت‌های انگلیس از رژیم صهیونیستی در طول ۸۰ سال گذشته، یکی از عوامل جری‌شدن این رژیم در ارتکاب انواع جنایات بوده است. در پاسخ به مطالبه عمومی، می‌بینیم که در بسیاری از کشورهای اروپایی، تلاش برای توقف جنایات اسرائیل به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است. امیدواریم طرف‌های اروپایی توجه بیشتری به خواست عمومی مردم کشورهای خود در این زمینه داشته باشند.
دشمنان ایران در پیشبرد اهداف خود موفق نبوده‌اند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای اخیر وزیر خزانه‌داری آمریکا مبنی بر رایزنی با دو کشور همسایه ایران برای اعمال محاصره زمینی در مرزهای ایران پس از محاصره هوایی گفت: در شرارت آمریکا و تلاش این کشور برای آسیب رساندن به مردم ایران، موضوع جدیدی وجود ندارد. ۴۷ سال است که خودشان این موضوع را اعلام کرده‌اند؛ ۵۱ سال هم هست که چهار سال به آن اضافه کرده‌اند. آقای روبیو هم اعلام کرد که این دعوا ۲۵۰۰ یا ۲۶۰۰ ساله است. بنابراین، از دشمن چه انتظاری دارید؟ ما از خودمان انتظار داریم.
وی ادامه داد: یکی از دیالوگ‌های نمایش آرش به یادم آمد که می‌گوید: «ما شکست را شکست خواهیم داد.» در جایی نیز پیران به افراسیاب توصیه می‌کند که ایرانیان را در زمان ناخوشی نمی‌توان مغلوب کرد، زیرا متحدتر و منسجم‌تر خواهند شد. این روح ایرانی است.
بقائی خاطرنشان کرد: بگذریم از اینکه در پیشبرد اهداف شرورانه خود موفق نبودند. یکی از دلایل روشن این موضوع آن است که کشورها به‌خوبی دریافتند اقدامات و درخواست‌های آمریکا هم غیرقانونی است و هم مبانی بنیادین روابط میان کشورها را مختل می‌کند. کشورها می‌دانند که آمریکا در روابط خود با دیگر کشورها هیچ قاعده و قانونی ندارد. برخورد اخیر آمریکا با اوکراین نیز شاهد مثال ماست.
حضور رئیس‌جمهور ایران در اجلاس سی‌آی‌اس نشان‌دهنده اراده مشترک برای تقویت روابط است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در راستای تقویت همکاری‌های اقتصادی ایران با کشورهای عضو کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (سی‌آی‌اس)، در نشست اخیر ترکمنستان چه موضوعاتی مطرح شد؟» گفت: برای نخستین بار بود که رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان مهمان ویژه در اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع شرکت می‌کردند. از این فرصت استفاده شد تا پیشنهاد ایران برای برگزاری نشست‌هایی در قالب «کشورهای مستقل مشترک‌المنافع به‌علاوه یک»، با حضور ایران، مطرح شود. این پیشنهاد در راستای تلاش جمهوری اسلامی ایران برای تقویت روابط با کشورهای این مجموعه ارائه شده است.
وی گفت: ما با تک‌تک این کشورها در حوزه‌های مختلف روابط خوبی داریم و معتقدیم ایجاد چنین سازوکار و چارچوبی می‌تواند به تقویت همکاری‌ها کمک کند. اصل دعوت از ایران در این سطح و پذیرش آن از سوی جمهوری اسلامی ایران نیز معنادار است و نشان‌دهنده عزم مشترک رهبران ایران و کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در تقویت روابط و همکاری‌هاست.
دولت‌های نگران از وضعیت تنگه هرمز باید آمریکا را مخاطب قرار دهند
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ادعاهای مقامات و رسانه‌های غربی پیرامون نقش ایران در تشدید تنش در شرایط کنونی اقتصادی و انرژی در جهان گفت: بله، ما متوجه هستیم که یک کارزار رسانه‌ای در جریان است که تلاش می‌کند جای علت و معلول را تغییر دهد. واقعیت کاملاً روشن است؛ پیش از نهم اسفند، تنگه هرمز باز بود. تمام آنچه امروز در منطقه از حیث ناامنی در کشتیرانی در تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی آن برای منطقه و جهان شاهد هستیم، ناشی از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
وی خاطرنشان کرد: اگر دولت‌هایی که نسبت به این وضعیت ابراز نگرانی می‌کنند، واقعاً در نگرانی خود جدی هستند، باید طرفی را که مسبب این وضعیت است، مخاطب قرار دهند و از هر فرصتی برای وادار کردن آمریکا به توقف اقدامات تجاوزکارانه‌اش که همچنان ادامه دارد، استفاده کنند.
طرف‌های مقابل فرصت توافق قاهره را از بین بردند/ توافق قاهره اکنون بخشی از تاریخ است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره توافق قاهره میان وزیر امور خارجه ایران و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌عنوان راهکاری برای خروج از بن‌بست در موضوع هسته‌ای گفت: توافق قاهره در حال حاضر بخشی از تاریخ است. طرف‌های مقابل واقعاً قدر این فرصت را ندانستند. اگر به خاطر داشته باشید، آن توافق با هدف جلوگیری از فعال شدن سازوکار اسنپ‌بک شکل گرفته بود. پیش از آن نیز میان سه کشور اروپایی تفاهمی صورت گرفته بود تا این اتفاق رخ ندهد، اما خودشان این فرصت را از بین بردند. درباره جزئیات مذاکرات نیز توجه داشته باشید که اکنون در مرحله‌ای نیستیم که بخواهیم درباره آن بحث‌ها صحبت کنیم.
با کشورهای همسایه برای جلوگیری از سوءاستفاده تروریست‌ها در تعامل هستیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی منابع از حمایت اطلاعاتی، مالی و لجستیکی امارات از گروه‌های تروریستی در شرق ایران، به نیابت از رژیم صهیونیستی، خبر داده‌اند. واکنش شما به این گزارش‌ها چیست؟ آیا ایران قصد دارد در برابر زنجیره اقدامات خصمانه آشکار و پنهان ابوظبی علیه کشورمان، واکنش‌های عملی و بازدارنده نشان دهد؟» گفت: تردیدی نداریم که ناامن‌سازی مرزهای ایران بخشی از طرح شرورانه رژیم صهیونیستی و آمریکاست. این موضوع پنهان نیست؛ خود آنها بارها به این اقدامات اعتراف کرده‌اند و به آن افتخار کرده‌اند.
وی ادامه داد: ما به‌طور مستمر با کشورهای منطقه در حال رایزنی هستیم. فکر می‌کنم همه کشورهای منطقه به‌خوبی می‌دانند که هرگونه ناامنی در یک نقطه از منطقه، می‌تواند به سایر نقاط نیز سرایت کند. در حال حاضر، کشور خاصی را مدنظر ندارم، اما به‌طور کلی عرض می‌کنم که با کشورهای همسایه، چه همسایگان زمینی و چه همسایگان دریایی، در تعامل هستیم تا از سوءاستفاده گروه‌های تروریستی از شرایطی که آمریکا و رژیم صهیونیستی بر منطقه تحمیل کرده‌اند، جلوگیری کنیم.
تنگه هرمز تحت رصد نیروهای مسلح ایران قرار دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «دبیر شورای عالی امنیت ملی اخیراً اعلام کردند که سنتکام با همراهی امارات در منطقه تنگه هرمز اقدام به قاچاق سوخت می‌کند. آیا ایران این موضوع را با عمان و امارات مطرح کرده است؟ آیا در این زمینه رایزنی‌های دیپلماتیک میان ایران و این دو کشور انجام شده است؟» گفت: تردیدی نیست که آمریکا از تنگه هرمز هم برای طراحی و تدارک اقدامات نظامی علیه ایران و هم برای آنچه عبورومرور غیرقانونی یا قاچاق سوخت خوانده می‌شود، سوءاستفاده کرده است. یکی از دلایل بروز مشکل در تفاهم‌نامه ۲۸ خرداد، نقض عهد آمریکا بود. آمریکایی‌ها از همان روزهای نخست، استفاده از مسیرهای ناامن را آغاز کردند و وضعیت کنونی نتیجه پیمان‌شکنی آنهاست.
وی ادامه داد: با این حال، آنچه روشن است، این است که تنگه هرمز تحت رصد نیروهای مسلح مقتدر ایران قرار دارد و آنها هر زمان که لازم باشد، برای صیانت از منافع و امنیت ملی کشور اقدامات لازم را انجام خواهند داد.