بر اساس گزارش معاریو، واشنگتن در جریان گفت‌وگوهای دو هفته گذشته از تل‌آویو خواسته است در صورت تصمیم به حمله نظامی به ایران، این عملیات را بدون مشارکت مستقیم نیروهای آمریکایی و خارج از چارچوب یک حمله مشترک انجام دهد!

به گزارش همشهری آنلاین، گزارش روزنامه عبری معاریو درباره درخواست ادعایی واشنگتن از تل‌آویو برای حمله یک‌جانبه به ایران، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا طرح چنین روایتی بخشی از بازی رسانه‌ای برای انتقال هزینه‌های سیاسی و پیامدهای احتمالی تجاوز به ایران از آمریکا به تل‌آویو است؛ روایتی که نمی‌تواند سابقه همکاری و هماهنگی نظامی دو طرف در جنگ‌های اخیر علیه جمهوری اسلامی ایران را نادیده بگیرد.

به گزارش ایسنا، انتشار گزارش روزنامه صهیونیستی معاریو درباره درخواست ادعایی آمریکا از رژیم صهیونیستی برای حمله مستقل به ایران، در شرایطی که گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری درگیری‌های نظامی افزایش یافته است، فراتر از یک خبر درباره اختلاف‌نظر احتمالی واشنگتن و تل‌آویو بر سر شیوه اجرای عملیات نظامی قابل بررسی است. این گزارش می‌تواند از منظر رسانه‌ای و سیاسی، حامل پیامی برای تفکیک مسئولیت دو طرف و آماده‌سازی افکار عمومی برای سناریویی باشد که در آن، رژیم صهیونیستی عامل مستقیم حمله معرفی شود و آمریکا بکوشد خود را از مسئولیت‌های ناشی از آن دور نگه دارد.

بر اساس گزارش معاریو، واشنگتن در جریان گفت‌وگوهای دو هفته گذشته از تل‌آویو خواسته است در صورت تصمیم به حمله نظامی به ایران، این عملیات را بدون مشارکت مستقیم نیروهای آمریکایی و خارج از چارچوب یک حمله مشترک انجام دهد! به نوشته این روزنامه، محاسبات انتخاباتی آمریکا، به‌ویژه نگرانی از تأثیر ورود مستقیم این کشور به جنگ بر موقعیت سیاسی دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر، از عوامل این درخواست مطرح شده است.

همزمان، این گزارش مدعی است که ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش رژیم صهیونیستی نسبت به پیامدهای ازسرگیری جنگ و احتمال تعویق انتخابات این رژیم در ۲۷ اکتبر هشدار داده است.

با این حال، گزارش یادشده به‌تنهایی اثبات‌کننده تصمیم نهایی دو طرف برای آغاز حمله نیست و برخی مقام‌های آمریکایی و صهیونیستی نیز روایت مطرح‌شده درباره درخواست واشنگتن را رد کرده‌اند.

عملیات رسانه‌ای برای تفکیک مسئولیت از پیامدهای تجاوز

نکته محوری در بررسی این گزارش، نه صرفاً ادعای اختلاف‌نظر درباره چگونگی حمله، بلکه کارکرد احتمالی آن در شکل‌دهی به روایت عمومی از مسئولیت جنگ است. اگر حمله‌ای به ایران با عنوان عملیات یک‌جانبه رژیم صهیونیستی انجام شود، واشنگتن می‌تواند در سطح تبلیغاتی بر عدم مشارکت مستقیم نیروهای خود تاکید کند و بکوشد هزینه‌های سیاسی، دیپلماتیک و امنیتی آن را از خود دور سازد و در عین حال اهداف مدنظرش به ویژه در چارچوب انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس نمایندگان این کشور و مدیریت قیمت انرژزی را محقق سازد. چنین روایتی برای کاهش حساسیت افکار عمومی آمریکا در آستانه انتخابات و محدود کردن مسئولیت دولت این کشور در قبال پیامدهای منطقه‌ای یک درگیری تازه به کار گرفته می‌شود. از این منظر، گزارش معاریو را می‌توان بخشی از فضاسازی رسانه‌ای دانست که با برجسته کردن اختلاف‌نظر بر سر «یک‌جانبه یا مشترک بودن» حمله، می‌کوشد مرز روشنی میان نقش آمریکا و رژیم صهیونیستی ترسیم کند.

سابقه جنگ‌های اخیر و مساله هماهنگی واشنگتن و تل‌آویو

این گمانه‌زنی‌ها و فضاسازی‌های رسانه‌ای درحالی انجام می‌شود که در جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان، همکاری آمریکا و رژیم صهیونیستی در ابعاد اطلاعاتی، نظامی و پشتیبانی لجستیکی از عوامل اصلی شکل‌گیری و تداوم تجاوزها بوده است. در جنگ ۱۲روزه، حملات رژیم صهیونیستی و سپس مشارکت مستقیم نظامی آمریکا در حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، نشان داد که تفکیک نقش دو طرف صرفاً بر مبنای اینکه چه طرفی حمله‌ای مشخص را اجرا کرده است، تصویر کاملی از ابعاد تقابل ارائه نمی‌دهد. گزارش‌های منتشرشده درباره جنگ ۱۲روزه نیز از هماهنگی عملیاتی و توافق‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره اولویت‌های حمله حکایت داشته‌اند.

بر همین مبنا، اگر در هرگونه تجاوز احتمالی آینده، رژیم صهیونیستی مجری مستقیم عملیات باشد، این موضوع به‌خودی‌خود برای نفی نقش یا مسئولیت احتمالی آمریکا به هیچ وجه کافی نخواهد بود و ارزیابی این مسئولیت باید بر پایه مجموعه شواهد مربوط به تصمیم‌گیری، تبادل اطلاعات، پشتیبانی عملیاتی، تأمین تجهیزات و سایر اشکال مشارکت صورت بگیرد؛ نه صرفاً بر اساس عنوانی که برای عملیات انتخاب می‌شود یا اینکه نیروهای آمریکایی مستقیماً در صحنه حمله حضور داشته باشند یا خیر.

از این رو، تمرکز بر حمله یک‌جانبه می‌تواند در صورت نادیده گرفتن ابعاد دیگر همکاری دو طرف، به ابزاری برای ساده‌سازی واقعیت و منحرف کردن توجه از زنجیره تصمیم‌گیری و پشتیبانی احتمالی تبدیل شود. در چنین شرایطی، رسانه‌ها و افکار عمومی در ایران و نیز دستگاه‌های تصمیم گیر سیاسی و امنیتی ـ نظامی باید میان ادعای رسمی درباره شکل اجرای عملیات و شواهد مربوط به نقش واقعی بازیگران مختلف تمایز قائل شوند.

محاسبات انتخاباتی؛ عامل بازدارنده یا پوشش سیاسی؟

بخش دیگری از گزارش معاریو را باید تحت الشعاع نگرانی‌های دو طرف از انتخابات در آمریکا و رژیم صهیونیستی دانست. بر اساس روایت این روزنامه، واشنگتن نگران است که مشارکت مستقیم در جنگ علیه ایران بر موقعیت انتخاباتی جمهوری‌خواهان تأثیر منفی بگذارد؛ از سویی، رئیس ستاد کل ارتش رژیم صهیونیستی نیز درباره احتمال به تعویق افتادن انتخابات این رژیم در صورت ازسرگیری درگیری‌ها هشدار داده است.

این ملاحظات نشان می‌دهد که در روایت منتشرشده، هزینه‌های سیاسی جنگ برای دو طرف ضمن این‌که قابل پیش بینی و مهم است همزمان بخش قابل توجهی از تبعات سیاسی و مالی منطقه ای و بین‌المللی آن غیرقابل پیش بینی است و به همین دلیل «بازی موش و گربه» که دو طرف راه انداختنند که چه کسی به ایران حمله کند کاملا تحت تاثیر انتخابات است. با وجود همه نگرانی‌ها از پیامدهای انتخاباتی هرگونه حمله دوباره به ایران، کنار گذاشتن گزینه نظامی مطرح نیست. چه‌بسا اختلاف بر سر زمان‌بندی، میزان مشارکت و نحوه معرفی عملیات در کار باشد.

پاسخ ایران؛ حق مشروعی که با تغییر عنوان عملیات از میان نمی‌رود

در عین حال یک واقعیت مهم در رابطه با مسئولیت آغاز هرگونه تجاوز و درگیری نظامی در هر سطح و بازه زمانی از سوی ایران وجود دارد؛ با تغییر عنوان عملیات، واگذاری اجرای مستقیم آن به یک طرف یا فاصله گرفتن تبلیغاتی از میدان نبرد این مسوولیت از میان نخواهد رفت و ایران در پاسخ متقابل، منافع مستقیم و غیرمستقیم متجاوزان و کشورهای همکار در تجاوز را هدف قرار خواهد داد. اگر حمله‌ای علیه ایران صورت بگیرد، ارزیابی مسئولیت بازیگران دخیل، بر پایه نقش واقعی آنها انجام می‌شود و نه صرفاً ادعاهای رسانه‌ای یا سیاسی قبلی آنها.

از منظر حقوق بین‌الملل، ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد حق ذاتی دفاع مشروع در برابر حمله مسلحانه را به رسمیت می‌شناسد. بر این اساس، حق ایران برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی خود در برابر هرگونه تجاوز مسلحانه محفوظ است؛ به علاوه اینکه طی دو جنگ اخیر، مواضع اعلامی و اعمالی ایران به خوبی در سطوح سیاسی و نظامی به جهانیان نشان داده است که در پاسخ به متجاوز کوتاه نخواهد آمد.

بنابراین، در صورت وقوع تجاوز جدید، جمهوری اسلامی ایران حق مشروع خود برای پاسخ قاطع و همه‌جانبه در چارچوب دفاع مشروع را برای خود محفوظ دارد و هیچ‌یک از طرف‌های متجاوز نمی‌توانند صرفاً با معرفی عملیات به‌عنوان اقدامی یک‌جانبه یا با انکار مشارکت مستقیم، خود را از پیامدهای تصمیم‌ها و اقداماتش مبرا کند.

منبع: ایسنا