همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: صبح روی مریخ شباهت‌هایی به صبح روی زمین دارد، اما نور خورشید در آسمان این سیاره منظره‌ای کاملا متفاوت ایجاد می‌کند. تصویر تازه ناسا علاوه بر ثبت این چشم‌انداز، بخشی از عوارض زمین‌شناسی کوه شارپ را نشان می‌دهد که می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره گذشته این سیاره در اختیار دانشمندان قرار دهد.
به گزارش رویترز، ناسا تصویر تازه‌ای را منتشر کرده که کاوشگر «کنجکاوی» هنگام صعود از کوه شارپ در دهانه گیل ثبت کرده است. این تصویر حدود یک ساعت پس از طلوع خورشید گرفته شده و صخره‌های دندانه‌داری را در دوردست نشان می‌دهد که طی میلیاردها سال بر اثر وزش باد شکل گرفته‌اند.
کنجکاوی در سال ۲۰۱۲ در دهانه گیل، نزدیک استوای مریخ، فرود آمد و از سال ۲۰۱۴ در حال صعود از کوه شارپ است. این کوه حدود ۵ کیلومتر ارتفاع دارد و لایه‌های سنگی آن مانند صفحات یک کتاب، دوره‌های مختلفی از تاریخ زمین‌شناسی مریخ را در خود ثبت کرده‌اند.
صخره‌های برجسته‌ای که در تصویر دیده می‌شوند، بخشی از یک لایه سنگی موسوم به یاردانگ هستند. یاردانگ‌ها بر اثر فرسایش شدید باد شکل می‌گیرند و لایه‌ای که کنجکاوی از فاصله دور تصویری از آن ثبت کرده، احتمالا حدود ۳ میلیارد سال پیش شکل گرفته است.
به گفته آشون واساوادا، دانشمند سیاره‌شناس آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا و دانشمند پروژه کنجکاوی، این لایه احتمالا زمانی از رسوبات بادی، مانند شن یا حتی خاکستر ناشی از فعالیت‌های آتشفشانی، تشکیل شده است. پس از سخت‌شدن رسوبات، باد طی دوره‌ای بسیار طولانی سطح آن را فرسایش داده و پشته‌های امروزی را ساخته است.
بیشتر بخوانید:
- یک خرس روی مریخ پیدا شد
- شیء مرموز در مریخ چیست؟ | کشف جنجالی مریخ‌نورد کنجکاوی که بار دیگر سوژه شد
- نابودی جو سیاره سرخ با طوفان‌های خورشیدی | مریخ احتمالا زمانی قابل سکونت بوده است
این لایه حدود ۱۶ کیلومتر در بخش شمال‌غربی کوه شارپ گسترده شده، اما ظاهرا بخشی از توالی اصلی لایه‌های این کوه نیست. دانشمندان معتقدند این لایه پس از فرسایش بخشی از لایه‌های قدیمی‌تر در منطقه ایجاد شده و به همین دلیل می‌تواند اطلاعاتی درباره یک فاصله زمانی مهم در تاریخ زمین‌شناسی مریخ ارائه کند.
کنجکاوی تاکنون بیش از یک کیلومتر در ارتفاع کوه شارپ بالا رفته که طبق اعلام ناسا، بیشترین میزان صعود ثبت‌شده توسط یک کاوشگر روی مریخ است. دانشمندان امیدوارند این کاوشگر در سال‌های ۲۰۲۷ یا ۲۰۲۸ به لایه یاردانگ برسد و آن را از نزدیک با ابزارهای علمی خود بررسی کند.
مطالعه لایه‌های کوه شارپ تاکنون شواهدی از وجود دریاچه‌ها و رودخانه‌ها در گذشته مریخ آشکار کرده است. این یافته‌ها نشان می‌دهند سیاره سرخ در گذشته بسیار گرم‌تر و مرطوب‌تر از امروز بوده و شرایط آن برای بررسی احتمال وجود حیات میکروبی اهمیت دارد.
تصویر تازه کنجکاوی علاوه بر ارزش علمی، تفاوت چشمگیر مریخ با زمین را نیز نشان می‌دهد. واساوادا می‌گوید چشم‌انداز این منطقه از نظر صخره‌ها و فضای باز می‌تواند انسان را به یاد مناظر بیابانی زمین بیندازد، اما آسمان نارنجی و رنگ‌های متمایل به آبی هنگام طلوع خورشید یادآوری می‌کنند که این منظره متعلق به سیاره‌ای دیگر است.